Tarihte bugün Atatürk

 

01 MAYIS

 

1 Mayıs 1915 – Mustafa Kemal, Arıburnu Grubu Komutanlığını üstlendi.19. Tümen'in ilk hazırlıklı taarruzu gerçekleşti.

 

1 Mayıs 1915 – Türk tarafının Seddülbahir'de kanlı, ancak sonuçsuz gece taarruzları. Atatürk komutasındaki 19. Tümen'in, Arıburnu cephesinde düşmana taarruzu (Sabaha karşı topçu ateşiyle başlayan bugünkü taarruz gündüz ve gece sürdürülmesine, zaman zaman düşman mevzilerine girilmesine rağmen, kayıplarımız ve taze kuvvet yetersizliği sebebiyle mevziler tümüyle ele geçirilemedi. Bunun üzerine Atatürk, 2 Mayıs 1915 sabahı birliklere, taarruzu durdurarak bulundukları hatta savunmaya geçmeleri emrini verdi.

 

1 Mayıs 1915 – Çanakkale önlerinde Fransız Joule denizaltısı mayına çarparak battı, boğazı geçme girişimi başarısız oldu.

 

1 Mayıs 1915 – İngiliz savaş gemileri Eceabat'ta 2500 yaralıyı barındırmakta olan hastaneyi topa tutarak yıktı, çoğu hasta hayatını kaybetti. (Hayatını kaybedenler arasında iki İngiliz tutsak er de vardı.) (Gelibolu, Erol Mütercimler)

 

1 Mayıs 1916 – Atatürk'ün, sabah Duhan'dan ayrılarak saat 16.00'da Ziyaret (Veyselkarani)'e gelişi ve geceyi burada geçirişi.

 

1 Mayıs 1917 – Atatürk'ün, 2. Ordu Karargâhı'nda Menzil Genel Müfettişi General Back ve Grup Kurmay Başkanı Falkenhausen ile menzil hakkında görüşmesi.

 

1 Mayıs 1918 – Ermeni komitacılar, Kars'ta, aralarında çocukların da bulunduğu 60 Müslüman'ı katletti.

 

1 Mayıs 1919 – Sadrazam Damat Ferit Paşa, Mustafa Kemal için bir çay düzenledi.

 

1 Mayıs 1919 – Mustafa Kemal, Kurmay Başkanı olarak yanına almayı tasarladığı Albay Kazım Bey'in (Dirik) evine uğrayıp O'na, kendisiyle birlikte Anadolu'ya gelip gelmeyeceğini sormuştur. Kazım bey teklifi büyük bir coşku ve sevnçle kabul etmştir.

 

1 Mayıs 1919 – Harbiye Nazırı Şakir Paşa'nın, Atatürk'ü -9.Ordu Müfettişliği'ne atanma işlemlerinin tamamlanmasını takiben- makamına daveti ve kendisini aynı gün Babıâli'de Sadrazam Damat Ferit Paşa ile tanıştırması: "…Efendimiz, yeni vazife ile Anadolu'ya giden Mustafa Kemal Bey'i zat-ı devletinize takdim ederim." (Kaynaklarda bu olayın tarihi belirtilmemiştir).

 

1 Mayıs 1919 – Harbiye Nazırı Şakir Paşa'nın, Atatürk'ü Dahiliye Nazırı Mehmet Ali Bey'in makamına götürüşü ve Harbiye Nezareti'nce kendisine verilen vazifeyi, Mehmet Ali Bey'e bildirmesi. (Kaynaklarda tarih belirtilmemiş, bu olayın, Atatürk'ün Damat Ferit Paşa ile tanışma günü gerçekleştiği ifade edilmiştir). [Kocatürk]

 

1 Mayıs 1919 – Almanya'da eğitim görmekte olan gençler Kurtuluş adlı bir sosyalist bir dergi yayınlamaya başladı.

 

1 Mayıs 1920 – İşçi Bayramı sol rüzgârların etkisiyle kutlandı.

 

1 Mayıs 1920 – İşçi Bayramı İstanbul'da ve Trabzon'da yapılan mitinglerle kutlandı.

 

1 Mayıs 1920 – Atatürk'ün, Genelkurmay Başkanı'nın da icra Vekilleri Heyeti arasında bulunmasına dair Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde konuşması.

 

1 Mayıs 1920 – Tevfik Paşa başkanlığında bir heyet, San Remo'daki barış görüşmelerinin sonuçları için Paris'e gitti.

 

1 Mayıs 1920 – Mustafa Kemal'in mecliste yaptığı konuşma ile Kürtler dahil etnik unsurları İSLAM DİNİ ÇEMBERİNDE bir arada olmaya çağırdı.

 

1 Mayıs 1921 – Atatürk'ün, trenle Ankara'dan Eskişehir'e hareketi.

 

1 Mayıs 1921 – 1 Mayıs 1921 tarihli bir rapora göre Şile'de bazı kadınlar ırzlarına geçildikten sonra ağaçlara asıldı. (Ayrıntılar için bkz. Zeki Sarıhan, Kurtuluş Savaşı Kadınları, Ankara, 2006, s. 59-69. Türkiye'de Yunan Vahşeti, Antalya, 2006).

 

1 Mayıs 1922 – İşçi Bayramı, Ankara'da İmalat-ı Harbiye ve Şimendifer işçilerinin düzenledikleri bir törenle kutlandı. Törene Sovyet elçilik mensupları da katıldı.

 

1 Mayıs 1922 – Ankara'daki Sovyet elçiliğinde Aralov tarafından "Çiçek Bayramı – Amele Bayramı" resepsiyonu verilmesi.

 

1 Mayıs 1922 – İstanbul'da da Kağıthane'de Amele Sosyalist Partisi'nin düzenlediği törene katılan işçiler ve halk, işgale karşı çıktı.

 

1 Mayıs 1927 – Türk Hava Mecmuasının 23 ncü sayısında Atatürk'ün yönlendirmesiyle hazırlanan, Münir Hayri imzalı "Ay'a seyahat mümkün müdür" adlı uzunca bir teknik makale yayınlandı. (Akl-ı Kemal, C.4, Sinan Meydan)

 

1 Mayıs 1932 - Ankara'da Milli Sanayi Sergisi açıldı.

 

1 Mayıs 1934 – Atatürk'ün, İstanbul'a gelişi, İsmet Paşa'yla beraber, merhum Kemalettin Sami ve Derviş Paşaların kabirlerini ziyaret edişi.

 

1 Mayıs 1935 – Atatürk'ün, akşamüzeri Rasim Ferit Talay'ın evine gidişi, bir süre dinlendikten sonra Çankaya'ya dönüşü.