Tarihte bugün Atatürk

 

01 OCAK

 

1 Ocak 1884 – Ali Rıza Bey pembe evi ipotek edip borç para aldı. Tüccar Nuri beyden aldığı 300 Osmanlı lirasına karşılık tapulu evini rehin gösterdi.

 

1 Ocak 1912 – Tarihinde Bingazi'de bulunan müşarünileyhin Derne karşısındaki Şark Gönülfü Kumandanlığı'nı deruhte etmiştir. (Tobruk dolayları komutanlığına getirilir.)

 

1 Ocak 1918 – Atatürk'ün, Veliaht Vahdettin Efendi'nin maiyetindeki heyetle beraber İstanbul'a dönmek üzere akşam Berlin'den trenle hareketi.

 

1 Ocak 1919 – İngilizlerin Antep'i işgali.

 

1 Ocak 1920 – Harbiye Nazırı Cemal Paşa'nın, Atatürk'e, bir grup milletvekilinin yazılı isteklerini bildiren telgrafı: "…Şu sırada bazı milletvekillerinin Ankara'ya davet edilmeleri, Meclisin süratle açılmasına engel olacaktır. …Davet edilme yanlış yoruma meydan verecek, içeride ve dışarıda itimatsızlık doğuracaktır. …Ankara'da toplanan kişilerin hemen İstanbul'a dönmeleri için duyuru yapılması beklenilmektedir."

 

1 Ocak 1920 – Bayburt'a 4 saat mesafede Hart Kayresi (ihtiyar heyeti bulunmayan köy)'nde Şiilik telkinlerinde bulunan, Sahip-i Şeriat (Şeriat sahibi-koyucusu) ve Mehdi-i Muntazar (Beklenen Mehdi) iddiasında bulunan ve tüm diyaloglara rağmen iddia ve faaliyetlerinden dönmeyen Eşref adında şeyhin (sahte peygamberin) 9ncu Tümen Komutanı Halit Bey komutasında 25 Aralık 1919 tarihinde Bayburt'tan hareket eden kuvvetlerce ölü ele geçirilmesi, hartın teslim alınması. (Mustafa Kemal Paşa birlik komutanını aynı gece telgrafla kutlamıştır.) (Nutuk)

 

1 Ocak 1923 – Claude Farrere'in, Atatürk'e telgrafı: "Lâkin, zât-ı devletinizin şurasını bilmelerini arzu ederim ki bütün Fransız milletinin kalbi, tıpkı benim kalbim gibi sizinle beraberdir. Bütün kalbimle ve bütün sadakat ve samimiyetimle zât-ı devletinize bağlıyım Paşa Hazretleri." [Kocatürk]

 

1 Ocak 1924 – Gazi Mustafa Kemal İzmir'e gitti.

 

1 Ocak-2 Şubat 1924 – İlk Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal, İzmir'de

 

1 Ocak 1925 – Atatürk'ün, Lâtife Hanımla beraber saat 17.00'de trenle Ankara'dan Konya'ya hareketi.

 

1 Ocak 1926 – İzmir fuarının bugünkü yer ve şekli ile temeli atıldı. İzmir fuar paraşüt kulesi yapımına da aynı tarihte başlandı.

 

1 Ocak 1928 – Bu tarihten itibaren camilerdeki din hizmetlerini yürüten imam-hatip ve müezzin dışındaki tüm kadrolar iptal edildi. (Bir ömrün öteki hikayesi, Sinan meydan)

 

1 Ocak 1929 – Anadolu demiryolu hattı ile Haydarpaşa Limanı millileştirildi.

 

1 Ocak 1929 – Yeni harfleri ve bu harflerle yazıyı halka öğretmek üzere Millet Mekteplerinin açılması.

 

1 Ocak 1931 – Menemen'de şeriat isteyenlerin yargılanması için Korgeneral Mustafa Muğlalı başkanlığında bir Divanı Harp kuruldu. (Menemen'de 23 Aralık 1930'da yedek subay öğretmen Kubilay şeriat isteyenler tarafından öldürüldü).

 

1 Ocak 1934 – Ölçüler Kanunu yürürlüğe girdi.

 

1 Ocak 1934 – Türk İnkılabı dersleri (Yüksek Tahsilde) başladı.

 

1 Ocak 1935 – İstanbul Rıhtım Şirketi Devletçe satın alındı.

 

1 Ocak 1935 – Atatürk'ün, gece İsmet İnönü'nün köşküne gidişi, geç saatlerde Çankaya'ya dönüşü.

 

1 Ocak 1936 – Miladi ilk Yılbaşı tatili yapıldı. 31 Aralık günü Yılbaşı akşamıyken, 1 Ocak günü tatil günleri arasına alınıyor ve yeni yılın ilk günü olarak kutlanmaya başlanıyor. Not: 26 Aralık 1925 Uluslararası saat ve takvim'in kullanımı TBMM'de kabul edildi. 1 Ocak 1926'dan itibaren cumartesi günleri öğleden sonra başlamak üzere pazar günü tatil ilan edildi (yılbaşı günü hâlâ tatil değildi, kutlanıyor ama tatil günleri arasına alınmıyordu). 1935'te çıkarılan yasayla o senenin yılbaşından itibaren 1 Ocak günü tatil ilan edildi.

 

1 Ocak 1937 – Şark Demiryolları (Sirkeci – Edirne) satın alındı.

 

1 Ocak 1938 – Atatürk'ün, yeni yıl nedeniyle kendisine gönderilen kutlama telgraflarına Anadolu Ajansı aracılığıyla açık teşekkürü. 1 Ocak 1938 – Atatürk'ün, gece saat 23.45'de -o günlerde ağır bir grip geçirmekte olan- İsmet İnönü'ye mektubu: "Benim sevgili dostum, kardeşim, aziz evlâdım! Dün akşam yeni yıl tebrikini aldım, çok duygulandım. Derhal Başyaverimle, senin hakkındaki sarsılmaz kardeşlik ve arkadaşlık hislerimle tebriklerimi bildirdim. Bu defa biraz uzunca süren rahatsızlığın, senden ziyade beni üzdü. Zaman zaman, seni yatağında ziyareti düşündüm; rahatsız olmandan sakınarak bunu dolaylı yaptım. Artık iyisin! Yakın aldığım haberler, bunu doğrulamaktadır. Tekrar yeni senenin, senin, benim ve bütün Türk milletinin huzur, sükûn ve parlaklıklar ile karşılaşacağının müjdesi gibi gördüğümü, size ulaştırıyorum. ..Derin muhabbetle, sarsılmaz kardeşlik, arkadaşlık hisleriyle gözlerinden öperim" [Kocatürk]

 

1 Ocak 1938 – Şark Demiryolları, Türk idaresi tarafından işletilmeye başlandı.