Tarihte bugün Atatürk

 

02 KASIM

 

2 Kasım 1915 – Enver Paşa'nın Atatürk'e yazısı: "Rahatsızlığını işittim, müteessir oldum. Son defa ki Çanakkale'yi ziyaretimde muhtelif mevzileri görmek istediğimden sizi ziyarete vakit kalmamıştı" (Olayların seyri bu telgrafın 1 veya 2 Kasım 1915 olabileceğini düşündürmektedir.)

 

2 kasım 1917 – Siyonizm üzerine Balfour bildirisi.

 

2 Kasım 1917 – İngilizler'in Gazze'yi alması. Rusya'da Bolşevik'lerin iktidara geçmesi.

 

2 Kasım 1918 – Yunan Başbakanı Venizelos Osmanlı Devleti ile ilgili isteklerini İngiltere başbakanı Lloyd George'a bildirdi.

 

2 Kasım 1918 – Tasvir-i Efkar gazetesine, 30 Ekim 1928'de imzaladığı Mondros'u zafer olarak gösteren (!) Rauf Bey'in verdiği demeç; "İmzaladığımız mütareke sonucunda devletimizin bağımsızlığı, saltanatın hakları tamamen kurtarılmıştır." (Sinan Meydan, 1923, 3. Baskı, s.143.)

 

27 Eylül – 2 Kasım 1919 – 3. Konya Bozkır (Zeynelabidin) ayaklanması.

 

2 Kasım 1920 - İkinci parti Sovyet savaş malzemeleri geldi.

 

2 Kasım 1921 – Atatürk'ün, Meclis'teki odasında Hataylılar adına gelen Tayfur (Sökmen) ve Faruk (Cengiz) Beyleri kabulü ve görüşmesi. [Kocatürk]

 

2 Kasım 1922 – Hilâfet ile Saltanatı birbirinden ayıran 1-2 Kasım 1922 tarih ve 308 sayılı Meclis Kararı. 1 Kasım 1922 tarihli kanun gereğince, hilafet ile saltanat birbirinden ayrıldı. İki buçuk yılı aşan bir zamandan beri fiilen hükmünü yürüten milli saltanatın varlığı kabul edildi. Hilafet, açıklık kazanmış bir hakka sahip olmaksızın bir süre daha bırakıldı.

 

2 Kasım 1922 – Atatürk'ün, "Petit Parisien" muhabirine -barış şartları, iç ve dış siyasî sorunlar hakkında- demeci: "…Biz ne bolşevikiz, ne de komünist; ne biri, ne diğeri olamayız. Çünkü, biz milliyetperver ve dinimize hürmetkarız."

 

2 Kasım 1922 – TBMM'nin gizli oturumunda Lozan Konferansı'na katılacak heyetin Hükümetçe belirlenmesi kararı alındı.

 

2 Kasım 1922 – Atatürk, Ankara İstiklâl İlk Mektebi (İlkokulu)'nde Konserinde

 

2 Kasım 1922 – Vize ve Demirköy'ün kurtuluşu.

 

2 Kasım 1925 – Diyanet İşleri Reisi Rifat Efendi (Börekçi) şapka giymenin dini bir sakınca teşkil etmediğini söyledi.

 

2 Kasım 1930 – Bir deniz yolculuğu yapmakta olan Bulgar Kralı III. Boris'in Atatürk'e telgrafı: "Sofya'dan çekilen bir telgraf, zât-ı devletlerinin, Kraliçe'yi ve beni nazikâne davet haberini verdi. Bu lütufkârlıktan pek derin bir şekilde memnun olduk. Bu davete uyamadığımızdan cidden üzgünüz. Son günlerdeki fırtınalar, seyahatimizin uzamasına sebep olduğundan Boğaziçi'ni, büyük üzüntülerle gece geçmek mecburiyetinde kaldık."

 

2 Kasım 1930 – Atatürk'ün, Bulgar Kralı III. Boris'in telgrafına cevabı: "Fırtına dolayısıyla vuku bulan gecikmenin siz ve Kraliçe Hazretleri'nin biraz istirahatlerine mani olduğundan ben de pek üzgünüm."

 

2 Kasım 1932 – Atatürk'ün, akşamüzeri Ankara Halkevi'ne gidişi, daha sonra Ankara Numune Hastanesi'ne gelerek -bir ameliyat geçirmiş olan- Kâzım (Özalp) Paşa'nın oğlu Teoman'ı ziyareti.

 

2 Kasım 1933 – Atatürk'ün, Ankara İsmetpaşa Kız Enstitüsü'nde açılan "Maarif Sergisi"ni, Ticaret Okulu'nda "İktisat Sergisî'ni ve Halkevi'nde "İnkılâp Resim Sergisi"ni gezmesi ve -sergi nedeniyle- Ticaret Okulu'nun hatıra defterine yazdıkları: "Gördüklerim yüreğimi sevinç ve büyük umutlarla doldurdu. Türk çocuklarının yüksek kabiliyetine inancım tamdır. Bu bilgi yapısında yetişmek fırsatına erişen çocuklarımızı tebrik eder ve memlekete faydalı olmalarını dilerim."

 

2 Kasım 1933 – Telgraf şirketi devlete devredildi.

 

2 Kasım 1934 – Dahiliye Vekili Şükrü Kaya bir talimat yayınlayarak radyolarda Türk musikisine ait eserlerin çalınmasını durdurdu. İçişleri Bakanı Şükrü (Kaya) Bey'in genelgesiyle radyo programlarından alaturka musiki kaldırıldı.

 

2 Kasım 1936 – Ankara'da hıfzıssıhha okulu Dr. Refik Saydam'ın konuşması ile açıldı.

 

2 Kasım 1938 – Atatürk'ün, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Abdülhalik Renda'nın -Meclisin duygularını ileten- telgrafına cevabı: "Büyük Millet Meclisi'nin, yeni yıl çalışmalarına başlarken hakkımda gösterdiğini bildirdiğiniz yüksek hislerden çok duygulandım. Büyük Kamutay'a teşekkür ve derin saygılarımı arz ederim" [Kocatürk]

 

2 Kasım 1938 – Atatürk, birkaç kaşık bezelye püresi yedi, portakal suyu, sahlep içti.

 

2 Kasım 1938 – Dr. Neşet İrdelp'in Atatürk'ü muayenesi (10 dakika)

 

2 Kasım 1938 – TBMM Başkanı Abdülhalik Renda'nın meclisin duygularını bildiren telgrafına cevabı.