Tarihte bugün Atatürk

 

02 OCAK

 

2 Ocak 1916 – Atatürk'ün, İstanbul'dan, Anafartalar Grubu Kurmay Başkanı İzzettin (Çalışlar) Bey'e, mektuplarını aldığını bildiren telgrafı.

 

2 Ocak 1918 – Lord Curzon 2 Ocak 1918 tarihli memorandumunda İstanbul'un Türklerden alınmasını ve Ayasofya'nın kilise yapılmasını önermişti. (4 Ocak 1920'de bu önerisini tekrarladı.) (Sinan Meydan, 1923, 3. Baskı, s.151.)

 

2 Ocak 1919 – Lord Curzon'un, "Doğu Trakya'daki Türkler ile Batı Anadolu'daki Rumlar mübadele edilmelidir" yolundaki muhtırası açıklandı.

 

2 Ocak 1920 – Atatürk'ün, Ankara'dan Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti örgütüne telgrafı: "…Mukaddes birlik, karar ve imanımıza dayanarak meşru isteklerimizin temini gününe kadar son derece ısrarla çalışılması ve bu demecimizden, köylere kadar milletin de haberdar kılınması rica olunur."

 

2 Ocak 1920 – Mustafa Kemal Paşa ve Heyet-i temsiliye'nin Ankara'ya gelişinin, 27 Aralık tarihli genel tebliğden ayrı olarak, cemiyet merkezlerine, merkez heyetlerine, Hacıbektaş'ta çelebi Cemalettin Bey'e, Mutki'de Hacı Musa Bey'e bildirilmesi. (Nutuk)

 

2 Ocak 1922 – Ankara Hükümeti ile Ukrayna Hükümeti arasında dostluk antlaşması Ankara'da imzalandı.

 

2 Ocak 1922 – Atatürk'ün, Ukrayna Fevkalâde Temsilcisi General Frunze'nin veda ziyafetinde konuşması.

 

2 Ocak 1922 İzmir'de Fransız Konsolosluğu'nun önünde toplanan Yunan denizciler, konsolosluk binasını taşa tuttu.

 

2 Ocak 1922 – Atatürk'ün, Cemal Paşa'ya mektubu: "…Paşam, Türkiye'de tahmin edemeyeceğiniz derecede bir inkılâp olmuştur. Bütün manasıyla bir halk hükümeti teşekkül etmiştir Yasama ve yürütme yetkilerini kendinde toplayan Türkiye Büyük Millet Meclisi, bütün devlet işlerine el koymuştur. Hiçbirimiz, bu Meclis'in onayını kazanamayacak çalışmalarda bulunamayız. Şüphesiz bu, takdir ve iftihara değer bir haldir. Şunun veya bunun pazı kuvvetiyle ve zorbalıkla vaziyete hâkim olmasına ihtimal yoktur." [Kocatürk]

 

2 Ocak 1924 – T.B.M.M.'nde "Hafta Tatili Hakkında Kanun" kabul edildi. (O güne değin hafta tatili zorunluluğu yoktu.) (Cuma günü hafta tatili olarak kabul edildi). Cumhuriyet'in ilanı ile birlikte daha önceden yapılmayan hafta tatili de 2 Ocak 1924 günü yürürlüğe giren bir kanunla Cuma günleri yapılmaya başlandı. 1935'de çıkarılan bir kanunla da cuma yerine, pazar gününün resmi hafta tatili günü olması sağlandı.

 

2 Ocak 1924 – 394 sayılı 14 maddelik hafta tatili kanunu ile Müslim veya gayri müslim herkes için hafta tatili cumaya alındı. (1935 tarihinde pazar gününe alındı.) (Panzehir, Sinan Meydan)

 

2 Ocak 1924 – İstanbul İstiklal Mahkemesi'nde gazeteciler beraat etti.

 

2 Ocak 1924 – Atatürk'ün, Lâtife Hanımla beraber Ankara'dan İzmir'e gelişi.

 

2 Ocak – 25 Şubat 1924 – Mustafa Kemal'in toplam 52 gün İzmir'de kalması ve sonra Ankara'ya dönmesi.

 

2 Ocak 1928 – Atatürk'ün, Yahya Kemal (Beyatlı) Bey'e "Yahya Kemal Beyefendiye" ithafını taşıyan resmini armağan edişi.

 

2 Ocak 1931 – Menemen (Kubilay) olayı nedeniyle kurulan Divan-ı Harp bu tarihte çalışmaya başladı. (mahkeme 200 kişiyi tutukladı. Mahkemenin yargıladığı 105 kişiden 27'si beraat ederken, 37 kişi idama mahkûm edildi. Karar Meclis'e onaya sunuldu. Meclis 2 Şubat 1931'de kararı onayladı ve karar 3 Şubat tarihinde sabaha karşı uygulandı. (Elebaşı Mehmet, Kubilay'ın şehit edildiği yerde asıldı.) (Atatürk ve siyaset, Cevat Şenol)

 

2 Ocak 1934 – Atatürk'ün, sabah Marmara Köşkü'ne gelişi ve Gazi Orman Çiftliği yöresinde avlanması.

 

2 Ocak 1935 – Atatürk'ün, yeni yılını kutlayan vatandaşlara Anadolu Ajansı ile teşekkür ve iyi dileklerini iletmesi.

 

2 Ocak 1936 – Soyadı Kanunu yürürlüğe girdi.

 

2 Ocak 1936 – Atatürk'ün, öğleye doğru Tevfik Rüştü Aras'ın evine gidişi, saat 13.00'de Çankaya'ya dönüşü.

 

2 Ocak 1937 – Türk – İtalyan centilmenlik anlaşması imzalandı. Buna göre Akdeniz'deki statükonun değişmezliği esas alınıyordu. (20. YY. Siyasi Tarihi, Prof. Dr. Fahir Armaoğlu)

 

2 Ocak 1938 – 1937 harekâtına rağmen ıslah olmayan Kürt aşiretleri Dersim'de yine ayaklandı. (7 Jandarma erini pusuyla şehit ettiler. Karakol basıp iki eri daha şehit ettiler.) (Cumhuriyet tarihi yalanları, Sinan Meydan)