Tarihte bugün Atatürk

 

03 MAYIS

 

3 Mayıs 1915 – Atatürk'ün, 19. tümen birliklerine emri: "Bütün muharebelerde, gerek subayların gerekse erlerin gösterdikleri kahramanlık cidden şan ve namus örneği olacaktır. Subaylar ve erlerin karşımızdaki düşmanı, tek kişi kalıncaya kadar denize atabileceğine tam inancım vardır. …Karşımızdaki düşmanı tümüyle yok etmekten ibaret olan görevimizi yapmak için sahip bulunduğumuz kuvvetlerden başka kuvvet istemek, Kirte bölgesinde ve vatanın diğer sınırlarında yapılan muharebeleri hatırlamamaktan ileri gelebilir. Benimle beraber burada harp eden bütün askerler kesinlikle bilmelidir ki, bize verilen vatan ve namus görevini tam olarak yapmak için, bir adım geri gitmek yoktur. Bu sırada uyku ve istirahat aramanın, bu istirahatten yalnız bizim değil, bütün milletimizin ebediyen mahrum kalmasına sebep olabileceğini hepinize hatırlatırım. Bütün arkadaşlarımın benimle aynı düşüncede olduklarına ve düşmanı tamamen denize dökmedikçe yorgunluk işaretleri göstermeyeceklerine şüphe yoktur."

 

3 Mayıs 1915 – Atatürk'ün, Arıburnu'ndan, Harbiye Nazırı ve Başkomutan Vekili Enver Paşa'ya mektubu: "…Maydos bölgesi kuvvetlerine komuta ettiğim zaman aldığım tertibat ile, düşmanın karaya çıkmasına imkân verilmeyebilirdi. Liman von Sanders Paşa, bizim orduları, bizim memleketimizi tanımadığı, gerektiği şekilde incelemede bulunacak kadar da bir zamana sahip olmadığından, sadece, ihraç noktalarını tamamiyle açık bırakacak tertibat almış ve düşmanın karaya çıkmasını kolaylaştırmıştır. …Vatanımızın savunulmasında kalp ve vicdanları bizim kadar çarpmadığına şüphe olmayan, başta Liman von Sanders olmak üzere bütün Almanların fikrî gücüne de itimat buyurmamanızı kesin olarak temin ederim. Bence, bizzat buraya teşrif ederek, umumi vaziyetimizin gereklerine göre bizzat sevk ve idare etmeniz münasip olur kardeşim." [Kocatürk]

 

3 Mayıs 1915 – Ermeniler Van'da büyük bir katliama giriştiler.

 

3 Mayıs 1918 – Atatürk'ün, İstanbul'da Fenerbahçe Kulübü'nü ziyareti ve kulübün hatıra defterine yazdıkları: "Fenerbahçe Kulübü'nün her tarafta takdir edilmiş çalışmalarını işitmiş ve bu gayreti gösterenleri tebrik etmeyi vazife edinmiştim. Bu vazifenin yerine getirilmesi bugün mümkün olabilmiştir. Takdir ve tebriklerimi buraya kaydetmekle övünüyorum." [Kocatürk]

 

3 Mayıs 1918 – Kurtuluş Savaşı'nın gizli kurtuluş planlarını yapan Mustafa Kemal Atatürk, Fenerbahçe Spor Kulübünü ziyaret etti, Kulüp yöneticilerinden Mustafa Elkatip Bey'in de aralarında bulunduğu yöneticilerle üç saat süren gizli bir görüşme yaptı. Mustafa Kemal, Fenerbahçe kulübünden ayrılmadan önce maroken kaplı kulüp defterine şu unutulmaz satırları yazdı:"Fenerbahçe Kulübü'nün her tarafta mahzar-ı takdir olmuş bulunan asar-ı mesaisini işitmiş ve bu kulübü ziyaret ve ebedi hamiyeti tebrik etmeyi vazife etmiştim. Bu vazifenin ifası ancak bugün müyesser olabilmiştir. Takdirat ve tebriklerimi buraya kayd ile mübahiyim.3 Mayıs 1334 (1918) Mustafa Kemal" Mustafa Kemal öğleden sonra kulüpten ayrıldı. Ancak ayrılırken bir kayıkla karşıya geçmek istedi. Amacı buradan kıyıları takip ederek Anadolu'ya silah kaçırmanın mümkün olup olmadığını bizzat tecrübe etmekti. Mustafa Kemal, Mustafa Elkatip Bey'in çektiği kayığa binerken geri dönmüş ve Başkan Sabri (Toprak) Bey'e bakarak, "FB'ye ebedi muvaffakiyetler dilerim" demişti. O günkü toplantıda Mustafa Kemal, FB'ye Anadolu'ya silah kaçırma görevi vermişti. O gün o görüşmede konuşulanlar, üç yıl sonra anlaşılacaktı: İşgal Kuvvetleri Komutanı İngiliz General Harrington, "FB'lileri Anadolu'daki milliyetçilere silah kaçırmakla suçlayıp" kulübü kapatacaktı.(Haziran 1920)

 

3 Mayıs 1919 – XV. Kolordu Komutanı Kazım Karabekir'in Erzurum'a gelişi.

 

3 Mayıs 1920 – TBMM'de meclis başkanlığında çalışacak ilk Bakanlar Kurulu olan "İcra Heyeti Vekillerinin" seçilmesi. Ankara'da ilk Bakanlar Kurulu olan İcra Vekilleri Heyeti kuruldu.

 

3 Mayıs 1920 – TBMM icra vekillerinin seçimi hakkında kanunu kabul ederek 11 kişilik "icra vekilleri" heyetini seçti. (Mustafa Kemal Teşkilat-ı esasiye kanunu (anayasa) çıkana kadar bu heyetin başkanlığını yaptı.

 

3 Mayıs 1920 – İcra Vekilleri Heyeti, 5 Mayısta Mustafa Kemal başkanlığında ilk toplantısını yaptı (24 Ocak 1921'e kadar Atatürk'ün başkanlığında görev yapmıştır). (Dahiliye Vekaletine Cami bey, Adliye Vekaletine Celaleddin Arif Bey, Nafıah vekaletine İsmail Fazıl Paşa, Hariciye Vekaletine Bekir Sami Bey, Sıhhiye ve Muavenet-i İçtimai Vekaletine Dr. Adnan Bey, İktisat Vekaletine Yusuf Bey, Müdafaa-i Milliye Vekaletine Fevzi Paşa, Erkan-i Harbiye-i Umumiye'ye İsmet Bey)

 

3 Mayıs 1920 – Düzce'de ayaklanmacılar Bolu'yu da ele geçirdi. Katliama girişen isyancılar, Bolu mutasarrıf vekili ile birlikte 13 kişiyi vahşice parçaladı, subaylara işkence yaptı, evleri yağmaladı.

 

3 Mayıs 1920 – Sağlık Bakanlığının Kuruluşu. Mustafa Kemal'in 19 Mayıs 1919'da, Samsun'a çıkışı ile başlayan Milli Kurtuluş Savaşı'mızın dönüm tarihi, Ankara'da Meclis'in açıldığı 23 Nisan 1920'dir. Bu tarih Cumhuriyet'e giden yoldaki en önemli aşamadır. Yüce Meclis, 2 Mayıs 1920'de 3 sayılı Büyük Millet Meclisi İcra Vekillerinin Suret-i İntihabına Dair Kanun'u çıkararak, bu Kanun'un 1. maddesi ile içerisinde Sıhhıye ve Muavenet-i İçtimaiye Vekaletinin (Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı) de bulunduğu Bakanlar Kurulunu oluşturmuştur. İcra Vekilleri Heyeti Reisliğine (Başbakan) Mustafa Kemal getirilirken Dr. Adnan Bey de Ankara Hükümetinin ilk Sağlık Bakanı olmuştur. Sağlık Bakanlığı olarak Ankara Vilayet Konağı'nın bir odası kullanılmıştır. Bakanlığın kurulması ülkemiz sağlık hizmetlerinin ülkeyi yönetenlerin asli görevi olduğu bilincinin ortaya konulması açısından çok önemlidir.

 

3 Mayıs 1920 – Mustafa Kemal'in Kazım Karabekir'e telgrafı: "Elde beş para bulunmadığı malumdur. Şimdilik içerde bir kaynakta bulunmuyor. Başka taraftan sağlanana dek Azerbaycan'dan en geniş ölçüde borç alma olanağının düşünülmesini ve sağlanmasını rica ederim." (Akl-ı Kemal, c.3, Sinan Meydan)

 

3 Mayıs 1921 – Mustafa Kemal, Fevzi ve İsmet paşalar arasında yapılan görüşmeler sonunda, Refet Paşa komutasındaki Güney Cephesi'nin lağvedilerek bütün birliklerin Batı Cephesi'nin emrine verilmesi kararlaştırıldı.

 

3 Mayıs 1921 – Batı Cephesi yeniden birleştirildi.

 

3 Mayıs 1921 – Güney ve Batı cephelerinin birleştirilerek İsmet Paşa'ya verilmesi.

 

3 Mayıs 1921 – İstanbul'da gizli olarak kurulan "Müdafaa-i Milliye" teşkilatının Ankara Hükümeti tarafından resmen tanınması.

 

3 Mayıs 1926 – Atatürk'ün, Çankaya'da Sivas Heyeti'ni kabulü.

 

3 Mayıs 1928 – Tayyare ve Motor Türk Anonim Şirketi (TOMTAŞ)'nin faaliyeti sona erdi.

 

3 Mayıs 1934 – Kayseri Uçak Fabrikasında yapılan ilk parti 6 avcı uçağından biri, 50 dakikalık uçuşla Kayseri'den Ankara'ya geldi.

 

3 Mayıs 1935 – "Türkkuşu" Atatürk tarafından hizmete açıldı.

 

3 Mayıs 1935 -Türk Hava Kurumu'nda yaptığı konuşmada da şöyle dedi: "Türk çocuğu, her işte olduğu gibi havacılıkta da en yüksek düzeyde, gökte, seni bekleyen yerini az zamanla dolduracaksın…"

 

3 Mayıs 1935 – ATATÜRK'ün Türkkuşunun hizmete açılması nedeniyle Etimesgut Havaalanında yapılan törende konuşması: "… Türk çocuğu! Her işte olduğu gibi, havacılıkta da, en yüksek düzeyde, gökte seni bekleyen yerini az zamanda dolduracaksın!…"

 

3 Mayıs 1937 – Türk Hava kuvvetlerine bağlı uçak filosu Dersim'e (Tunceli) askeri harekata başladı. (Cumhuriyet tarihi yalanları, Sinan Meydan)