Tarihte bugün Atatürk

 

03 ARALIK

 

3 Aralık 1912 – Mütareke (1. Balkan Savaşı). 26 Kasım 1912'de başlayan mütareke görüşmeleri, 3 Aralık 1912'de taraflarca (Yunanistan hariç) imza edildi. 3 Aralık 1912'de imza edilen ateşkes anlaşması (mütareke) ile silâhlı çatışma durmuş oldu. Balkan devletleri ile Osmanlı Devleti arasında antlaşma 30 Mayıs 1913'de Londra'da imzalanmıştır. Londra Antlaşması'na göre: Arnavutluk bağımsızlığını kazandı, Girit Adası Yunanistan'a verildi, Osmanlı Devleti'nin Trakya sınırı Edirne'yi dışarıda bırakacak şekilde Midye-Enez hattı oldu. Balkan Savaşları: Osmanlı Devletinin Balkanlar'daki 4 devlete karşı 1912-1913'de yaptığı savaşlardır.

 

3 Aralık 1913 – Atatürk'ün Sofya'dan Madam Corinne'e Fransızca mektubu: "Son mektubunu aldım. …Ekseriya sefarethane'de büromdayım ve çalışıyorum. Fethi Bey de başka bir şey yapmıyor."

 

1-3 Aralık 1916 – Atatürk'ün Şehbenderzade Ahmet Hilmi'nin "Allah'ı inkar mümkün müdür?" adlı kitabını okuyup bitirmesi. (Bir ömrün öteki hikayesi, Sinan meydan)

 

3 Aralık 1916 – Atatürk'ün, Arıburnu muharebelerine ait belge ve notlarını rapor halinde yazmaya başlaması.

 

3 Aralık 1918 Urfa'da Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti kuruldu.

 

3 Aralık 1918 – İtilaf Devletleri temsilcilerinin Londra'da bir toplantı yaparak, Türkiye'de kendilerine düşen askeri nüfus bölgelerini saptamaları.

 

3 Aralık 1919 – Atatürk'ün, Harbiye Nazırı Cemal Paşa'ya, Adana'da Ferda adıyla yayımlanan Kuva-yi Milliye aleyhindeki gazetenin Anadolu'ya girmemesi hususunda telgrafı.

 

3 Aralık 1919 – Demirci Mehmet Efe'nin, Nazilli'den Atatürk'e, yörede bulunan İngiliz Albayı ile görüşmesini bildiren telgrafı: "İzmir ve Aydın vilâyetinde bir tek Yunan askeri kalmayıncaya kadar mücadeleye karar verdiğimiz, araya İngiliz ve Fransız kuvvetleri girmiş olsa bile silâh kullanmaya mecbur olacağımız evvelce kesin bir dille bildirildi. Karşımıza her kim çıkarsa çıksın vatanı kurtarmak için bundan başka sözümüz olmadığını, olamayacağını arz ederim."

 

2/3 Aralık 1920 Türkiye – Ermenistan arasındaki sınırı çizen Gümrü Antlaşması imzalandı. 93 Harbi diye anılan savaşla birlikte Osmanlı Devleti'nin kaybettiği yerlerin -Batum hariç- iadesini sağlayan Gümrü Antlaşması imzalandı. Kars Ermenistan'dan alındı.

 

3 Aralık 1920 – Mamure kurtuldu.

 

3 Aralık 1920 – Ankara'da üç aydır maaş alamayan öğretmenler boykot yaptı. (Cumhuriyet tarihi yalanları, Sinan Meydan)

 

3 Aralık 1920 – Atatürk'ün, Ahmet İzzet Paşa başkanlığındaki İstanbul Heyeti ile Bilecik'te görüşmek üzere, akşam Ankara'dan trenle Eskişehir'e hareketi.

 

3 Aralık 1920 – İngiltere Başbakanı Lloyd George'un demeci: "…Mustafa Kemal, Yunanlıları İzmir'den atabilir; bu sebeple Yunanlılara her türlü yardımı yapmalıyız(!)"

 

3 Aralık 1920 – Mustafa Kemal'in Cafer Tayyar Paşa'ya, yunan faaliyetlerine karşı mukabil teşkilat yapılmasını, silahlı müfrezeler kurulmasını, birinci kolordunun buna mümkün mertebe destek sağlamasını isteyen yazısı.

 

3 Aralık 1920 – Mustafa Kemal Paşa'nın özel bir trenle Ethem, Ethem'in kardeşi vekil Reşit Bey ile birlikte, İsmet Paşa ile buluşup Batı cephesi komuta sıkıntılarını çözmek üzere Eskişehir'e hareketi. (Nutuk)

 

3 Aralık 1921 – Atatürk'ün Fransız kadın gazeteci Berthe Georges-Gaulis ile görüşmesi ve söyledikleri: "…Bugün ordu, bağımsızlık uğruna savaşıyor. Türk milleti aldatılmak istemiyor. Onun olumlu gerçekleşmelere ihtiyacı var; boş hayaller bize çok pahalıya mal olmuştur. …Ben Panislâmist değilim. Biz Türküz; hepsi o kadar. İyi Müslümanlar olarak kalmak bize yeter. Asya için olduğu gibi, Avrupa için de töremiz aynıdır. Dostlarımız olacaktır, tam bağımsızlığımızı koruyacağız, her şeyi Türk olma noktasından göreceğiz. Bu, gerçekçi bir düşünüştür; imparatorluğu yıkan ideolojiye karşı bir düşünüş, ittifaklar, iktidar için birer engel olmayacak, onu ufaltmayacak. Bunların birini diğerine karşı kullanmayacağız, onlara karşı da her zaman toprak ve siyaset bütünlüğümüzü saklı tutacağız. Devamlı dostluklar kurmanın tek yolu bu değil midir?" [Kocatürk]

 

3 Aralık 1923 – Teşkilat-ı Esasiye Encümeni (Anayasa Komisyonu) tarafından yeni anayasanın görüşülmesine başlandı.

 

3 Aralık 1925 – İstiklal mahkemesi "Rize mülteci ayaklanmasını" soruşturmak için Erzurum'dan Trabzon'a gelip, 4 Aralık'ta Rize'ye geçti. Mahkeme 11 Aralık tarihinde çalışmaya başladı. 11-13 Aralık tarihleri arasında toplam 143 yargılama yapıldı. 14 Aralık günü karar açıklandı ve 8 idam, 55 mahkûmiyet açıklanırken kalanlar beraat etti. Tespit olunan suçları ' Hükümet aleyhine isyana teşvik' suçudur. (Şapka takmama suçu değildir.) (Panzehir, Sinan Meydan)

 

3 Aralık 1930 – Atatürk'ün, Fox Film Şirketi tarafından Ankara Gazi Orman Çiftliği'nde çevrilen -kendisinin de Amerikan milletine demecini içeren- filmi beraberinde Makbule Atadan Hanım, Afet İnan hanım ve Şükrü Kaya bey ile Elhamra Sineması'nda izlemesi.

 

3 Aralık 1932 – Türk Dil Kurumu ilk başkanı Samih Rıfat öldü.

 

3 Aralık 1933 – Sultanahmet'teki Adliye Sarayı, 3 Aralık gecesi bütünüyle yandı.

 

3 Aralık 1934 – Hangi dine mensup olursa olsun, din adamlarının mabet ve ayinler dışındaki dini kisve taşımalarının yasaklanmasına dair kanun kabul edildi.

 

3 Aralık 1934 – Kıyafet Kanunu'nun kabulü. Bazı kıyafetlerin giyilemeyeceğine dair kanun. TBMM'de din adamlarının dini kisveleri sadece ibadet yerlerinde ve törenlerde giyebileceklerine dair kanun teklifi kabul edildi.

 

3 Aralık 1934 – Bazı kıyafetlerin giyilemeyeceğine dair Kanun'un kabulü. (Bu kanunla din adamlarının -hangi din ve mezhebe mensup olursa olsunlar- mabet ve âyinler haricinde ruhanî kıyafet taşımaları yasaklanmıştır). [Kocatürk]