Tarihte bugün Atatürk

 

04 OCAK

 

4 Ocak 1881 – Türk Ulusunun en büyük evladı Mustafa Kemal Atatürk, Selanik'te dünyaya geldi. Mustafa Kemal'in doğum tarihi; 4 Ocak 1881, salı olmalıdır. (23 aralık, 19 mayıs, 13 mart, 21 mayıs değildir.) (Benim Ailem, Yrd. Doç. Dr. Ali Güler) Mustafa adı; Ali Rıza Bey'in kazayla beşiğinden düşürerek ölümüne sebep olduğu kardeşinin adıydı. Atatürk, bu adı sevmez, çok da kullanmazdı. (Bir ömrün öteki hikayesi, Sinan meydan)

 

4 Ocak 1918 – Mustafa Kemal'in Almanya gezisinden İstanbul'a dönmesi. (Atatürk'ün, Veliaht Vahdettin Efendi'nin maiyetinde katıldığı Almanya seyahatinden İstanbul'a dönüşü.)

 

4 Ocak 1919 – Hükümet tarafından alınan ve Meclis-i Mebusan seçimlerinin barış antlaşmasından sonraya ertelenmesini düzenleyen karar Vahdettin tarafından imzalandı.

 

4 Ocak 1919 – İzmir'de Hasan Tahsin tarafından çıkarılan ve sıkıyönetim tarafından kapatılan Hukuk-ı Beşer'in yerine Sulh ve Selamet gazetesi yayına başladı.

 

4 Ocak 1920 – Atatürk'ün Harbiye Nazırı Cemal Paşa'ya yazısı: "…Meclis'te kuvvetli milliyetperver bir grubun oluşturulması zorunluğu vardır. Bu çoğunluk grubunun Kuva-yi Milliye ile yakından anlaşması ve ancak bu suretle mecliste milleti temsil etmesi en önemli bir noktadır. Aksi halde Meclis-i Mebusan yabancılar gözünde milleti temsil edemez."

 

4 Ocak 1920 – Atatürk'ün, -Fransızların Adana ve Kilis'te yaptıkları zulümleri İtil İtilâf Devletleri temsilcileri katında protesto ettiklerini bildiren- Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan Cemiyeti'nin telgrafına cevabı: "Türk kadınına, Müslüman kadınına has olan yüksek şefkatin yayılış kaynağı olan derneğinize, Heyet-i Temsiliyemiz teşekkürlerini ve minnetlerini sunar. Millet, böyle kız kardeşlerini mukaddes bütünlüğümüzün öncüsü görmekle meşru mücadelesinde azim ve imanın bir kat kuvvet bulduğunu görmekle mesuttur."

 

4 Ocak 1920 – Atatürk'ün, Kilis'teki Fransız zulümleri hakkında Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Merkez Heyetlerine telgrafı: "Vahşi kavimlere bile bu asırda uygulanmasına beşer vicdanının kabul etmeyeceği bu zalimane tedbirlerin, bütün Merkez Heyetlerince protesto olunması tavsiye olunur." [Kocatürk]

 

4 Ocak 1920 – Lord Curzon İngiliz Kabinesine sunduğu bir muhtırada "İstanbul'un Türklerden mutlaka geri alınması gerektiğini" söylemiş ancak kabine İstanbul'u 'Uysal bir Türk hükümetine bırakarak' Anadolu ve çevresindeki stratejik bölgeleri kontrol etmeyi kabul etmiştir.

 

4 Ocak 1921 – Atatürk'ün, "Daily Express" muhabirine demeci: "Türkiye Türklerindir."

 

4 Ocak 1922 – Adana boşaltıldı. (Türk ordusu 5 Ocak'ta Adana'ya girdi.) Mersin ve Dörtyol kurtuldu. (Adana'nın Kurtuluş Günü 1973'te 20 Aralık'a alındı.)

 

4 Ocak 1922 – Dörtyol'un kurtuluşu (bazı kaynaklarda 9 Ocak 1922 olarak ifade ediliyor).

 

4 Ocak 1922 – Atatürk'ün, Büyük Millet Meclisi'nin gizli oturumunda tenkitleri cevaplandırması: "…Orduya ait yaptığımız işleri kontrol için Meclis'in bir encümen teşkil etmesinde bir mahzur görmem. Fakat bu encümen benim başkanlığım altında olur."

 

4 Ocak 1922 – Mustafa Kemal; "Türkiye'nin hala açık ve kapalı olarak çılgınca saldırılara hedef olmasının nedeni, bütün mazlum milletlere kurtuluş yolunu göstermiş olmasıdır."

 

4 Ocak 1922 – Atatürk'ün, Ukrayna Fevkalâde Temsilcisi Frunze'nin Ankara'dan ayrılışı nedeniyle Lenin'e mektubu.

 

4 Ocak 1922 – Atatürk , Lenin'e gönderdiği mektubunda; " Türkiye hala büyük devletlerin ve onların uydularının açık veya gizli azgın saldırılarına hedef olmaya devam ediyorsa bunun nedeni, her şeyden önce mazlum sömürge halklarına örnek olarak kurtuluşa giden yolu göstermesidir." (Sinan Meydan, 1923, 3. Baskı, s.88.)

 

4 Ocak 1923 – Sefir İbrahim Abilov, 4 Ocak 1923 günü (Cuma) Cebeci'deki Azerbaycan elçiliğinde yılbaşı ziyafeti verdi. Mustafa kemal yemekte "Evleneceğini" açıkladı.

 

4 Ocak 1923 – Atatürk'ün, gece Azerbaycan Elçiliğinde verilen ziyafeti şereflendirmesi ve arkadaşlarıyla sohbet esnasında -yakında evleneceğini ifade ederek- söyledikleri: "Ben, sadece evlenmek için evlenmek istemiyorum. Vatanımızda yeni bir aile hayatı yaratmak için önce kendim örnek olmalıyım. Kadın öyle umacı gibi kalır mı?" [Kocatürk]

 

4 Ocak 1923 – Atatürk'ün, kendisine Adana'dan imzasız bir mektupla küçük boyda bir Kuran gönderilişi nedeniyle Hâkimiyet-i Milli¬ye gazetesi aracılığıyla teşekkürü: "Bence kıymetini takdire imkân olmayan bu hediyeyi en derin ve hürmetkar din duygularımla muhafaza edeceğim."

 

4 Ocak 1925 – Atatürk'ün, Konya'da ziyaret ve tetkiklerde bulunması.

 

4 Ocak 1925 – Atatürk'ün, Konya'da, Adana'nın kurtuluş gününe katılacak olan T.B.M.M. Heyeti'ni kabulü.

 

4 Ocak 1925 – Atatürk'ün, Konya'da tuttuğu günlük notlardan: "…Milleti idarede ilkemiz, milletin müşterek ve umumî görüş ve eğilimlerine uymaktır. Bu görüş ve eğilimlerin gerçek ve ciddî olabilmesi, milletin maddî ve manevî ihtiyaç kaynaklarından gelmesine bağlıdır." [Kocatürk]

 

4 Ocak 1929 – Türkiye-Uruguay dostluk antlaşması imzalandı.

 

4 Ocak 1931 – Atatürk'ün, İstanbul'dan Mudanya'ya gelişi, buradan otomobille Bursa'ya geçişi, şehirde ziyaret ve incelemeleri.

 

4 Ocak 1932 – Atatürk'ün, gece Ankara Türkocağı'nda Faruk Nafiz (Çamlıbel)'in yazdığı "Akın" piyesini seyretmesi.

 

4 Ocak 1933 – Atatürk'ün, saat 17.00'de Ankara Halkevi'nde Türk Dili Tetkik Cemiyeti toplantısına başkanlık yapması, cemiyetin faaliyetleri hakkında bilgi alması; daha sonra Musiki Muallim Mektebi'ni ziyareti.

 

4 Ocak 1933 – Atatürk Ankara Musiki Muallim Mektebi (Müzik Öğretmen Okulu) Müsameresinde .

 

4 Ocak 1934 – Atatürk'ün, öğleden sonra Kılıç Ali Bey'in evine uğrayışı, bir süre dinlendikten sonra akşamüzeri Çankaya'ya dönüşü.

 

4 Ocak 1935 – Atatürk'ün, öğleye doğru Anadolu Kulübü'ne gidişi ve gün boyunca burada çalışması.

 

4 Ocak 1937 – Atatürk'ün, akşamüzeri otomobille bir gezinti yapması, Vefa Bozacısı'na uğrayarak boza içmesi.

 

4 Ocak 1938 – Atatürk'ün, Çankaya'da akşam sofrada yazdırdıkları: "…Biz bir Türk bestesini dinlediğimiz zaman, ondan geçmişin uyanma bırakması lâzım gelen hikâyesini kalbimize giren oklar gibi duymak isteriz. Acı olsun, tatlı olsun biz bir beste dinlerken ve farkında olmaksızın hislerimizin incelir olduğunu duymak isteriz. Bütün bunlardan başka musikiden beklediğimizin maddî, fikri ve hissî uyanıklık ve çevikliğin kuvvetlenmesi olduğuna şüphe yoktur. Yeni şairlerimizden, ediplerimizden, musikî bilginlerimizden ve bilhassa ses sanatkârlarından istediğimiz ve aradığımız bunlardır."

 

4 Ocak 1938 – Mustafa Kemal'in Afet İnan'a mektubu; "… Hatay işi dil işini geride bıraktı. Kafam yalnız onunla meşgul." (Akl-ı Kemal, C.4, Sinan Meydan)