Tarihte bugün Atatürk

 

04 TEMMUZ

 

4 Temmuz 1915 – Atatürk'ün, Kurmay Başkanı İzzettin (Çalışlar) Bey'le beraber Cesarettepesi'ndeki 18. Alay'a ait siperleri gezmesi ve buradaki mevzilerin kuvvetlendirilmesi için bazı direktifler vermesi, düşmanın taarruzu halinde uygulanacak hareket hakkında komutanlarla görüşmesi.

 

4 Temmuz 1918 – VI. Mehmet (Vahdettin) Padişah oldu. Sultan Mehmet Reşat'ın ölümü üzerine, Sultan VI. Mehmet Vahdettin sanı ile padişah oldu. 36. ve son Osmanlı padişahıdır. (Mustafa Kemal Karlsbad'da iken V. Mehmet vefat etmiş, yerine Vahidettin VI. Mehmet adıyla Padişah olmuştur 4 Temmuz 1918. Mustafa Kemal Padişah'ı tebrik eder. Bu önemli değişiklikte İstanbul'da olmadığı için üzgündür. Ama tedaviye devam eder. Yaveri Cevat Abbas ona çabuk dönmesi için tel çeker. O önemli bir sebep olmadıkça dönmeyeceğini bildirir. Ardından yaverinin acele dönmeniz arzu buyruluyor teli üzerine, 27 Temmuz'da Karlsbad'dan Viyana'ya hareket eder. Fakat yakalandığı nezle nedeniyle birkaç gün Viyana'da kaldıktan sonra 2 Ağustos 1918'de İstanbul'a gelir. Onu çağırtan Yaver-i Ekrem Ahmet İzzet Paşa‟dır. Sebep, Mustafa Kemal'in Vahidettin ile olan tanışıklığıdır. Ahmet İzzet Paşa onun İstanbul'da bulunmasında ve Padişah ile görüşmesinde yarar görmektedir.)

 

4 Temmuz 1918 – Padişah V. Mehmet Reşat'ın vefatı. (Veliaht Vahdettin, Sultan VI. Mehmet ünvanıyla tahta oturmuştur. ) (Bu esnada Mustafa Kemal, Karlsbad'da tedavi görmektedir.)

 

4 Temmuz 1919 – Mustafa Kemal gelişinin ertesi günü (4 Temmuz 1919) hemen Vilâyat-i şarkıye Müdafaa-i Hukuk-ı Millîye Cemiyeti'nin Erzurum şubesiyle temasa geçti. Doğu Anadolu ve özellikle Erzurum çevresinde Ermeni mezaliminin hatıraları henüz çok tazeydi. Halk bölgenin Ermenistan'a bırakılması korkusu içindeydi. Hükümetin Doğu illerine geniş özerklik tanınabileceği yolundaki beyanları endişeleri artırmıştı. Buna karşı alınacak tedbirleri saptamak için Vilâyet-i şarkiye Müdafaa-i Hukuk-ı Millîye Cemiyetinin Erzurum şubesi, 6 Doğu ilinin katılacağı Erzurum Kongresine hazırlık olmak üzere 17 Haziran 1919'da Erzurum il Kongresini toplamış, alınacak önlemleri kararlaştırmıştı. Buna göre özetle: Ermeni saldırılarına şiddetle karşı konulması, halkın göç etmemesi, içeride düzeni ve savunmayı sağlayabilmek için bekçi teşkilâtı kurulması öngörülmüştür.

 

4 Temmuz 1919 – Atatürk'ün, Erzurum Valisi'ne yazısı: "…Telgraflarım Erzurum merkezinde alıkonulmak ve çekilmemek gibi kanunsuz hareketlerin ortağı ve uygulama aracı olan Erzurum Posta Başmüdürü ile Merkez Müdürü verdikleri izahat ve belgeler üzerine, üzerimdeki devlet vekar ve haysiyetini kuvvetlendirme ve koruma amacıyla tutuklanarak Divanıharp'e verilmiştir. Her tarafta ve bilhassa son günlerde yüksek makamlarla da resmî yazışmalarım kendilerince malûm olduğu halde anlamazlık ve bilmezlikten gelmeleri sorumluluklarını artırmıştır. Bilgi için bildirilir." [Kocatürk]

 

4 Temmuz 1920 – Ayvacık, Biga, Lapseki, Ezine ve Bayramiç'in Yunanlılar tarafından işgali.

 

4 Temmuz 1920 – Yunan işgali devam ediyor: Manyas, Karacabey, Ayvacık, Gönen, Ezine, Bayramiç ve Kirmasti'den sonra bugün de Biga ve Lapseki Yunan kuvvetlerinin eline geçti.

 

4 Temmuz 1920 – İngilizlerin Batum'u terk etmeleri.

 

4 Temmuz 1920 – Atatürk'ün, İcra Vekilleri'ne ve resmî makamlara gönderilecek bütün yazıların sansürden istisnasına dair önerge nedeniyle Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde konuşması: "…Sansürü devam ettirmek gereğine inanıyorsanız kendimizi ayrı tutmamalıyız!" [Kocatürk]

 

4 Temmuz 1921 – Karamürsel'in milli kuvvetler tarafından kurtuluşu.

 

4 Temmuz 1921 – General Harington'un, Atatürk'e yazısı: "Zât-ı devletlerinin görüşlerini dinlemek ve bunları incelemek üzere İngiltere hükümetine rapor vermek için bana yetki verildi. Sizce de uygun ise gerekli hazırlığın yapılabilmesi için size uygun olacak gün ve saati lütfen telleyiniz."

 

4 Temmuz 1923 – Atatürk'ün, Lozan'da bulunan İsmet Paşa'ya telgrafı: "…Sizce esasen bilinen esas görüş üzerinde kararlı ve ısrarlı olduğumuz ve bunlarda lehimizde başarısızlık halinde askerî vasıtalarla yapılabilecek hususlar ve bunların sonuçları malûmdur. Biz bu harekâtın yapılmasını ve sonucun elde edilmesini memleketimizin yüksek çıkarları için çoktan uygun görmekteyiz. Çok iyi takdir buyurulacağı gibi sizden yiğitçesine bir hareket ve onun kuvvetli bir ihtimal olan neticesini beklerim." [Kocatürk]

 

4 Temmuz 1927 – Atatürk, İsmet İnönü ve Kazım Özalp ile birlikte ordu ile ilişkisin, kesip sivil hayata geçti.

 

4 Temmuz 1929 – Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal, Orman Çiftliği'nde.

 

4 Temmuz 1931 – Atatürk'ün, Amerika'nın bağımsızlık günü nedeniyle Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Hoover'e kutlama telgrafı: "İstiklâl gününün yıldönümü münasebetiyle hararetli tebriklerimin ve gerek zât-ı devletlerinin şahsî saadeti gerek büyük memleketin refahı hakkındaki samimî temennilerimin kabulünü rica ederim." (Hoover, bu telgrafa şu cevabı vermiştir: "Zât-ı devletleri'nin sıhhati ve Türk milletinin devamlı saadeti hakkında karşılıklı ve samimî temennilerimi arz etmekle bahtiyarım"). [Kocatürk]

 

4 Temmuz 1932 – İçişleri Bakanı Şükrü Kaya otomobiliyle Ankara'dan İstanbul'a giden ilk kişi oldu.

 

4 Temmuz 1933 – Atatürk'ün, sabahın erken saatlerinde İstanbul'dan yatla Yalova'ya hareketi ve sabah Yalova'ya gelişi.

 

4 Temmuz 1933 – Atatürk'ün, akşamüzeri Yalova'dan yatla İstanbul'a hareketi, saat 21.00'de Dolmabahçe Sarayı'na gelişi.

 

4 Temmuz 1933 – Atatürk'ün. Amerika'nın bağımsızlık günü nedeniyle Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Roosevelt'e kutlama telgrafı.

 

4 Temmuz 1935 – Atatürk'ün öğleye doğru Florya'ya gidişi, denize girişi, öğleden sonra Dolmabahçe Sarayı'na dönüşü.

 

4 Temmuz 1936 – Atatürk, Mimar Seyfi Arkan'a projelendirilen Florya Deniz Köşkü'nde 4 Temmuzda denize girdi. Yazlık bir konut olarak aynı yılın 14 Ağustosunda kullanıma açılan köşk, Atatürk tarafından 1936'nın yaz aylarında da uzunca bir süre kullanılmış, aralarında İngiliz Kralı VIII. Edward'ın da bulunduğu kimi önemli konuklar burada ağırlanmıştı.

 

4 Temmuz 1937 – Türkiye ve Fransa arasında dostluk anlaşması imzalandı.

 

3-4 Temmuz 1938 – Türkiye ve Fransa, Hatay'da eşit sayıda asker bulundurmaları konusunda anlaşma yaptı. Birlikler 4 Temmuz'da Hatay'a girdi.

 

4 Temmuz 1938 – Türk-Fransız ikili antlaşmasının (Hatay üzerinde) Ankara'da imzalanması.

 

4 Temmuz 1938 – Türkiye ve Fransa, Hatay'da eşit sayıda asker bulundurmaları konusunda anlaşma yaptı.

 

4 Temmuz 1938 – Türk birlikleri 4 Temmuz'da Hatay'a girdi.

 

4 Temmuz 1938 – Hatay'ın toprak bütünlüğünü korumak için 2500 Türk ve 2500 Fransız askeri görevlendirildi.

 

4 Temmuz 1938 – Antakya'da, 3.7.1938 günü Türk ve Fransız Askerî Heyetleri arasında imzalanan "Askerî Antlaşma" gereğince her iki hükümetin Hatay'da eşit sayıda asker bulundurmayı kararlaştırmaları üzerine birliklerimize ait öncü müfrezelerin Hatay'a girişi. (Ana kuvvetler 5. 7. 1938'de girmiştir).