Tarihte bugün Atatürk

 

05 NİSAN

 

5 Nisan 1915 – Atatürk'ün, -5. Ordu Komutanlığı aracılığıyla- Sofya elçiliğimize telgrafı: "İstanbul'a seyahat etmekte olan annemi araması için Dedeağaç'taki Konsolosumuza emir verilmesini rica ederim. Dedeağaç'tan mektubunu aldığımdan orada olduğunu zannediyorum."

 

5 Nisan 1915 – Mustafa Kemal'in Sofya elçiliğine telgrafı; "Zübeyde hanım (eşi Ragıp bey Selanik'te taşınmaz malların başında kalmıştı.) ve Makbule Selanik'ten İstanbul'a hareket ediyor. (Annesi Dedeağaç'tan mektup gönderdiği için orada olduğunu bildiğinden) Dedeağaç konsolosu ilgilensin."

 

5 Nisan 1917 – Atatürk'ün, sabah, Hani'den hareketle yöredeki birlikleri denetlemesi, daha sonra Tuzla'ya gelişi, geceyi burada çadırda geçirişi.

 

5 Nisan 1918 – Van'ın , Batum'un, Kars'ın geri alınması.

 

4/5 Nisan 1920 – Milli Mücadele'de Ankara'ya geldiğinde Ziraat Mektebi'ni karargâh olarak kullandı. İşte Türkçülük konusunu ilk olarak o Ziraat Mektebi'ndeki arkadaşlarıyla konuştu. Ziraat Mektebi'nde 4-5 Nisan 1920 akşamı yemekten sonra Yunus Nadi, Halide Edip Hanım, Adnan (Adıvar) ve Cami (Baykurt) beylerin olduğu bir toplantıda Atatürk en çok Türkçülük üzerinde durdu. O gece Türkçülüğün enine boyuna tartışılması için bazı itirazlar ileri sürerek muhataplarını sıkıştırdı. (Sabahattin Özel, Mustafa Kemal Atatürk, Yeni Gerçekler Yeni Düşünceler, s. 132)

 

5 Nisan 1920 – Salih Paşa'nın istifası üzerine Damat Ferit Paşa'nın yeniden kabine kuruşu. (4. Damat Ferit Kabinesi). Damat Ferit Paşa'nın dördüncü kez hükümeti kurdu. Damat Ferit, 4. Kabinesini kurarken Hariciye Nazırlığını da üstlendi.

 

5 Nisan 1920 – Dördüncü kez sadrazam olan Damat Ferit İngilizlerden, "Ulusal harekete karşı" yardım istedi.

 

5 Nisan 1922 – Ankara hükümeti İtilaf Devletlerinin önerilerine cevap verdi. Ateşkes önerisini kabul eden Ankara, Anadolu'nun hemen boşaltılmasını, ilk 15 gün içinde Kütahya, Afyon ve Eskişehir çevresinin dört ay içinde de İzmir ve diğer işgal edilmiş bölgelerin tamamen terkedilmesini, ancak bunun kabul edilmesi halinde barış görüşmelerine oturulabileceğini iletti.

 

5 Nisan 1922 – İtilaf Devletleri Dışişleri bakanlarının, 22 Mart 1922 tarihli notasına, TBMM Hükümetinin cevabı: "Mütareke ile birlikte Anadolu'nun boşaltılmasına başlanması ve dört ay içinde tamamlanması."

 

5 Nisan 1925 - Şeker Fabrikalarının kurulması ile ilgili kanun T.B.M.M.'nde kabul edildi.

 

5 Nisan 1926 – Atatürk'ün, Diyarbakır Belediye Meclisi'nin kendisini fahrî hemşehriliğe seçişi nedeniyle teşekkür telgrafı.

 

5 Nisan 1928 – Cumhuriyet Halk Fırkası tarafından Laiklik ilkesinin ve Anayasa değişiminin kabulü.

 

5 Nisan 1932 – Atatürk'ün, akşam ve gece Çankaya'da kütüphanesinde çalışması.

 

5 Nisan 1934 – Pusur köprüsü (Diyarbakır-Siirt arası Pusur suyu üzerindeki köprü) hizmete açıldı.