Tarihte bugün Atatürk

 

06 AĞUSTOS

 

6 Ağustos 1915 – İngilizlerin, Arıburnu cephesine topçu ateşiyle başlayan taarruzu ve 16. Tümen cephesindeki Kanlısırt'ı ele geçirmesi (Düşman 19. Tümen'in sol kanadındaki siperlere de hücum etmiş; fakat bu hücumlar kendilerine ağır zayiat verdirilerek püskürtülmüştür.

 

6 Ağustos 1915 – İngilizlerin Anafartalar çıkarması. Arıburnu'nda Anzak'ların cephenin ortasından büyük taarruzu.

 

6-22 Ağustos 1915 -  Sadece Anafartalar – Arıburnu hattında 1800 şehit verildi. En az 30-40 bin de yaralı vardı. (Gelibolu, Erol Mütercimler)

 

6 Ağustos 1915 – Conkbayırı-Kocaçimen'e yönelik düşman taarruzu başladı. (İtilâf kuvvetleri 6 Ağustos'ta Arıburnu cephesinde şiddetle saldırıya geçerler, biraz ilerlemeden sonra durdurulurlar. 7 Ağustos'ta 19. Tümene yapılan saldırı da arzu edilen neticeyi vermez. Gerçekte bütün bu hareketler, Türk kuvvetlerini ve yedek güçlerini yerlerinde tutmak amacına yöneliktir. Asıl sürpriz saldırısı kuzeye, Mustafa Kemal'in ısrarla söylediği yöne yöneltilmiştir. 6/7 Ağustos gecesi iki düşman tümeni Arıburnu kuzeyine çıkar ve Conkbayırı istikametinde saldırıya geçer.)

 

6/7 Ağustos 1915 – İngilizlerin, gece yarısından hemen sonra Arıburnu cephesinde 19. Tümen'in sol kanadına taarruzu ve bu taarruzun bütün cepheye yayılma eğilimi üzerine Atatürk'ün saat 01.10'da emri: "Umumî vaziyet mühimdir. Komutanlar ve subaylardan her zamandan fazla uyanıklık ve fedakârcasına çalışma isterim!" [Kocatürk] (Bu taarruz, 7 Ağustos 1915 günü de devam etmiş, ancak Atatürk'ün aldığı önlemler sayesinde gelişme imkânı bulamamıştır. )

 

6/7 Ağustos 1915 – Atatürk, Çanakkale'de; "Asker uyumayacak" diye bir günlük emir yayınlamıştır. (Atatürk'ün Gizli Kurtuluş Planları, Sinan Meydan, 7. Baskı, s.22)

 

6-9 Ağustos 1919 1. Nazilli Kongresi toplandı. "Nazilli'de bir Milli Kongre" toplanması. Nazilli'de direnişi örgütlemek üzere bir kongre toplandı. İngiltere adına denetlemelerde bulunan Rawlinson, Kazım Karabekir, Mustafa Kemal ve Rauf Bey'le birer görüşme yaptı.

 

6 Ağustos 1919 – Erzurum Kongresi'nde Alınan Kararlar; " Milli sınırlar içinde Vatan bir bütündür, ayrılık kabul etmez-1.Mad., Yabancı işgal ve müdahalesine karşı ve Osmanlı Hükümeti'nin çökmesi halinde, millet birlik olarak yurdunu koruyacak ve kurtaracaktır-2.Mad., Vatanın bağımsızlığını korumaya Osmanlı Hükümeti muktedir olamadığı takdirde, gayeyi/amacı elde etmek için bir geçici hükümet kurulacak ve bu hükümet heyeti, milli kongre tarafından seçilecektir. Eğer kongre toplantı halinde değilse bu seçimi Temsil Heyeti yapacaktır-3.Mad., Kuva-yı Milliyeyi amil/etkili ve millet iradesini hakim/egemen kılmak esastır-4.Mad., Hıristiyan halka siyasi hakimiyet ve sosyal düzeni bozacak ayrıcalıklar verilemez-5.Mad., Manda ve himaye kabul edilemez-6.Mad. (Aralık 1918 tarihinde Vahdettin tarafından tatil edilen Osmanlı Parlamentosunun) Milli Meclis'in derhal toplanması ve hükümet işlerinin bu yolda denetlenmesini sağlamak için çalışılacaktır.

 

6 Ağustos 1920 – Çapanoğulları Ayaklanması önderlerinden, Halit Bey yakalandı.

 

6 Ağustos 1920 – Atatürk'ün, Konya'dan Afyon'a gelişi, buradan da Kütahya'ya hareketi.

 

6 Ağustos 1920 – Atatürk'ün, beraberindeki Meclis heyetiyle Afyon'dan Kütahya'ya gelişi, istasyonda yeni oluşturulan "Birinci Tabur"u denetlemesi ve ayrılırken Mutasarrıf Sait Bey'e telgrafı: "…Kütahya'yı ziyaret eden heyetimiz burada gördüğü iftihar ve güven verici samimî ve yüksek gösterilerden dolayı fevkalâde memnuniyet ve kıvanç duymaktadır. Hissettiğimiz teşekkürü Büyük Millet Meclisi adına bildirmekle veda eder, bu izlenimimizin bütün halka duyurulmasını rica ederiz." [Kocatürk]

 

6 Ağustos 1920 – Saray'ın Yunanlılar tarafından işgali.

 

6 Ağustos 1921 – Atatürk, tüm halka ve orduya duyurduğu bildirisinde şöyle demişti: "Yunan ordusunu Anadolu'nun harim-i ismetinde (girilmesi yasak, temiz yerinde) boğarak kurtuluşa ve bağımsızlığa kavuşacağız."

 

6 Ağustos 1922 – İsmet Paşa, gizli olarak ordulara taarruza hazırlık emri verdi.

 

6 Ağustos 1922 – Batı Cephesi komutanı İsmet (İnönü) Paşa, ordulara gizli olarak "Taarruza Hazırlık" emri verdi.

 

6 Ağustos 1922 – Atatürk'ün, Kâzım (Özalp) Paşa ile Akşehir'den -Konya yoluyla- Ankara'ya dönüşü.

 

6 Ağustos 1923 Türkiye ile Amerika Birleşik Devletleri arasında Lozan'da suçluların geri verilmesi ve başka konularda sözleşmeler imzalandı. (Görüşmeler 29 Haziran'da başlamıştı.)

 

6 Ağustos 1923 – Atatürk'ün, Meclis'teki başkanlık odasında, -İzmir'de kurularak çalışmalarına başlayan- İhtiyat Zabitleri Cemiyeti temsilcilerini kabulü ve cemiyetin fahrî başkanlığını kabul edişi.

 

6 Ağustos 1923 – Lozan görüşmelerine gözlemci olarak katıldığı için anlaşmaya imza koymayan ABD ile 6 Ağustos 1923'de dostluk ve ticaret anlaşması imzalandı. (Sinan Meydan, 1923, 3. Baskı, s.245.)

 

6 Ağustos 1924 – Atatürk'ün, Çankaya'da, Başbakan ve Dışişleri Bakanı İsmet Paşa ile İmar Bakanı Celâl (Bayar) Bey'i kabulü.

 

6 Ağustos 1924 – İngiltere çözülemeyen Musul konusunu Milletler Cemiyeti'ne götürdü. 7 Ağustos'ta Nesturiler, Hakkâri Valisi'ni pusuya düşürüp esir alarak Nesturi ayaklanmasını başlattı. Ayaklanmaya İngiliz uçakları da destek verdi.

 

6 Ağustos 1925 – Atatürk'ün, Çankaya'da Yunan Elçisi Argyropulos'un güven mektubunu kabulü ve Elçi'nin söylevine cevap konuşması.

 

5/6 Ağustos 1929 – Atatürk'ün, Eskişehir'den geçerken istasyonda Sakarya gazetesi başmuharririne demeci: "Türk milletinin toplumsal düzenini bozmaya yönelik didinmeler, boğulmaya mahkûmdur. Türk milleti, kendinin ve memleketinin yüksek menfaatleri aleyhine çalışmak isteyen karıştırıcı, sefil, vatansız ve milliyetsiz beyinsizlerin saçmalamalarındaki gizli ve kirli emelleri anlayamayacak ve onlara hoşgörü ile davranacak bir topluluk değildir. O. şimdiye kadar olduğu gibi doğru yolu görür. Onu yolundan saptırmak isteyenler ezilmeye, kahredilmeye mahkûmdur. Bunda köylü, işçi ve bilhassa kahraman ordumuz candan beraberdir. Bundan kimsenin şüphesi olmasın!"

 

6 Ağustos 1929 – Atatürk'ün, trenle (TBMM Başkanı Kazım Özalp ve Başbakan İsmet İnönü ile birlikte.) Ankara'dan İstanbul'a gelişi.

 

6 Ağustos 1933 – Atatürk'ün, Başbakan İsmet Paşa'ya mektubu: "İsmet, büyük adamsın; hassas olduğun kadar his veren adamsın. …Sen, beni muhakkak çok seviyorsun. Ya ben seni! Buna cevap istemez. Gözlerinden öperim!"

 

6 Ağustos 1935 – Atatürk'ün, saat 21.00'de Florya'dan Dolmabahçe Sarayı'na dönüşü.

 

6 Ağustos 1936 – Atatürk'ün, Florya'da öğleden sonra denize girişi, sandal gezintisi yapışı, geceyi çalışarak geçirmesi.

 

6 Ağustos 1938 – 17.00'de Prof. Dr. Bergman'ın katılımıyla konsültasyon yapıldı. Prof. Bergman Berlin'e gitmek üzere akşam İstanbul'dan ayrıldı. (Atatürk'ün son 100 günü, Cevat Şenol)