Tarihte bugün Atatürk

 

06 ARALIK

 

6 Aralık 1913 – Atatürk'ün, Sofya'dan, -Bulgar ordusundaki gelişmeler hakkında- Genelkurmay Başkanlığı'na raporu.

 

6 Aralık 1916 – Atatürk'ün, Arıburnu Muharebeleri Raporu'nu yazmaya devam etmesi, George L. Fonsgrive'den Ahmet Naim tarafından çevrilen Mebâdî-i Felsefe (Felsefe'ye Giriş) adlı eseri okumaya başlaması.

 

6 Aralık 1916 – Silvan'da, George L. Fonsgrive'in 1915 yılında Türkçe basılan "Mebadi-i Felsefe (Felsefenin elementleri" kitabını okuması.

 

6 Aralık 1918 – İngilizler, Kilis'i işgal etti.

 

6 Aralık 1918 – Vatanın müdafası ve bütünlüğü için gayret gösteren faydalı bölgesel derneklerin yanı sıra yurt bütününe yönelik faaliyet gösteren kuruluşlar da oluşmuştur. Bunların önemli olanlarından biri Millî Kongredir. Öncülüğünü Dr. Esat Işık yapmıştır. 50‟yi aşkın dernek ve bazı siyasî parti temsilcilerinin bir araya gelmesiyle oluşmuştur. Millî Kongre 6 Aralık 1918‟de yaptığı toplantıda, bütün Kuva-yi Millîye'yi birleştirmek, vatanın hukukunu ve çıkarlarını koruyacak ve gerçekleştirecek yolları ve amaçları sağlamak gayesi güttüğünü açıklamıştır. Tutuklamalar ve particilik tartışmaları dolayısıyla kuruluşun etkinliği sınırlı kalmıştır.

 

6 Aralık 1920 - Bilecik Görüşmesine katılanlar, Ankara'ya götürüldü.

 

6 Aralık 1920 – Atatürk ve beraberindekilerin, İstanbul Heyeti ile beraber trenle Ankara'ya gelişi. (Bu heyetteki kişilerin, Millî Hükümet hizmetinde çalışmak istemedikleri anlaşıldığından, bir süre Ankara'da kalışlarını takiben 7.3.1921'de İstanbul'a dönmelerine izin verilmiştir). [Kocatürk]

 

6 Aralık 1921 – Sait Halim Paşa Roma'da bir Ermeni tarafından öldürüldü. İttihat ve Terakki'nin önemli isimlerinden, bir dönemin sadrazamı Sait Halim Paşa, Roma'da Ermeni çeteciler tarafından öldürüldü.

 

6 Aralık 1921 – İngiliz Yüksek Komiseri Rumbold'un, İngiltere Dışişleri Bakanı Lord Curzon'a yazısı: "…Mustafa Kemal, Misak-ı Millî'yi kabul ettirmeye çalışıyor. Misak-ı Millî'yi kabul ettirirse kurtarıcı olarak yıldızı parlayacak ve ilerde de Türkiye'nin kaderinde rol oynayacak!" [Kocatürk]

 

6 Aralık 1922 – Dr. Adnan Bey, T.B.M.M. ikinci başkanlığından istifa etti.

 

6 Aralık 1922 – Halk Fırkası'nın kurulacağının ilanı. Mustafa Kemal Paşa, 6 Aralık 1922 tarihinde Halk Fırkası adı altında yeni bir siyasi parti kuracağını açıkladı.

 

6 Aralık 1922 – Mustafa Kemal Atatürk, CHP'nin kurulmasına ilişkin ilk açıklamasını 6 Aralık 1922 tarihinde yaptı ve "halk fırkası" adını kullandı. Mustafa Kemal bu görüşme ile çağdaşlaşma yolunda milletin yardımını ve aydınların saflarına katılmasını istedi.

 

6 Aralık 1922 – Atatürk'ün, Ankara'da, Hâkimiyet-i Milliye, Yenigün ve Öğüt gazeteleri muhabirlerine "Halk Partisi" adıyla siyasî bir parti kurma görüşünde olduğunu bildiren demeci "…Gördüğüm teveccüh ve itimada lâyık olabilmek için en mütevazı bir millet ferdi sıfatıyla hayatımı sonuna kadar vatanın hayrına adamak ermeliyle, barışın yerleşmesini takiben halkçılık esası üzerine dayalı ve "Halk Partisi" adıyla siyasî bir parti kurmak niyetindeyim." [Kocatürk]

 

6 Aralık 1923 – Atatürk'ün, "Türkiye Tarihi" adlı eserini gönderen Prof. Fuat Köprülü'ye mektubu: "..Uzmanlığınızın kendini gösterecek eserleri millete, Cumhuriyete yapılabilecek hizmetlerin en kıymetlileri derecesinde bulunacaktır."

 

6 Aralık 1934 – Ankara kadınlarının, kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanınması nedeniyle Ankara Halkevi'nde toplantısı, Atatürk ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne teşekkür kararı alınması.

 

6 Aralık 1934 – Atatürk'ün, gece Çocuk Esirgeme Kurumu'nun Ankara Palas'taki kostümlü balosunu şereflendirmesi.

 

6 Aralık 1936 – Atatürk, Seyhan nehrinin taşması sonucu Adana ve çevresinde meydana gelen felaket nedeniyle maaşından 10.000 lira yardımda bulundu. (Akl-ı Kemal, c.3, Sinan Meydan)

 

6 Aralık 1937 – Türkiye, 1927'de imzalanan Türkiye-Suriye iyi komşuluk sözleşmesini feshetti.

 

6 Aralık 1937 – Atatürk'ün, gece Tevfik Rüştü Aras'ın kaldığı Hariciye Köşkü'ne gidişi, geç saatlerde Çankaya'ya dönüşü.

 

6 Aralık 1938 – Atatürk'e, yüce kişiliğine uygun bir anıtmezar yaptırılması düşüncesi ile hükümet, Anıtkabir inşaatının yapılacağı yerin tespiti için özel bir komisyon kurdu. Bu komisyon; Başbakanlık Müsteşarının başkanlığında, Milli Savunma Bakanlığı'ndan General Sabit ve Hakkı, Bayındırlık Bakanlığı'ndan Yapı işleri Genel Müdürü Kazım, İçişleri Bakanlığı'ndan Müsteşar Vehbi Demirel, Milli Eğitim Bakanlığı'ndan Yüksek Öğretim Genel Müdürü Cevat Dursunoğlu'ndan meydana geliyordu. Komisyon ilk toplantısını 6 Aralık 1938'de yaptı.