Tarihte bugün Atatürk

 

06 EKİM

 

6 Ekim 1907 – İstanbul'da ilk otomobil Beyoğlu'nda görüldü.

 

6 Ekim 1908 – Girit Meclisi'nin, Girit adasının Yunanistan'a katıldığını ilân etmesi. [Kocatürk]

 

6 Ekim 1908 – Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, Osmanlı İmparatorluğu'nun denetimindeki Bosna-Hersek'i ilhak etti.

 

6 Ekim 1915 – Atatürk'e, 6. Ordu (Irak Ordusu) Komutanlığı'nın teklif edilmesi, Atatürk'ün de bazı şartlarla kabul edeceğini bildirmesi.

 

6 Ekim 1915 – Çanakkale cephesinde İngilizlerin, akşama doğru kara ve deniz toplarıyla Kireçtepe'yi bombardıman etmesi. 5. Ordu Komutanı Liman von Sanders'in emri ile Çanakkale cephesinde yeni bir düzenleme yapılması.

 

6 Ekim 1916 – Atatürk'ün, akşamüzeri Kurmay Başkanı İzzettin (Çalışlar) Bey ve yaverleriyle beraber Silvan-Beşiri yolunda atla bir gezinti yapması.

 

6 Ekim 1917 – Mustafa Kemal'in 7'nci Ordu Komutanlığından istifa etmesi. (Yazı ile Enver Paşa'ya bildirdi.)

 

6 Ekim 1917 – Atatürk'ün, Mareşal Falkenhayn'ın 4 Ekim 1917 tarihli yazısına cevabı ve 7. Ordu Komutanlığından istifası: "Komuta vaziyetini en iyi bir surette hal için zat-ı devletlerine imkân bırakmak suretiyle olsun hizmet arz edebilmek maksadıyla ordu komutanlığından kesin şekilde istifa ediyorum." (Atatürk bu mektubun bir suretini de Başkomutan Vekili Enver Paşa'ya göndermiştir). (Atatürk'ün 7. Ordu Komutanlığı'ndan istifası bazı kaynaklarda 9 Ekim bazı kaynaklarda ise Ekim başı olarak ifade edilmiştir).

 

6 Ekim 1917 – Başkomutan Vekili Enver Paşa'nın, Atatürk'ün 3 Ekim 1917 tarihli yazısına cevabı: "…Sina cephesinin 7. ve 8. Ordulara ne suretle bölüneceğini ve bu kuvvetleri nasıl kullanacağını Mareşal Falkenhayn Paşa'dan sormuştum. Cevap gelinceye kadar mevcut durumu değiştirmek istemiyorum. Sizden bir süre daha vaziyetin korunmasını rica ederim."

 

6 Ekim 1917 – Cemal Paşa'nın, sabah, İstanbul'dan Halep'e gelişi, Atatürk'le görüşmesi, akşam trenle Şam'a hareketi. [Kocatürk]

 

6 Ekim 1919 – Harbiye nazırı Cemal Paşa'nın, Yunus Nadi Bey'e heyet-i temsiliye ile hükümet arasında arabuluculuk yapmasını teklif etmesi. (Yunus Bey'in teklifi sevinerek kabulü.) (Nutuk)

 

6 Ekim 1919 – Harbiye Nazırı Cemal Paşa tarafından Nezaret'e davet edilen Yunus Nadi Bey'in, Atatürk'le telgraf görüşmesi. (Bu görüşme Harbiye Nazırı'nın direktifiyle, Ali Rıza Kabinesi ile Heyet-i Temsiliye arasında anlaşma zemini yaratmak için yapılmıştır). [Kocatürk]

 

6 Ekim 1919 – III. Nazilli kongresi.

 

6 Ekim 1919 – Yunus Nadi Bey'in yanında Cevat Paşa'nın yaveri Cevat Rıfat Bey olmak üzere hükümet ve Heyet-i Temsiliye arasında arabuluculuk yapmak maksadıyla harbiye Nazırı Cemal Paşa ile yaptığı görüşmeyi telgraf başında Mustafa kemal Paşa'ya bildirmesi. (Nutuk)

 

6 Ekim 1919 – Mustafa Kemal'in Yunus Nadi Bey'e telgraf başında cevabı; "Millet, egemenliğini bütün anlamıyla tüm dünyaya tanıttırmaya kesin olarak karar vermiştir. Bunun için her tedbir alınmıştır. Bugünkü iktidarın bu milli dava ve istekleri olumlu karşılamasını bekleriz. Çünkü başka türlü iktidarda kalamaz. cemal Paşa'dan milli teşkilatımızın temsilcisi olmaktan başka bir şey beklemeyiz." (Nutuk)

 

6 Ekim 1920 – Atatürk'ün, kendisine bağlılık duygularını bildiren 9.Tümen Komutanı Halit (Akmansü) Bey'e cevabı: "…Kurtuluşa ermek için yegâne millî dayanak, sizin gibi memleketin büyük komutanlarının vefa ve samimiyetidir. Telgrafınızdan cidden duygulandım, teşekkür ediyorum. Erzurum'un kuvvet ve gayreti ve ordunun disiplin ve bağlılığı bütün memleketin gözünü diktiği bir hedeftir." [Kocatürk]

 

6 Ekim 1920 – Kuvayı Milliye Konya'ya girdi. Refet Bey (Bele) komutasındaki kuvvetler, Konya'ya gelerek şehri Delibaş'ın isyancılarından kurtardı.

 

6 Ekim 1921 – Atatürk'ün, Ankara'ya gelen Ali İhsan Paşa ile görüşmesi.

 

6 Ekim 1922 – Mustafa Kemal Paşa'nın İsmet Paşa'ya telgrafı: "Trakya'nın TBMM Hükümetine iadesi kabul edilmediği takdirde 6 -7 Ekim'de hemen İstanbul üzerinde harekata geçiniz."

 

6 Ekim 1922 – Atatürk'ün, İsmet Paşa'nın 5.10.1922 tarihli telgrafına cevabı: "…Trakya'nın boşaltılması ve bize teslimi asla belli olmayan bir zamana ertelenemez!"

 

6 Ekim 1922 – Atatürk'ün, Batı cephesi ordularının Boğazlar üzerindeki harekâtının durdurulması hakkında İsmet Paşa'ya verdiği yetkiyi kaldırması ve kendisine telgrafı: "Trakya'nın, Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükûmeti'ne iadesi kabul edilmediği takdirde 6/7 Ekim'de hemen İstanbul üzerine harekete geçiniz!"

 

6 Ekim 1922 – Franklin Bouillon'un, Atatürk'e telgrafı ve Başkomutan'ın cevabı: "…Dostça çalışmalarınızdan olumlu bir sonuç çıkacağını kuvvetle ümit ederim." [Kocatürk]

 

6 Ekim 1923 – Şükrü Naili (Gökberk) Paşa komutasındaki Türk birlikleri İstanbul'a girdi. Bugün İstanbul'un Kurtuluş Günü olarak kabul edildi. Türk birliklerinin, İstanbul'a girişi ve halk tarafından coşku ile karşılanışı.

 

6 Ekim 1923 – Damat Ferit Paşa, Fransa'nın Nice kentinde öldü. Milli Mücadele'ye karşı oluşuyla tanınan, çeşitli kabinelerde nazırlık ve sadrazamlıkta bulunan daha önce yurt dışına kaçmış olan Damat Ferit Paşa, Fransa'nın Nice kentinde öldü.

 

6 Ekim 1923 – İngilizler Çanakkale'den ayrıldı.

 

6 Ekim 1924 – Atatürk ve Latife hanım trenle Sarıkamış'tan Kars'a geldiler. Türk Ocağı binasında kaldılar. Yoğun ilgi ve sevgi vardı. Gündüz etkinliklere katıldılar. Gece müsamere vardı. İcabet ettiler. Müsamere başında öğrenciler "Hoş gelişler ola Mustafa Kemal Paşa" türküsünü seslendirdi. Atatürk, onları dinlerken birkaç kez ayağa kalkıp selamladı. (Cumhuriyet, Turgut Özakman)

 

6 Ekim 1924 – Atatürk'ün, Lâtife Hanım'la beraber sabah Sarıkamış'tan hareketle öğle vakti Kars'a gelişi, şehirde ziyaret ve tetkikleri, Türkocağı'nda millî oyunları izlemesi, akşam 21.00 'de trenle tekrar Sarıkamış'a hareketi.

 

6 Ekim 1924 – Atatürk Kars Kız İlk Mektebi (İlkokulu)'nde.

 

6 Ekim 1926 – Türkiye'de ilk uçak fabrikası Kayseri'de açıldı. (Kayseri Teyyare Fabrikası)

 

6 Ekim 1926 – Tayyare ve Motor Türk Anonim Şirketi (TOMTAŞ)'nin Faaliyete Geçmesi. TOMTAŞ'ın resmi açılışı 6 Ekim 1926'da icra edilen devlet töreni ile yapılmış ve törene devletin zirvesinden yoğun bir katılım olmuştur. Heyet Ankara'dan Kayseri'ye uçakla gitmiştir. Mustafa Kemal Paşa çok önem verdiği bu tesisin açılışına katılamamış ancak daha sonra Kayseri'ye yaptığı ziyaretlerde tesisleri ziyaret etmiştir. 3 Mayıs 1928'de yukarıda bahsedilen nedenlerle şirket faaliyeti sona ermiştir.

 

6 Ekim 1926 – Kayseri Uçak Fabrikası için gereken malzeme Almanya'dan getirildi. 6 Ekim 1926'da devlet töreniyle açılan fabrika, 6 hangarda 50 Türk, 120 Alman işçiyle üretime başladı. Türk personel Almanya'da eğitim aldı. Fabrika, kurulduğunda dünyanın büyük uçak fabrikalarından biriydi. Fakat Alman Jankers'in bazı sözlerini yerine getirememesi, yönetim sorunları, Türk ve Alman personel arasındaki anlaşmazlıklar vb. nedenlerle TOMTAŞ 1928 yazında çalışmalarını durdurdu.

 

6 Ekim 1930 – I. Balkan Konferansı Atina'da toplandı. Balkan Konferansları 1930'da başladı. İlk konferans Atina'da, ikincisi İstanbul'da, üçüncüsü Bükreş'te, dördüncüsü de Selanik'te oldu ve 1934 yılında imzalandı.

 

6 Ekim 1930 – Atatürk'ün, İstanbul'un kurtuluşunun 7. yıldönümü nedeniyle İstanbul Valisi Muhittin (Üstündağ) Bey'in şehir adına gönderdiği saygı ve bağlılık telgrafına cevabı: "…İstanbul halkının sevincine bütün kalbimle iştirak ederim. Hakkımda gösterilen hislerden de pek minnettarım."

 

6 Ekim 1930 – Atatürk'ün, Çankaya'da İngiltere'nin Irak Komiseri Hempres'i kabulü.

 

6 Ekim 1932 – Atatürk'ün, akşamüzeri otomobille Tarabya'ya gidişi, Sakarya motoru ile Dolmabahçe Sarayı'na dönüşü.

 

6 Ekim 1932 – Atatürk'ün, Dolmabahçe Sarayı'nda Macar tarih bilgini Prof. Zayti Ferencz'i kabulü.

 

6 Ekim 1932 – Türk tarih Kongresinde bir bildiri sunan ve Atatürk'le görüşen Zajti Ferenc beraberinde getirdiği belge, bulgu ve eserleri Türk Tarih Kurumu'na bağışladı.

 

6 Ekim 1936 – Atatürk'ün, akşam trenle İstanbul'dan Ankara'ya hareketi.

 

6 Ekim 1938 – İstanbul'un kurtuluşunun 15. yıldönümü nedeniyle gece düzenlenen fener alayı ile Tophane Caddesi'ni geçerek Dolmabahçe Sarayı önüne gelen halkın, "Yaşa Atatürk! Var ol Ulu Önder!" haykırışlarıyla gösterilerde bulunması.

 

6 Ekim 1938 – Afet İnan'ı (10 dakika), sonra genel sekreteri Hasan Rıza Soyak'ı (25 dakika) kabulü.

 

6 Ekim 1938 – Atatürk'ün Geceyi hafif rahatsızlıkla geçirmesi.