Tarihte bugün Atatürk

 

06 KASIM

 

6 Kasım 1913 – Atatürk'e, Bingazi muharebelerinde gösterdiği liyakat ve kahramanlık nedeniyle iki sene kıdem zammı ve Dördüncü Rütbeden Osmanî Nişanı verilmesi. [Kocatürk] "6 Kasım 1913 Tarihinde Bingazi muharebatında ibraz-ı şecaat ve liyakat etmesine mebni kıdemine iki sene zam, Dördüncü Rütbe'den Osmani Nişanı ita kılınmıştır."

 

6 Kasım 1914 – Atatürk'ün, Sofya'dan Başkomutanlık Vekâleti Genelkurmay Başkanı Yarbay İsmail Hakkı Bey'e mektubu: "Bence, bütün harekâtımızda Bulgaristan'ı hareket etmiş görmedikçe ona karşı gereken önlemleri almakla müsamaha etmek doğru değildir. Ordumuzun Balkan Harbi'nde yüzüne sürülen namus lekelerinin silinmesi mesut zamanının doğuşunu bekleyerek gözlerinizden öperim, kardeşim." [Kocatürk]

 

6 Kasım 1918 – Kurtuluş savaşının ilk silahlı direnişi (İskenderun Körfezi saldırısına mukavemet) (Akl-ı Kemal, c.1, Sinan Meydan)

 

6 Kasım 1918 – Mustafa Kemal'in, Sadrazam Ahmet İzzet Paşa'nın düşüncelerini çürüten ve saraya meydan okuyarak 'işgale yeltenen İngilizlere ateş açılacağını' bildiren yazısı.

 

6 Kasım 1918 – Çanakkale Boğazı, İngiliz ve Fransızlarca işgal edildi.

 

6 Kasım 1918 – Mondros Mütarekesi'nin imzalandığı gün, savaş gemilerindeki ve müstahkem mevkilerdeki Almanlar yerlerini Türk askerlerine bırakırken, Çanakkale Boğazı girişindeki mayınlar da hemen temizlenmiş ve işgal kuvvetlerinin güvenli bir biçimde geçebileceği hale getirilmişti. Boğazların işgali yakındı. Nitekim, bir İngiliz heyeti, 6 Kasım 1918'de Çanakkale'ye gelerek teslim işlemine başladı. Çanakkale Boğazı ve yüzde 10 Türk askeri bırakılan tabyalar, İtilaf devletleri kuvvetleri tarafından işgal edildi.

 

6 Kasım 1918 – Atatürk'ün, Sadrazam Ahmet İzzet Paşa'ya İskenderun'a çıkacak İngilizlere ateş emri verdiğini bildiren telgrafı.

 

6 Kasım 1918 – Atatürk'ün Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Merkez Heyetlerine Urfa, Antep ve Maraş'ın Fransızlar tarafından işgalini protesto amacıyla İtilâf Devletleri temsilcilerine, Avrupa ve Amerika kamuoyuna telgraflar çekilmesini isteyen telgrafı.

 

6 Kasım 1918 – Bir İngiliz savaş gemisinin İzmir Limanı'na girişi, Rumlar tarafından karşılanışı, Aya Fotini kilisesine Yunan bayrağının çekilişi.

 

6 Kasım 1918 – İzmir'de bazı yurtseverlerin "İzmir Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti"ni kurmayı kararlaştırmaları ve cemiyetin gayri resmi olarak kuruluşu.

 

6/7 Kasım 1918 – Ahmet İzzet Paşa'nın, Atatürk'ün 6 Kasım 1918 tarihli telgrafına cevabı: "İskenderun'a çıkacaklara karşı tarafınızdan silâh kullanılmasının emir verilmiş olması, devletin siyasetine ve memleketin menfaatlerine kesinlikle aykırı olduğundan bu yanlış emrin derhal düzeltilmesi tavsiye olunur(!) …Ateşkes Antlaşması'nda bize bu uygunsuz hükümleri kabul ettiren, gaflet değil kesin mağlubiyetimizdir(!)"

 

6 Kasım 1919 – Atatürk'ün, Harbiye Nazırı Cemal Paşa'ya telgrafı: "Milletvekillerinin şahısları her türlü yabancı müdahale ve tesirinden uzak, Meclis-i Mebusan güven içinde iş görecek bir halde bulunmadıkça, hatıra gelen mahsurlara rağmen İstanbul'da toplanmasının uygun ve doğru olmayacağına inanıyorum."

 

6 Kasım 1919 – Atatürk'ün Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Merkez Heyetlerine Urfa, Antep ve Maraş'ın Fransızlar tarafından işgalini protesto amacıyla İtilâf Devletleri temsilcilerine, Avrupa ve Amerika kamuoyuna telgraflar çekilmesini isteyen telgrafı. [Kocatürk]

 

6 Kasım 1920 – Doğu cephesinde Ermeniler mütareke istedi.

 

6 Kasım 1920 – Ermeniler ateşkes ve barış için müracat etti. Hazırlanan anlaşma maddeleri 8 Kasım'da Ermeni ordusuna bildirildi. 26 Kasım'da başlayan görüşmeler, 2 Ocak'ta son buldu. 2/3 Ocak 1921 gecesi Gümrü anlaşması imzalandı. (Bu anlaşma Milli hükümetin yaptığı ilk anlaşmadır.) Bu anlaşma ile Harşit vadisine kadar uzanan Ermeni hayalleri sönmüş, 1877 seferiyle kaybedilen topraklar geri alınmıştır. (Bu anlaşmadan sonra imzalanan 16 Mart 1921 tarihli Moskova anlaşması ve 13 Kasım 1921 tarihli Kars anlaşması, doğu sınırlarının ve bölgedeki halkın durumunun belirlenmesinde daha etkili ve geçerli olmuştur.) (Nutuk)

 

6 Kasım 1920 – Mustafa kemal Paşa'nın Gediz muharebesini ve itibarını kaybeden Fuat Paşa'yı Ankara'ya çağırması. (7 Ekim'de davet ivedileştirilerek tekrarlandı.) (Gelişinde Fuat Paşa Moskova Büyükelçiliğine atandırıldı. Refet Bey de Fuat Paşa'nın yerine Konya'ya görevlendirildi. Batı cephesi ikiye ayrılarak, asıl batı cephesi İsmet (İnönü) Paşa'ya ve güney kesim (Konya civarı) Refet Paşa'ya verildi. Her iki cephe de doğrudan Genelkurmay Başkanlığına bağlandı. Genelkurmay Başkanlığına da halen Milli Savunma Bakanı olan Fevzi Çakmak Paşa ikiz görevli olarak vekâleten atandı. Geri bölge (menzil Komutanlığı) da Milli savunma bakanlığına bağlandı. (Nutuk)

 

6 Kasım 1922 – T.B.M.M.'nce kabul edilen kanunlar, İstanbul ve Trakya'da uygulanmaya başlandı.

 

6 Kasım 1922 – Peyam-ı Sabah gazetesinin başyazarı Ali Kemal, kaçırılarak İzmit'e getirildi. Yapılan sorgusunda adaletin karşısına çıkmaya hazır olduğunu, bundan sonra Mustafa Kemal'in milli davası için çalışacağını söyledi. Ancak l. Ordu Kumandanı Nurettin Paşa'nın tertibiyle linç ettirildi.

 

6 Kasım 1925 – Mustafa Kemal, yakın dostlarına Atatürk orman Çiftliğinde piknik verdi. (Cumhuriyet, Turgut Özakman)

 

6 Kasım 1926 – Atatürk'ün, T.B.M.M.'nde, İzmir Valisi Kâzım (Dirik) Paşa'yı kabulü ve kendisini İzmirlilere selâmlarını iletmekle görevlendirmesi.

 

6 Kasım 1927 – Bünyan mensucat fabrikası törenle hizmete açıldı. (Sanayi teşvik kanunundan yararlanarak yapılmıştı.) (Cumhuriyet, Turgut Özakman)

 

6 Kasım 1936 – İzmit'te ilk kağıt ve karton fabrikası açıldı. SEKA'nın çekirdeğini oluşturan İzmit Kağıt ve Karton Fabrikası hizmete girdi. Yılda 16 bin ton kağıt üretecek olan fabrikanın 3 milyon 300 bin liraya mal olduğu açıklandı. Türkiye Selüloz ve Kağıt Fabrikaları adıyla İzmit'te kurulan fabrika, selüloz ve kağıt üretimi gerçekleştiriyor.

 

6 Kasım 1936 – İzmit birinci kağıt fabrikası hizmete açıldı, ikinci kağıt fabrikasının temeli atıldı. (Cumhuriyet, Turgut Özakman)

 

6 Kasım 1937 – Belediyeler Bankası açıldı.

 

6 Kasım 1938 – Atatürk'ün kız kardeşi Makbule Hanım, Afet İnan ve Sabiha Gökçen'i birlikte kabulü, 20 dakika görüşmesi.

 

6 Kasım 1938 – Atatürk, sadece elma suyu ve sütle besleniyordu. Anca kaşıkla verilebiliyordu.

 

6 Kasım 1938 – Sürekli ve danışman hekimlerin Atatürk'ü 10.25'te kontrol ve muayeneleri (10 dakika)

 

31 Mart 1939 – Atatürk'ün cenazesi cuma günü 14.00'te Etnoğrafya müzesindeki metfene kondu. (İçi kurşun dışı gül ağacı kaplı tabut salon ortasında açılan mezara yerleştirildi. Üzerine beyaz mermer set konuldu. Toprak tüm illeri temsilen Ankara toprağıdır. Ankara belediyesi bu inşaatın imar raporunu hazırladı. Nitekim 6 Kasım 1953 tarihinde mezar bu rapora göre açılacaktı. (Sonsuza Yolculuk , Yrd. Doç Dr. Ali Güler)

 

4 Kasım 1953 – Ata'nın tabutu geçici kabirden çıkarıldı. (6 Kasımda işlem raporlaştırıldı.) 100 erkek ve 40 kız öğrenci 18.00'den itibaren sabah generallere teslim edene kadar "Gençlik Nöbeti" tuttu. (Sonsuza Yolculuk , Yrd. Doç Dr. Ali Güler)