Tarihte bugün Atatürk

 

06 MART

 

6 Mart 1913 – Bir emirle Türk uçaklarının kanat altlarına milliyeti göstermek amacıyla ay yıldız çizdirildi. (BU DÜNYA HAVACILIK TARİHİNDE BİR İLKTİ.) (Akl-ı Kemal, C.4, Sinan Meydan)

 

6 Mart 1913 – Yanya'nın Yunan kuvvetlerine teslim olması.

 

6 Mart 1914 – Atatürk'ün, Sofya'dan -Balkan Devletlerinin siyasi durumu, siyasî amaçları ve ilişkileri hakkında- Genelkurmay Başkanlığına raporu.

 

6 Mart 1919 – İstanbul Rumları, bazı taşkınlıklar yaparak saldırılar gerçekleştirdi.

 

6 Mart 1919 – Mütareke döneminde birleştirici girişimlere yönelenlerden biri olan Ahmet Rıza Bey, partiler arası veya partiler üstü bir topluluk oluşturmuştur. Amaç barış davası ve dış politika meselelerinde millî bir program saptamak, "Siyasal hayat hakkımızı muhafaza için" önlemler almaktır. Bu girişime Vahdet-i Millîye (Millî Birlik) Heyeti adı verilmiştir (6 Mart 1919). Heyet o dönemin seçkin isimlerini toplamakla beraber Anadolu'da başlayan Müdafaa-i Hukuk hareketine ayak uyduramadığından etkinliğini kaybetmiştir.

 

6 Mart 1920 – Erzurum'da 10 bin kişinin katıldığı büyük bir miting yapılarak, kurulacak hükümetin milli amaçlara uygun bir hükümet olması istendi.

 

6 Mart 1920 – Atatürk'ün, Ahmet Anzavur'un ihaneti ve basın yoluyla alınacak önlemler hakkında Kastamonu Valiliği'ne telgrafı: "…Böyle vatansızları, bütün varlığımızla basın âlemi katında protesto ederek bir an evvel ortadan kaldırılmaları ve kanunun pençesine teslim edilmeleri için acele tedbirler alınması hususundaki yazıları basın sütunlarında görmek için halk adına belediyelerden, Müdafaa-i Hukuklardan İstanbul'daki namuslu basına yazılmalıdır." [Kocatürk]

 

6 Mart 1920 – Bahriye nazırı Salih Paşa'nın sadrazamlığa getirilişi. (kabineyi kurma görevi) (Anılan Salih Paşa Amasya protokollerini imza eden kimsedir.) (Nutuk)

 

6 Mart 1921 – Mustafa Kemal Paşa Ankara Gölbaşı'nda, Tuz gölünden Ankara'ya tuz taşıyan köylülerle sohbet etti.

 

6 Mart 1921 – Koçgir Ayaklanması başladı. (Bastırılması 17 Haziran 1921.)

 

6 Mart 1922 – Meclisin gizli oturumunda bazı üyeler İstanbul'da Yusuf Kemal Bey'in Vahdettin'le görüşmesini eleştirdi.

 

6 Mart 1922 – Mustafa Kemal gizli oturumda ordunun esas amacının taarruz olduğunu dile getirdi.

 

6 Mart 1922 – TBMM'nin gizli oturumlarında Başkomutan Mustafa Kemal Paşa'nın askeri durum hakkında konuşması: "Ordumuzun kararı taarruzdur. Fakat, bu taarruzu tehir ediyoruz. Sebebi hazırlığımızı tamamen ikmale biraz daha zaman lazımdır."

 

6 Mart 1922 – Mustafa Kemal'in meclis gizli oturumunda konuşması; "Ordunun kararı taarruzdur. Lakin tehir ediyoruz. İkmal için zaman lazımdır. Yarım hazırlıkla taarruz hiç taarruz etmemekten daha fenadır."

 

6 Mart 1922 – Mustafa Kemal'in Avrupa hakkındaki meclis konuşması; " … hepiniz bilirsiniz ki Avrupa'nın en önemli devletleri Türkiye'nin zararıyla, Türkiye'nin gerilemesiyle ortaya çıkmışlardır…"

 

6 Mart 1922 – Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin gizli oturumlarında Başkomutan Atatürk'ün askerî vaziyet hakkında konuşması ve "Nereye gidiyoruz? Bizi kim, nereye sevk ediyor? meçhûlâta?…" sözleriyle ortalığı bulandıran muhaliflere cevabı: "Ordumuzun kararı, taarruzdur. Fakat, bu taarruzu tehir ediyoruz. Sebebi, hazırlığımızı tamamen tamamlamaya biraz daha zaman lâzımdır. Yarım hazırlıkla, yarım tedbirle yapılacak taarruz, hiç taarruz etmemekten daha çok fenadır. …Meclisle, bir veya birkaç üyenin kötümserlik telkin eden sözlerinden bile aleyhimizde istifade çareleri aranılmakta olduğuna şüphe edilmemelidir." [Kocatürk]

 

6 Mart 1922 – Atatürk'ün, gece saat 23.00'te Ankara'dan Batı cephesine hareketi.

 

6 Mart 1922 – Atatürk'ün sözü: "Tarihte hangi millet vardır ki ecnebilerin nasihatlarıyla yükselebilmiştir."

 

6 Mart 1922 – Atatürk TBMM'de yaptığı konuşmada "savunma araçlarını" şöyle sıralıyordu: 1. Milletin Bütünü 2. Milletin Kalp ve Vicdanındaki Sağlamlık ve Kuvvet 3. Meclisin Azim ve Kahramanlığı 4. Ordu.

 

6 Mart 1923 – Atatürk'ün, hükümete güvenoyu verilmesini isteyen önerge nedeniyle Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin gizli oturumunda konuşması: "..Ben, şahsen vicdanıma ve fikrî kanaatime, düşünüşüme ve araştırmalarına dayanak yüksek heyetinize derim ki, delege heyetimiz kendisine verilen görevi tamamen ve pek mükemmel bir şekilde yapmıştır. Milletimizin ve Meclisimizin şerefini yükseltecek bir tarzda dünyaya tanıtmıştır ve muvaffak da olmuştur."

 

6 Mart 1923 – Fikriye Hanım'ın -Atatürk tarafından tedavi için gönderildiği- Münih'teki sanatoryum'dan kaçarak gizlice İstanbul'a gelişi, T.B.M.M. İstanbul temsilcisi Adnan (Adıvar) Bey'in, durumu Atatürk'e bildiren telgrafı: "Fikriye Hanım, bugün geldi. Yarın hemen Ankara'ya hareket etmek istiyor. Yüksek emirlerinizi beklemekteyim."

 

6 Mart 1923 – Atatürk'ün, Adnan (Adıvar) Bey'in 6.3.1923 tarihli telgrafına cevabı: "Fikriye Hanımı tedavi için Almanya'ya göndermiştim. Benden izin almadan, ne sebeple İstanbul'a gelmiştir. Kesinlikle Ankara'ya gelmesine izin veremem. …Benden izin almadan hareketine müsaade olunmamak için gerekenlere emir vermenizi rica ederim." [Kocatürk]

 

6 Mart 1923 – İkinci grup üyesi Ali Galip ile Mustafa Kemal'in sert tartışması.

 

6 Mart 1923 – Lozan görüşmelerinin tartışıldığı meclis toplantısında Atatürk sinirli bir şekilde Trabzon vekili Ali Şükrü Bey'in üzerine yürüdü. Milletvekilleri birbirine girdi. (Ali Şükrü Bey'in 27 Mart 1923'te öldüğü anlaşıldı ve şüpheler azmettirici olarak Mustafa Kemal'e dek haksız yere uzandı. Daha sonra suçu Topal Osman ve yandaşının kendi inisiyatifleriyle işlediği anlaşıldı.)

 

6 Mart 1925 – İstanbul'da yayınlanan Tevhid-i Efkâr, Son Telgraf, İstiklâl, Aydınlık, Orak-Çekiç ve Sebilürreşat adlı gazeteler yeni çıkan yasaya dayanılarak kapatıldı.

 

6 Mart 1927 – İstanbul radyosu yayın hayatına başladı.

 

6 Mart 1929 – Türkiye ve Bulgaristan arasında 'tarafsızlık, uzlaşma, adalet ve hakem anlaşması' imzalandı.

 

6 Mart 1930 – Atatürk'ün, öğleye doğru Isparta'ya gelişi ve yemekten sonra Burdur'a hareketi.

 

6 Mart 1930 – Atatürk'ün, öğleden sonra Burdur'a gelişi ve Antalya'ya hareketi.

 

6 Mart 1930 – Isparta'da öğle yemeği yedi.

 

6 Mart 1930 – Atatürk'ün, Antalya'ya gelişi.

 

6 Mart 1930 – Atatürk'ün, Antalya'da akşam yemeğinden önce Genel Sekreteri Hasan Rıza (Soyak) Bey'le bir sohbeti ve söyledikleri: "…Münasebet düştükçe daima tekrar ediyorum; bütün bu dertlerin, bütün bu ihtiyaçların giderilmesi, her şeyden evvel, pek başka şartlar altında yetişmiş; bilgili, geniş düşünceli, azim, feragat ve ihtisas sahibi adam meselesidir, sonra da zaman ve imkân meselesi… İleri milletler düzeyine erişmek işini bir yılda, beş yılda, hatta bir kuşakta tamamlamak da imkânsızdır. Biz şimdi o yol üzerindeyiz; kafileyi hedefe doğru yürütmek için, insan gücünün üstünde gayret sarf ediyoruz; başka ne yapabiliriz ki…"

 

6 Mart 1933 – Türkçe Kur'an, hutbe, tekbir ve ezandan sonra salat'ın da Türkçeleştirilmesine Diyanet İşleri Başkanı Rıfat Börekçi'nin talimatıyla karar verildi.

 

6 Mart 1934 - Eski Milli Eğitim Bakanlarından Dr. Reşit Galip öldü.

 

6 Mart 1935 – Atatürk'ün, Çankaya'da Sovyet Büyükelçisi Karahan'ı kabulü.

 

6 Mart 1936 – Atatürk'ün, akşamüzeri Sakarya motoruyla, beraberinde Başbakan İsmet İnönü ve Ekonomi Bakanı Celâl Bayar olmak üzere Boğaz'da ve Moda Koyu'nda bir gezinti yapması, akşam Dolmabahçe Sarayı'na dönüşü.

 

6 Mart 1937 – Atatürk'ün, gece Gardenbar'ı şereflendirmesi.

 

6 Mart 1938 – Atatürk'e, Çankaya'da Prof. Dr. Neşet Ömer İrdelp, Prof. Dr. Akil Muhtar Özden, Dr. Hüsamettin Kural, Dr. Ziya Naki Yaltırım ve Dr. Asım Arar'dan oluşan bir hekim grubu tarafından muayene ve konsültasyon yapılması.

 

6 Mart 1938 – Atatürk'ün, akşam, Yeni Sinema'da ses sanatkârı Melek Tokgöz ve saz arkadaşlarının konserini izlemesi.