Tarihte bugün Atatürk

 

07 EYLÜL

 

7 Eylül 1916 – İngiliz uçakları Haydarpaşa Garı'nı bombaladı.

 

7 Eylül 1919 – Erzurum Kongresi'nin bölgesel kararları tüm yurdu kapsayacak biçimde değiştirilip genelleştirildi. Özellikle Doğu Anadolu Müdafaai Hukuk Cemiyeti'nin adının Anadolu ve Rumeli Müdafaai Hukuk Cemiyeti olarak değiştirilmesi önemliydi. Böylece dağınık haldeki cemiyetler birleştirilip tek bir çatı altında toplandı.

 

7 Eylül 1919 – Sivas kongresine destek mesajları gelmeye başladı. Balıkesir'den Hacim Muhittin Bey (Çarıklı), Ali Fuat Bey (Cebesoy) ve Kazım Karabekir birer telgrafla desteklerini bildirdi. Kongrede manda tartışmaları devam etti.

 

7 Eylül 1919 – Atatürk'ün, akşam arkadaşlarına, sohbet esnasında söyledikleri: "…Her şey bize gösteriyor ve anlatıyor ki, İstanbul'daki devlet ve siyaset adamları vatanın kurtuluşunu tek ümit halinde "Amerikan Mandası" fikrini kabule bağlı görüyorlar. Çünkü bunlar bizim hedef ve gayelerimizden, Türk milletinin uyanışından, millî irade ve eğilimin gelişim yönlerinden tamamiyle habersiz bulunuyorlar. Onlar bizi, üç beş adamın bir araya gelip hayal peşinden koşması kabilinden kimseler farz ediyorlar. Ve gafletlerinin derecesini bir türlü ölçemiyorlar. İtilâf Devletleri'nin baskısı ve hıyanet şebekelerinin propagandası altında belki de şaşırmış ve bunalmış bulunuyorlar. Şimdilik bunlara "biçareler!" demekten başka yapacağımız bir şey yoktur!"

 

7 Eylül 1919 – Refet Bey'in Mustafa Kemal Paşa emriyle, Ali Fuat Paşa'ya verilen talimatla, Sivas'a gelişi ve Heyet-i Temsiliye üyesi olarak kongreye takdimi. (Nutuk)

 

7 Eylül 1919 – Sivas kongresinin dördüncü günü, Erzurum kongresi tüzüğünün metni görüşüldü ve sonuca bağlandı. (Derneğin adı 'Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk cemiyeti oldu., Hyet-i Temsiliye'nin tüm vatanı temsil ettiği kayıt altına alındı, tüm işgal ve müdahalelere karşı topyekun direnme ilkesi kabul edildi. Nihayet Osmanlı'nın doğu illerini savunmada acizliği olursa tedbirlerin tayin ve tespiti için geçici bir idare kurma konusu zapta geçirildi.) (Nutuk)

 

7/8 Eylül 1919 – 13ncü Kolordu Kurmay Başkanı Halit'in 1 Eylül tarihli emre cevaben gönderdiği şifresi; "Kolordu Komutanının bu konuda emri yoktur. Tarafımdan tebligat ise kafi değildir. Hareket tarzının bildirilmesi." (Nutuk)

 

7/8 Eylül 1919 – Mustafa Kemal Paşa'nın 15nci Alay Komutanı İlyas Bey'e cevabı ; "Tutuklanması ve Sivas'a getirilmesi istenen şahısların alçaklığı ortadadır. Oyalanmak düşmana fırsat vermektir." (Nutuk)

 

7/8 Eylül 1919 – Mustafa Kemal Paşa'nın anılan şahısların tutuklanmasına dair Malatya'daki 12nci süvari Alay Komutanı Cemal Bey ile telgrafla görüşmesi ve anılan şahısların sayısının 15-20 olduğunu öğrenmesi, müdahaleyi emretmesi. (Ancak Alay Komutanının yakın zaman önce Kolordu Komutanınca verilen aksi emri bildirerek yeni emir istemesi.) (Nutuk)

 

7 Eylül 1920 – "Takvimi Vekayi" Gazetesinde, rütbeleri indirilen subaylar arasında Mustafa Kemal'in rütbesinin yarbaylığa indirildiği yazıldı.

 

7 Eylül 1920 – Bakü'de 1 Eylülde toplanan Doğu Hakları Kurultayının sona erişi.

 

7 Eylül 1920 – Küçük Ağa, deli Hacı, Aynacıoğulları denen serseriler Zile yakınlarında, Kara Nazım, Çopur Yusuf gibi adamlar ise Erbaa yakınlarında isyana kalkıştılar. Aynacıoğulları 300 atlıydı. Bu nedenle Eskişehir'den süvari birliği getirildi. 3 aydan fazla süren mücadele neticesi asiler ortadan kaldırıldı. (Nutuk)

 

6 / 7 Eylül 1922 – İstanbul'da İngiliz Orduları Başkomutanı General Harington'un, İngiltere Savunma Bakanlığı'na telgrafı: "…Durum vahim. Ateşkes için kaybedilecek zaman yok. Yunanlı, Anadolu'dan kaçıp gitmekten başka bir şey düşünmüyor!"

 

7 Eylül 1922 – Yunan birlikleri Nif (Kemalpaşa) hattına doğru çekilmeye devam etti. Yunanistan'dan gelen takviye kuvvetlerindeki erler İzmir'de karaya çıkmayı reddetti.

 

7 Eylül 1922 – Aydın, İncirliova, Germencik, Kuşadası'nın düşman işgalinden kurtuluşu.

 

7 Eylül 1922 – Yunan hükümeti istifa etti. Yeni kabineyi Kalogeropulus kurdu.

 

7 Eylül 1922 – Atatürk, Alaşehir ve Salihli'ye geldi. Fahrettin (Altay) Paşa, cephanesi biten süvarilere "kılıca kuvvet" emri verdi. Aynı gün Yunan Hükümeti istifa etti. İtilaf devletlerinin mütareke teklifi de o gün İstanbul'daki TBMM temsilcisi Hamit Bey'e ulaştı.

 

7 Eylül 1922 – İtilaf Devletleri Temsilci üyelerinin Yunan Hükümeti adına Hamit Bey aracılığı ile Ankara Hükümeti'ne başvurmaları ve Anadolu'yu boşaltmak koşulu ile, Yunanistan'ın mütareke isteğini bildirmeleri.

 

7 Eylül 1922 – Saruhanlı, Turgutlu ve Kuşadası'nın kurtuluşu.

 

7 Eylül 1922 – Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa'nın Salihli'den, Sarıkamış'ta bulunan Doğu ve Diyarbakır'da bulunan Elcezire Cephesi Komutanlıklarına emri: "Musul bölgesi de Misak-ı Milli sınırlarımız içinde olduğundan, gerekirse silahla kurtarılması için komutanlıklarınızca gereken hazırlıkların yapılması ve tasarruf edilebilecek kuvvetlerin hazırlanması".

 

7 Eylül 1922 – Atatürk'ün, Eşme'den Alaşehir-Salihli yönünde hareketi.

 

7 Eylül 1922 – Atatürk'ün, Salihli'ye gelişi.

 

7 Eylül 1922 – Atatürk'ün, Hindistan İslâm halkı tarafından emirlerine gönderilen paradan yüzbin lirayı düşman zulmüne maruz kalan köylülerimize ayırışı. [Kocatürk]

 

7 Eylül 1922 – Fransız Generali Gouraud'un, Atatürk'e -Albay Mougin aracılığıyla- 30 Ağustos Zaferi'ni kutlayan telgrafı.

 

7 Eylül 1922 – Ankara Hükûmeti'nin Roma Temsilcisi Celâlettin Arif Bey'in, Roma'dan Başkomutan Atatürk'e, 30 Ağustos Zaferi'ni kutlayan telgrafı.

 

7 Eylül 1922 – İtilaf Devletleri, Ankara Hükümetine başvurarak mütareke istediler. Yunanistan'ın Anadolu'yu boşaltmasını koşul olarak ileri sürdüler.

 

7 Eylül 1922 – Aydın'ın kurtuluşu.

 

7 Eylül 1923 – İkdam, Akşam, İleri, Tercüman-ı Hakikat, Tevhid-i Efkar, Tanin, Vatan ve Vakit gazeteleri, dizgici grevi nedeniyle çıkamayınca ortaklaşa "Müşterek" gazetesini yayımlamaya başladı. "Müşterek" gazete iki hafta çıktı.

 

7 Eylül 1925 – Bakanlar Kurulu kararıyla 3.5 milyon TL sermayeli TOMTAŞ kuruldu. Hisselerin %51'i Türk Milli Savunma Bakanlığı'nın % 49'u Alman Jankers Uçak Fabrikası'nındı. THK da 125.000 TL sermaye ile TOMTAŞ'a katıldı. TOMTAŞ, Kayseri'de ve Eskişehir'de birer uçak fabrikası kuracaktı. Kayseri'de üretim, Eskişehir'de tamir, onarım yapılacaktı.

 

7 Eylül 1927 – Atatürk'ün, milletvekili seçimini takiben millete bildirgesi: "…Evlâtlarının serbest reyleriyle memleketin mukadderatını kalben güven beslediği ellere bırakan Türkiye, millî ülküsünde ısrar ve millî çalışmalarında sarsılmaz birlikte muhterem ve kuvvetli bir varlık olduğunu bir kere daha göstermiş oluyor."

 

7 Eylül 1927 – Atatürk'ün vatandaşlara seçim sonu duyurusu; "Cumhuriyet Halk Fırkası"nın halkın oylarıyla işbaşına getirilmesinden duyduğu memnuniyeti, Cumhuriyet'in millete hazırladığı geleceğin çok parlak olduğunu" ifade etti. (Atatürk'ün Söylev ve demeçleri, cilt 1, s. 434-436)

 

7 Eylül 1929 – Atatürk'ün, Ayasofya Camii ve Topkapı Sarayı'nda incelemelerde bulunması, daha sonra Dolmabahçe Sarayı'na dönüşü.

 

7 Eylül 1929 – Atatürk'ün Ayasofya cami bakım çalışmalarını 11.00'de ziyareti. (Panzehir, Sinan Meydan)

 

7 Eylül 1932 – Atatürk'ün, akşamüzeri Dolmabahçe'den otomobille Florya'ya gidişi, dönüşünde Edirne'den gelen posta trenine binerek yolcular arasında saat 20.30'da Sirkeci istasyonuna gelişi.

 

7 Eylül 1932 – Atatürk'ün, akşam Ayazpaşa Park Otel'e gelerek yemeği burada yemesi, geç saatlerde Dolmabahçe Sarayı'na dönüşü.

 

7 Eylül 1933 – Atatürk'ün aksam trenle İstanbul'dan Ankara'ya hareketi.

 

7 Eylül 1936 – Atatürk'ün, Dolmabahçe Sarayı'nda Irak Dışişleri Bakanı Nuri Sait Paşa ve Irak Elçisi Naci Şevket'i kabulü.

 

7 Eylül 1936 – Atatürk'ün, İngiliz Kralı VIII. Edward'ın Türkiye topraklarından ayrılırken gönderdiği teşekkür telgrafına cevabı: "Majesteleri bütün kalpleri kendisine çekmiştir. Ben, şahsen bu cazibeyi bütün genişliği ile hissetmenin büyük zevkini duydum." (Bu ziyaretten sonra, İngiliz Kralı Edward ABD'li Wallis Simpson ile evlenebilmek için tahttan çekilme kararı vermiştir ve böylece kendi isteğiyle tahtı bırakan ilk İngiliz hükümdarı olmuştur).

 

7 Eylül 1938 – Hatay Devleti Anayasası kabul edildi. Başbakan Abdurrahman Melek, "Programımızın ruhu ve esası Kemalizm rejimi ve bütün icabatıdır" dedi.

 

7 Eylül 1938 – Atatürk'ün, kendisine Meclisin ve Hatay halkının minnet ve bağlılıklarını bildiren Hatay Millet Meclisi Başkanı Abdülgani Türkmen'in telgrafına cevabı: "…Hatay Millet Meclisi'ne başladığı mühim vazifede başarılar ve Hatay halkına yeni idare altında saadetler dilerim."

 

7 Eylül 1938 – Atatürk'e, Prof. Dr. Mim Kemal Öke tarafından birinci defa karın ponksiyonu yapılarak toplanan mayi(su)'in dışarı alınması (bu işlem sırasında Prof. Dr. Fiessinger de hazır bulunmuştur). [Kocatürk]

 

7 Eylül 1938 – Atatürk'ün karnında biriken fazla su Prof. Dr. Mim Kemal Öke tarafından (1. ponksiyon) alındı. İşleme Prof. Dr. Fiessinger'de nezaret etti.

 

7 Eylül 1938 – Birinci ponksiyon (Karından su alınması) Prof. Dr. Fissenger ve Prof. Dr. Neşet Ömer İrdelp nezaretinde Prof. Dr. Mim Kemal Öke tarafından gerçekleştirildi. (12 litre su çıkarıldı.)

 

7 Eylül 1938 – Atatürk Son kahvesini 7 Eylül 1938 sabahı içti. (Kaynak: Yılmaz Özdil, Mustafa Kemal)