Tarihte bugün Atatürk

 

07 MART

 

7 Mart 1908 – Selanik 3ncü Ordu karargâhına görevlendirilen Mustafa Kemal, 7 Mart 1908 tarihinde doğduğu evi satın aldı. Ailesi ile buraya yerleşti. (Benim Ailem, Yrd. Doç. Dr. Ali Güler)

 

7 Mart 1915 – Dört İngiliz savaş gemisi Karanlık Limana girdi ve Dardanos ile körfezdeki tabyaları şiddetli ateşe tuttu. (Bunlar Çanakkale boğazının İstanbul'a yakın dış tabyalarıydı.) İstanbul hükümeti dahil herkes panikledi ve hükümet İstanbul'u tahliye etme hazırlıklarına girişti. Padişah, saray, hükümet ve idari makamlar Eskişehir'e nakledilecekti. (Evrak ve eşyalar Eskişehir'e, kutsal emanetler Konya'ya gönderildi. Arşivler gönderilmeye başlandı.) Elçilikler Anadolu'da yer aramaya ve hatta taşınmaya başladılar. (Gelibolu, Erol Mütercimler)

 

7 Mart 1915 – 7 Mart'ı 8 Mart'a bağlayan gece Nusrat mayın gemisi Yüzbaşı Tophaneli Hakkı Bey ve Müstahkem Mevkii Mayın Grup Komutanı Yüzbaşı Hafız Nazmi (Akpınar) Bey komutasında düşman gemilerinin projektörlerine aldırmadan Anadolu yakasındaki Akyarlar'a mayınlarını bıraktı.

 

7/8 Mart 1915 – Almanya'dan trenle Edirne'ye, oradan güçlükle Çanakkale'ye getirilen 26 su mayını 7/8 Mart gecesi Nusrat mayın gemisine yüklendi. Mayınların o gece boğaza döşenmesi 03.20'de tamamlandı. (Nusrat Mayın gemisi; Almanya'da özel bir şekilde mayın döşeme / dökme gemisi olarak imal edilen Nusrat dar alanda manevra yapabiliyor, az su çektiğinden mayınlı alanlarda güvenle dolaşabiliyordu. Bu gemi 3 Eylül 1914 tarihinde Çanakkale'ye geldi. Geminin mayın subayı Yüzbaşı Nazmi (Akpınar) idi ve 5 Mayıs 1940 tarihinde hayata veda etti. Mezarı Aşiyan'dadır. Nusrat'ın komutanı ise Tophaneli Yüzbaşı Hakkı'dır. Nusrat mayın gemisi 1957 yılında hizmet dışı edildikten sonra maalesef armatörlere satıldı. Koster tipi yük gemisine dönüştürüldü. Sayısız el değiştirdikten sonra 1990 yılında Mersin limanından çıkarken alabora olarak battı.) (Gelibolu, Erol Mütercimler)

 

7 Mart 1916 – Atatürk'ün, trenle Lüleburgaz'dan Edirne'ye gelen 5. Ordu Komutanı Mareşal Liman von Sanders'i Karaağaç istasyonunda karşılaması ve otomobille Atatürk'ün konutuna gelişleri.

 

7 Mart 1917 – 2. ve 3. Orduları içine almak üzere "Kafkas Orduları Grubu Komutanlığı" kurulması ve komutanlığına 2. Ordu Komutanı Ahmet İzzet Paşa'nın atanması.

 

7 Mart 1917 – Atatürk'ün, -Hicaz Kuvve-i Seferiye Komutanlığı'nın kaldırılması üzerine- 2. Ordu Komutan Vekilliği'ne atanması (Bu vekâleten atama, 16 Mart 1917 tarihinde asalete çevrilmiştir). [Kocatürk]

 

7 Mart 1918 – Atatürk'ün yaveri Salih (Bozok) Bey'in, Yeni Ses gazetesine -Birinci Dünya Harbi'ne katılmamız, harbin seyri ve sonucu üzerinde- Atatürk'ün görüşlerini yansıtan demeci: "…Paşa, gönderdiği mektuplarda harbin sonucundan ümitli olmadığını uzun uzun ve açık bir dille arkadaşlarına anlatmıştır." [Kocatürk]

 

7 Mart 1919 – Fransızlar, Kozan'ı işgal etti.

 

7 Mart 1920 – Atatürk'ün, İstanbul'da İtilâf Devletleri temsilcileri ve Amerika Yüksek Komiseri Amiral Bristol'e, Kilikya ve dolaylarında Ermenilerin katledildiklerine dair çıkarılan söylentileri yalanlayan telgrafı. [Kocatürk]

 

7 Mart 1921 – Ahmet İzzet ve Salih Paşalar serbest bırakıldı.

 

7 Mart 1922 – Atatürk'ün, sabah Biçer'e gelişi, bir saat sonra Biçer'den hareketle öğleyin Sivrihisar'a gelişi, askerî tetkik ve teftişleri.

 

7 Mart 1923 – Atatürk'ün, İstanbul Erkek Öğretmen Okulu'nun 77. kuruluş yıldönümü nedeniyle öğretmen ve öğrencilere telgrafı: "…Büyük ve asil milletimizin insan gücü üstündeki mücadele ve fedakârlıkları ile kazanılan zaferler pek parlak olmakla beraber, bizi henüz gerçek mutluluk ve kurtuluşa eriştirememiştir. Memleketi ilim, kültür, ekonomi ve bayındirlik alanında da yükseltmek, milletimizin her hususta pek verimli olan kabiliyetlerini geliştirmek, gelecek kuşağa sağlam, değişmez ve olumlu bir karakter vermek lâzımdır. Bu kutsal amaçları elde etmek için mücadeleye atılan aydın kuvvetlerin arasında öğretmenler en önemli ve nazik yeri işgal etmektedirler."

 

7 Mart 1925 – Şeyh Sait kuvvetleri Diyarbakır üzerine hücuma geçti.

 

7 Mart 1925 – Atatürk'ün, Şeyh Sait isyanı nedeniyle millete ve orduya bildirgesi: "…Vatanın her köşesinde, kamu huzurunu bozan olayın, yalnız oradaki vatandaşları değil, en uzak yerlerdeki vatandaşların rahatını, saadetini, çalışma hayatını, ekonomi ve üretimini etkilediği ve zarar verdiği açıktır. Yüksek memurların ve mazisi şan ve şerefle dolu olan Cumhuriyet ordusu mensuplarının vatanın iç ve dış bütünlüğü için fedakârlık ve vazife hislerini beklerim!" [Kocatürk]

 

7 Mart 1927 – İstiklal Mahkemelerinin görevi sona erdi. Ankara İstiklal mahkemesi kapatıldı.

 

7 Mart 1928 – Atatürk, Himaye-i Eftal cemiyetine, halka da örnek olmak adına, fakir çocuklara dağıtılmak üzere 1000 lira bağışta bulundu. (Panzehir, Sinan Meydan)

 

7 Mart 1931 – Menemen'de olaylar nedeniyle ilan edilmiş olan sıkıyönetim kaldırıldı.

 

7 Mart 1933 – Türk Dili Tetkik Cemiyeti (TDTC) Genel Merkez Kurulu, Kurum binasında Gazi Mustafa Kemal'in başkanlığında toplandı. Toplantıda Arapça ve Farsça kelimelere karşılık bulunması için bir dil anketi açılmasına karar verildi. 8 Mart gününe de sarkan toplantıya TDTC Başkanı ve Millî Eğitim Bakanı Dr. Reşit Galip (Baydur), Ruşen Eşref (Ünaydın), İ. Necmi (Dilmen), Besim (Atalay), Celâl Sahir (Erozan), Ahmet Cevat (Emre), Prof. Ragıp Hulûsi (Özdem), Hâmit Zübeyr (Koşay), Hasan Âli (Yücel)'in yanı sıra CHP Genel Sekreteri Recep (Peker) ve Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Yusuf Hikmet (Bayur) Beyler de katıldılar. Alınan karar uyarınca dil anketi açılıp birçok Arapça ve Farsça kelimeye Türkçe karşılık bulundu.

 

7 Mart 1933 – Atatürk'ün Türk Dili Tetkik cemiyeti Genel Merkez kurulunu toplaması, toplantı sonunda arapça ve farsça kelimelere karşılık bulunması için dil anketi yapılmasına karar verilmesi.

 

7 Mart 1935 – Atatürk'ün, Çankaya'da Japon Büyükelçisi İyemasa Tokugawa'nın güven mektubunu kabulü.

 

7 Mart 1937 – Atatürk'ün, öğleden sonra motorla Heybeliada, Büyükada, Kadıköy ve Boğaziçi yönünde bir gezinti yapması.