Tarihte bugün Atatürk

 

08 EKİM

 

8 Ekim 1912 – Birinci Balkan Savaşı başladı (1912-13). (Osmanlılar ile Karadağ, Yunanistan, Bulgaristan ve Sırbistan arasında). Balkan ülkelerinin Osmanlı İmparatorluğu'na karşı açtıkları Balkan Savaşı başladı. Osmanlı yenilgisinin ardından, barış koşullarını saptamak üzere Aralık ayında başlayan Londra Konferansı 1913 Mayıs'ında sonuçlandı. Balkan Savaşı'nı izleyen yıllarda yüzbinlerce Türk İstanbul ve Anadolu'ya sığındı. (Londra Konferansı, 1912 ve 1921 Balkan Savaşı sırasında 1912 Aralık ayının ortalarında aynı anda başlayan iki ayrı uluslararası konferans. Bunlardan birinde Osmanlı ve Balkan ülkelerinin temsilcileri karşı karşıya geliyordu. Diğeri ise, Avrupalı altı büyük devlet temsilcisinden oluşmaktaydı.)

 

8 Ekim 1912 – Karadağ'ın Osmanlı Devletine harp ilânı ile Balkan Harbi'nin başlaması. Sırbistan, Yunanistan, Bulgaristan ve Karadağ Osmanlı Devleti'ne karşı aralarında bir anlaşma yapmışlardı. Bu anlaşmayı, kısa süre sonra 8 Ekim 1912'de Karadağ'ın, 18 Ekim 1912'de Yunanistan ve Bulgaristan'ın, 20 Ekim 1912'de de Sırpların harp ilânı izledi. Osmanlı Devleti de adı geçen Balkan Devletlerine savaş ilân etti. [Kocatürk]

 

8 Ekim 1912 – Mustafa Kemal, Bolayır'da kurulan kolordunun hareket şubesi müdürlüğüne getirildi.

 

8 Ekim 1916 – Atatürk'ün, Kurban Bayramı nedeniyle sabah, Kurmay Başkanı İzzettin (Çalışlar) Bey ve yüksek rütbeli subaylarla, Silvan'da camiye giderek bayram namazı kılması. Hükümet Dairesi'nde tebrikleri kabul etmesi, öğleden sonra askerin bayramını tebriki.

 

8 Ekim 1917 – Atatürk'ün, öğleye doğru, Halep'e gelen Ahmet İzzet Paşa'yı karşılama, öğleden sonra da uğurlama törenlerinde bulunması.

 

8 Ekim 1918 – Talat Paşa kabinesi görevinden çekildi. Talât Paşa'nın, sadrazamlıktan istifası (Talât Paşa'nın istifası üzerine, kabineyi kurma görevi Tevfik Paşa'ya verilmiş, ancak kendisinin 11 Ekim 1918'de kabineyi kuramayacağını bildirmesi üzerine bu görev Ahmet izzet Paşa'ya verilmiştir).

 

8 Ekim 1918 – Mustafa Kemal Paşa, Arapların düşmanca hareket ve propagandalarına karşı yeni tedbirler aldı.

 

7/8 Ekim 1919 – Ahmet İzzet Paşa'nın, Atatürk'e telgrafı: "Yeni kabinede ekseriyetle mevcut olan eski ve samimi arkadaşlarımı ziya¬ret ederek durum değerlendirmesi ve fikir alış verişi yap¬mıştım. Öğrendiğim bazı durumlar üzerine, vatan ve mille¬tin hayatî menfaatleri endişesiyle ve aramızdaki dostluk ve askerî kardeşliğe güvenerek görüşlerimi iletiyorum."

 

8 Ekim 1919 – Atatürk'ün, tüm telgraf memurlarına teşekkürü: "…Telgraf memurlarının her türlü güç şartlara rağmen yasal isteklerimizi desteklemesi, millî birliğin pek kıymetli bir etkeni olduğundan bütün millet adına hepinizi tebrik ile teşekkür ederim."

 

8 Ekim 1919 – Harbiye nazırı Cemal Paşa Mustafa Kemal'e çektiği telgrafta seçimleri en kısa zamanda yapacaklarını bildirdi. Ali Rıza Paşa ise Mustafa Kemal'e çektiği telgrafta memnuniyetlerini dile getirdi.

 

8 Ekim 1920 –2. Pozantı kongresi

 

8 Ekim 1922 – Atatürk'ün, İsmet Paşa'ya telgrafı: "…Konferansın olumsuz neticeye doğru daha fazla devamından hasıl olacak mahzurların ve bütün uygarlık dünyası nazarındaki büyük mesuliyetin sorumluları biz olmadığımızı ve olmak istemediğimizi, dünyanın takdir edeceğine şüphemiz yoktur."

 

8 Ekim 1922 – İsmet Paşa'nın, Atatürk'e Mudanya Konferansı görüşmeleri hakkında telgrafı.

 

8 Ekim 1922 – Atatürk'ün, "Büyük Zafer" nedeniyle kendisine gelen tebriklere açık teşekkürü: "Yoğun meşguliyetten ve bu sebeple bunların tümüne ayrı ayrı cevap vermek imkânsızlığından dolayı özel teşekkürlerimi açık olarak ifade ediyorum." [Kocatürk]

 

8 Ekim 1923 – TBMM'nde "Islah ve Teksiri hayvanatı Ehliye kanunu" ile "koşu cemiyetlerine, koşu müsabaka ve sergilerine dair kanun" kabul edildi.

 

8 Ekim 1924 – Mustafa Kemal Paşa ve Latife Hanım öğleden sonra Sarıkamış'tan Erzurum'a geldiler. Mustafa Kemal Paşa Latife hanımı Salih Bozok'la birlikte Ankara'ya gönderdi. İsmet Paşaya'da iletilmek üzere mektup yazarak Latife Hanımdan boşanacağını bildirdi. Bu mektup da Salih Bozok'a verildi. (Latife Hanım Erzincan'a kadar ağladı. Orada Mustafa Kemal'e bir mektup yazıp bıraktı. Mustafa Kemal Paşa dönüş yolunda bu mektubu okudu ve Salih Bozok'a haber gönderip Kayseri'de kendisini beklemelerini istedi. Kayseri'de buluştular ve Ankara'ya birlikte döndüler. Bu Latife Hanım için son şanstı.) (Cumhuriyet, Turgut Özakman)

 

8 Ekim 1925 – Yahudi ve Ermeni ruhani başkanları, Lozan Antlaşması'nın 'Azınlıkların Korunması' ile ilgili hükümlerinin tanıdığı haklardan vazgeçerek, Türk toplumu içinde Türk yasalarıyla yaşamak istediklerini açıkladılar.

 

8 Ekim 1925 – Atatürk'ün, Bursa'dan Balıkesir'e hareketi.

 

8 Ekim 1925 – Atatürk'ün, Balıkesir'e gelişi ve Belediye önünde konuşması: "…Türk milletini kendi nefsini bile anlamaktan men eden seller, setler imha edilmiştir, yıkılmıştır. Ve mütemadiyen imha edilecektir, yıkılacaktır!"

 

8 Ekim 1926 – Atatürk'ün, Ankara dolaylarında yapılan askerî manevraları izlemesi.

 

8 Ekim 1933 – Plastik sanatlar alanında, Batı'daki çağdaş yaklaşımlara açık bir sanat gurubu olarak kurulan 'd Grubu', ilk sergisini Beyoğlu'ndaki Mimoza Şapka Mağazası'nda açtı. 'd Grubu', ilk sergisinden başlayarak, uzun süredir Batı'da yaygın olan kimi eğilimleri tanıtmaya çalıştı.

 

8 Ekim 1934 – Türk kadınına seçme ve seçilme hakkı tanındı. 8 Ekim 1934'de kabul edilen ve 5 Aralık 1934'de yürürlüğe giren yasayla kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanındı.

 

8 Ekim 1937 – Atatürk'ün, öğleden sonra trenle Ankara'dan Aydın'a hareketi.

 

8 Ekim 1938 – Atatürk'ün, Genel Sekreteri Hasan Rıza Soyak'ı, daha sonra Kılıç Ali'yi kabulü ve görüşmesi.

 

8 Ekim 1938 – Atatürk'ün kız kardeşi Makbule Hanım, Afet İnan ve Sabiha Gökçen'i birlikte kabulü, 63 dakika görüşmesi.

 

8 Ekim 1938 – Sürekli ve danışman hekimlerin Atatürk'ü topluca ziyareti (25 dakika)