Tarihte bugün Atatürk

 

08 HAZİRAN

 

8 Haziran 1917 – Atatürk'ün, sabah, Diyarbakır'dan hareketi, Osmaniye'ye uğrayarak öğleyin Ergani Madeni'ne gelişi, Mutasarrıf Nusret Bey tarafından karşılanması, maden ocaklarını gezmesi, geceyi Ergani Madeni'nde geçirişi.

 

8 Haziran 1919 – Amiral Calthorpe, 8 Haziran notasıyla Mustafa Kemal'in geri çağrılması talebini yineledi: "Samsun ilinde bazı kötü eğilimli kimseler karışıklık yaratmak istemekte olup bunların başında Mustafa Kemal gelmektedir… Karadeniz Orduları Başkomutanı General Milne tarafından Mustafa Kemal'in görevinden alınması için Harbiye Nezaretine emir verilmiştir. İçteki karışıklıklar ırklar arası dinî bir hal alırsa ciddi sonuçlar doğuracaktır. Dolayısıyla bütün sivil memurlara bölgelerindeki karışıklıklardan şahsen sorumlu tutulacakları duyurulmalı ve Samsun ilindeki durumdan bana sürekli bilgi verilmelidir."

 

8 Haziran 1919 – Harbiye Nazırı Şevket Turgut Paşa'nın, Atatürk'e telgrafı: "Beraberinizdeki istimbotlardan biriyle İstanbul'a gelmeniz rica olunur." (Atatürk bu çağrı üzerine, kimler tarafından ne için istenildiğini gizli olarak Genelkurmay Başkanı Cevat (Çobanlı) Paşa'dan sormuştur. Cevat Paşa'nın cevabı: 11 Haziran 1919). [Kocatürk]

 

8 Haziran 1919 – Sadrazam Vekili Mustafa Sabri, Mustafa Kemal'in sadarete gönderdiği bir yazıyı İngiliz Ataşesine okuyor ve onun geri çağırılmasını istedikleri için Ataşeye teşekkür ediyor ve Anadolu hareketinin arkasında Harbiye Nezareti'nin bulunduğunu söylüyordu.

 

8 Haziran 1919 - Harbiye Nazırı, Mustafa Kemal Paşa'yı İstanbul'a geri çağırdı. (İngiliz baskısı üzerine, Harbiye Nezareti, 8 Haziran 1919‟da Mustafa Kemal'den İstanbul'a dönmesini rica etti. Mustafa Kemal Harbiye Nazırı şevket Turgut Paşa'dan "davet sebebinin lütfen açıklanmasını istedi." Bakanlıkça hazırlanan cevapta "… O bölgedeki memuriyetlerini uygun görmeyen İngilizler İstanbul'a çağrılmanızı istediler. Memleketin geçirmekte olduğu hal, Nezareti bu İngiliz isteğini yerine getirmek zorunda bıraktı." denilmekteydi. Fakat Bakan bu ifadeyi onaylamadı. Mustafa Kemal'e 15 Haziran tarihinde "İstanbul'a davetiniz Hükümet-i Seniyeye‟nin kararı neticesidir." şeklinde cevap verdi. Ancak aynı soruya muhatap olan Genel Kurmay Başkanı Cevat Paşa, aralarındaki özel şifreyle "Zatıaliniz gibi değerli bir generalin halen Anadolu vilâyetlerinde dolaşmasının kamuoyu üzerinde iyi tesir bırakmayacağı gerekçesiyle İngilizler istedi." şeklinde cevaplandırdı.)

 

8 Haziran 1919 – Anadolu'ya geçen Rauf Bey'in (Orbay) Ankara'ya gelişi ve Ali Fuat Paşa tarafından karşılanışı.

 

8 -26 Haziran 1920 – Doğuda Milli Aşireti ayaklanması çıktı. Viranşehir ve Siverek bölgesinde Milli Aşireti ayaklanması. (Ayaklanmanın bastırılması : 26 Haziran 1920)

 

8 Haziran 1920 – İstanbul Hükümeti'ne göre Rıfat Hoca da artık (Anadolu fetvası nedeniyle) bir asiydi ve katledilmesi caizdi. 8 Haziran 1920'de İstanbul Birinci İdare-i Örfiye Divani Harbi, Ankara Müftüsü Rıfat Efendi'yi idama mahkûm etti ve mallarının müsadere edilmesine karar verdi. Rıfat Hoca'yla birlikte aralarında İsmet Paşa'nın da olduğu 16 kişi daha idama mahkûm edildi. Aynı mahkeme, daha önce de Atatürk ve arkadaşlarını idama mahkûm etmişti. Bu idam kararlarını Padişah Vahdettin, 15 Haziran 1920'de onayladı. (Şapolyo, age, s. 353, Sarıkoyuncu, age, s. 190, 191). İlk kez bir Osmanlı halife/padişahı (Vahdettin), bir müftü hakkında ölüm fermanı veriyordu. (Kutay, age, s. 189-190, Sarıkoyuncu, age, s. 191).

 

8 Haziran 1920 – Doğu bölgesinde seferberlik ilan edildi.

 

8 Haziran 1920 – Fransızların 200 asker çıkararak Karadeniz Ereğlisi'ni işgali. (Gördükleri direniş üzerine 19 Haziran 1920'de boşaltılmıştır)

 

8 Haziran 1926 – Atatürk'ün, Bursa'da Anadolu Ajansı muhabirine Hava Kuvvetlerimizin kuvvetlendirilmesine dair demeci.

 

8 Haziran 1929 – Anadolu'daki topraksız köylülere devlet tarafından toprak verilmesine ilişkin kanun kabul edildi.

 

8 Haziran 1929 – Sanayi Koruma Kanunu kabul edildi.

 

8 Haziran 1929 – Milli sanayi teşvik kanunu çıkarıldı.

 

8 Haziran 1932 – Atatürk'ün, gün boyunca Çankaya'da kütüphanesinde çalışması.

 

8 Haziran 1933 Halk Bankası'nın kurulmasını öngören Kanun T.B.M.M'de kabul edildi. Halk Bankası ve Halk Sandıkları Kanunu kabul edildi.

 

8 Haziran 1933 – Ödünç Para verme Kanunu TBMM'de kabul edildi.

 

8 Haziran 1933 – Atatürk'ün, Yunan eski Başbakanı Venizelos'a yapılan suikast nedeniyle Yunanistan Cumhurbaşkanı Zaimis ve Venizelos'a üzüntülerini bildiren telgrafları.

 

8 Haziran 1934 – Atatürk'ün, öğleden sonra içişleri Bakanı Şükrü Kaya'nın evine gidişi, daha sonra Marmara Köşkü'ne gelişi ve geceyi burada geçirişi.

 

8 Haziran 1936 – İşveren-işçi ilişkilerine düzenleyici hükümler getiren İş Kanunu kabul edildi. Sosyal Haklar ve Sosyal Güvenlik açısından ilk önemli adım olan "İş Kanunu" kabul edildi.

 

8 Haziran 1936 – 3008 sayılı "İş kanunu" kabul edildi. Bu kanun çalışan kadın işçi haklarını da içeriyordu. (Akl-ı Kemal c.2, Sinan Meydan)

 

8 Haziran 1936 – 1934 yılında hazırlanan tasarı bu tarihte kanunlaşarak 3008 sayılı "İş Yasası" doğmuş, 1937 yılında yürürlüğe girmiştir.

 

8 Haziran 1936 – Atatürk'ün, Bursa'dan Mudanya'ya gidişi, vapurla Mudanya'dan Haydarpaşa'ya geçişi, buradan trenle Ankara'ya hareketi.

 

8 Haziran 1937 – Sabiha Gökçen'in, kendi kullandığı uçakla Boğaz'da İzmir vapurunun üstünde, akrobasi hareketleri yaparak Atatürk'ü uğurlaması. Atatürk'ün vapurun güvertesinden gösteriyi izlemesi.

 

8 Haziran 1937 – Atatürk'ün, saat 17.00'de İzmir vapuru ile İstanbul'dan Trabzon'a hareketi.

 

8 Haziran 1937 – Ürdün Kralı Abdullah'ın, 30 Mayısta başlayan Türkiye ziyareti sona erdi.

 

8 Haziran 1938 – Prof. Dr. Fissenger ikinci kez Türkiye'ye geldi. Savarona yatında Mustafa Kemal'i muayene etti. 10 Haziran'da ülkesine ayrıldı.