Tarihte bugün Atatürk

 

09 AĞUSTOS

 

9 Ağustos 1914 – Kurmay Albay Cevat (Çobanlı) Bey'in, Çanakkale Müstahkem Mevki Komutanlığı'na atanması.

 

8/9 Ağustos 1915 – Atatürk'ün, Anafartalar Grubu Komutanlığı'na atanması nedeniyle 19. Tümen mensuplarına veda yazısı: "Anafar¬talar Grubu Komutanlığı'nı üzerime almak üzere şimdi hareket ediyorum. Bugüne kadar bana, gayret ve fedakârlığınızla kazandırdığınız başarıları, şimdi yeni üzerime aldığım vazifede de bana olan sevgi ve güveninizle tamamlayacağıma büyük inanç ile size veda ediyorum."

 

8/9 Ağustos 1915 – Mustafa Kemal'in 19 ncu Tümen Komutanlığını teslim edip gece yanındaki Şefik Aker ile birlikte Anafartalar Grup Komutanlığını teslim almaya giderken "Selamet ve başarı için Allah'a" fısıltı ile niyazda bulunması. (Bir ömrün öteki hikayesi, Sinan meydan)

 

9 Ağustos 1915 – Mustafa Kemal, 7. ve 12. Tümenlerin sabaha karşı başlayan taarruzunu, Anafartalar bölgesindeki bir tepeden başından sonuna kadar yönetti. Sayıca çok daha kalabalık olan düşman bozguna uğrayarak kaçtı. Böylece Birinci Anafartalar Zaferi kazanıldı. (Mustafa Kemal Ortaya çıkan tehlikeli durumu önlemekle görevlendirilmiştir. O zamanki İngiliz Bahriye Nazırı Churchill'in deyimiyle "kaderin adamı" 9 Ağustos 1915‟te süngü hücumu ile düşmanı Anafartalarda geriletir. 10 Ağustos sabahı "İlahî bir süngü hücumu" ile cephenin kilit noktası Conkbayırında durumu düzeltir. Bu savaşlarda Mustafa Kemal'in göğsüne bir şarapnel parçası isabet eder. Saat parçalanır, kendisine bir şey olmaz. Bundan sonraki hareketler savaşın gidişini etkilemez. "iyi sevk ve idare edilen, cesaretle, yiğitlikle dövüşen asil Türk ordusu karşısında" itilâf kuvvetleri siperlere gömülürler.)

 

9 Ağustos 1915 – Mustafa Kemal, Çamlıtekke'ye gitti, Anafartalar Grup Komutanlığı karargâhında komutayı teslim aldı. (Emir saat 21.45'te verilmişti.) Sabah taarruz emri verdi. (Bu göreve 10 Aralık 1915 tarihine kadar devam etti.) (Cumhuriyet Tarihi Yalanları, Sinan Meydan)

 

9 Ağustos 1915 – Mustafa Kemal komutasındaki kuvvetlerin, Anafartalar bölgesinde İngilizlere taarruzu; düşmanın, tepelerden tekrar çıkarma yaptığı kıyılara itilmesi. Mustafa Kemal, bizzat idare ettiği taarruzla, Anafartalar cephesinde düşmanı geri attı. I. Anafartalar Zaferi kazanıldı.

 

9 Ağustos 1915 – Birinci Anafartalar Zaferi. Atatürk komutasındaki kuvvetlerin, Anafartalar bölgesinde İngilizlere taarruzu; düşmanın tekrar çıkarma yaptığı kıyılara itilmesi. Anafartalar Grubu Komutanı Mustafa Kemal 9-10 Ağustos'ta Anafartalar Zaferini kazandı. Bu zaferi 17 Ağustos'ta Kireçtepe, 21 Ağustos'ta II. Anafartalar zaferleri takip etti.

 

9 Ağustos 1915 – Atatürk komutasındaki kuvvetlerin, Anafartalar bölgesinde İngilizlere taarruzu; düşmanın tepelerden, tekrar çıkarma yaptığı kıyılara itilmesi (Atatürk. 7. ve 12. Tümenlerin sabaha karşı başlayan taarruzunu, Anafartalar bölgesinin gözleme yeri olan bir tepeden, başından sonuna kadar yönetmiştir. Bugünkü Türk taarruzu ve muharebeler esnasında bozguna uğrayan düşman, durmaksızın karaya çıkarttığı piyade ve topçu birlikleriyle takviye almışsa da sonunda mağlup edilerek geriye atılmıştır).

 

9 Ağustos 1915 – Atatürk'ün, akşamüzeri Conkbayırı bölgesine hareketi (Atatürk bugünkü taarruzun başarı ile sonuçlanması üzerin, akşam üzeri Anafartalar bölgesindeki gözleme yerinden ayrılarak Conkbayırı bölgesine hareket etmiştir. Yolu üzerinde Çamlıtekke'de -oraya gelmiş bulunan- Liman von Sanders ile görüştükten sonra, akşam Conkbayırı ile Suyatağı arasında bulunan 8. Tümen Karargâhı'na gelmiş, burada bölgedeki son durumu tetkik ederek 10 Ağustos 1915'te, sabah fecirle beraber taarruz için bütün hazırlıkların yapılması emrini vermiştir. [Kocatürk]

 

9/10 Ağustos 1915 – Türk keşif uçakları Çanakkale kara savaşları öncesi başarılı keşif harekatıyla, düşmanın hareket ve amacını tespit etti. (Akl-ı Kemal, C.4, Sinan Meydan)

 

9 Ağustos 1918 – Atatürk'ün, beraberinde Ahmet İzzet Paşa olduğu halde Padişah Vahdettin ile -ikinci defa- görüşme yapması (Bu görüşme, Padişahın isteği ile Dolmabahçe Valide Camii' ndeki cuma selâmlığından sonra mahfil-i hümayun'da olmuştur). [Kocatürk]

 

9 Ağustos 1918 – Mustafa Kemal ve Vahdettin'in ikinci buluşması. Cuma selamlığı sonrasında Dolmabahçe Valide cami mahfilinde gerçekleşen ziyarette Mustafa Kemal nazırlık teklifini yinelemiş ve Vahdettin sıcak bakmamıştır.

 

6-9 Ağustos 1919 - 1. Nazilli Kongresi toplandı. "Nazilli'de bir Milli Kongre" toplanması. Nazilli'de direnişi örgütlemek üzere bir kongre toplandı. İngiltere adına denetlemelerde bulunan Rawlinson, Kazım Karabekir, Mustafa Kemal ve Rauf Bey'le birer görüşme yaptı.

 

9 Ağustos 1919 – Atatürk'ün, askerlik mesleğinden çıkarılmasına, sahip olduğu madalya ve nişanların geri alınmasına ve fahrî yaverlik unvanının kaldırılmasına dair irade-i seniye çıkması. Kaynak: Atatürk'ün Özlük Dosyası

 

9 Ağustos 1919 – 3. Ordu Müfettişliği'ne, Müşir Abdullah Paşa'nın atanması (Abdullah Paşa önce bu vazifeyi kabul etmişse de daha sonra istifa etmiştir).

 

9 Ağustos 1919 – Atatürk'ün, Erzurum Kongresi'nin açılışında okuduğu dua nedeniyle Şiran Müftüsü Hasan Fahri Efendi'ye teşekkür yazısı.Erzurum Kongresi Şiran Müftüsü Hasan Fahri Efendi'nin yaptığı dualarla açılıp kapanmıştır. Bundan dolayı Mustafa Kemal Paşa ona 9 Ağustos 1335/1919 tarihli telgafı ile teşekkür etmiştir.

 

9 Ağustos 1919 – 1. Nazilli Kongresi çalışmalarını tamamladı.

 

9 Ağustos 1920 – Atatürk'ün, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin gizli oturumunda cephedeki seyahat izlenimleri hakkında konuşması.

 

9 Ağustos 1921 – 42. Alay Ankara'ya geldi.

 

9 Ağustos 1922 – Yunanlıların daha önce ilan ettikleri özerklik kararı üzerine Başvekil ve Hariciye Vekili Rauf Bey (Orbay), İtilaf devletlerinin temsilcilerine protesto yazsısı göndererek, böyle bir şeyin, Türk çoğunluğun olduğu bir yerde hukuksal bir değerinin olmayacağını bildirdi.

 

9 Ağustos 1928 – Türk Latin harflerinin Sarayburnu'nda tanıtımı.

 

9 Ağustos 1928 – Gazi Mustafa Kemal'in Sarayburnu'nda Türk Harfleri hakkında nutkunu söylemesi. Mustafa Kemal İstanbul'da Sarayburnu'nda düzenlenen toplantıda yaptığı konuşmada Yazı Devrimi konusunda ilk açıklamayı yaparak şöyle dedi: "Bizim ahenktar, zengin lisanımız yeni Türk harfleriyle kendini gösterecektir."

 

9 Ağustos 1928 – Atatürk'ün, Dolmabahçe Sarayı'nda Sofya Elçisi Hüsrev (Gerede) Bey'i kabulü.

 

9/10 Ağustos 1928 – Atatürk'ün, İstanbul Sarayburnu Parkı'nda Cumhuriyet Halk Partisi tarafından tertiplenen gece toplantısında yeni harfler hakkında konuşması: "…Bizim ahenkli, zengin dilimiz yeni Türk harfleriyle kendini gösterecektir. Asırlardan beri kafalarımızı demir çerçeve içinde bulunduran, anlaşılmayan ve anlamadığımız işaretlerden kendimizi kurtarmak ve bu gereği anlamak mecburiyetindeyiz! Anladığımızın belirtisine yakın zamanda bütün dünya tanık olacaktır. Buna kesinlikle eminim."

 

9 Ağustos 1929 – Atatürk, Ali Fethi Okyar ile birlikte Ankara Türk Ocağında.

 

9 Ağustos 1929 – Atatürk'ün, akşam Fethi (Okyar) Bey'in Büyükdere'deki yalısında kendisini görmeye gelen İstanbullulara seslenişi: "…Beni görmek demek, mutlaka yüzümü görmek değildir. Benim fikirlerimi, benim duygularımı anlıyorsanız ve hissediyorsanız bu kâfidir! Benim kuvvetim, benim size olan sevgim ve sizin bana olan sevginizdir. Bu millet, bu memleket yeni rejim üzerinde dünyanın en makbul bir varlığı olacaktır. Ben bunu kendi gözlerimle görmeden ölmeyeceğim!"

 

9 Ağustos 1930 – Görevinden istifa eden Paris Büyükelçisi Ali Fethi Bey (Okyar) yeni bir parti kurmak için temaslara başladı.

 

9 Ağustos 1930 – Cumhuriyet gazetesi, "Kadınlarımız hayatta muvaffak oluyorlar" diyerek İsmet Hanım'ın Sicil Müdürü olduğunu yazıyor ve fotoğrafını basıyordu.

 

9 Ağustos 1930 – Paris Büyükelçisi Fethi (Okyar) Bey'in, Atatürk'e yeni bir parti kurulması isteğiyle ilgili mektubu: "Cumhuriyet idaresinin memleketimizde ebedîleşmesi için, bir partili hükümet idaresi yerine tartışma hürriyetini kurmak ve hükümetten millet işleri hakkında ciddî hesap istemeyi temin etmek ve bu işlerde hata varsa herkesin gözü önünde cereyan edecek serbest tartışma sonucu düzeltmeye çalışmak gayelerinin gerçekleşmesine, Cumhuriyet'in kurucusu olmak sıfatıyla herkesten evvel Başkanımızın taraftar bulunduklarına asla şüphe edemem. Cumhuriyet'in âşıkı olmak sıfatıyla bu gayelerin gerçekleşmesi mukaddes emelimdir. Bu sebeple tam ve gerçek cumhuriyetçi ve bütün anlamıyla lâik ve fakat Cumhuriyet Halk Partisi'nin malî ve iktisadî ve iç ve dış siyasetlerinin bir çok noktalarına karşı bulunan ayrı bir parti ile siyasî mücadele sahnesine atılmak kararındayım. Bu siyasî kararımın ne yolda yorumlanacağını bilmek lüzumunu hissediyorum. Cevabınızı bekler ve en derin kalbî sevgilerimle beraber hürmet ve saygılarımı sunarım."

 

9 Ağustos 1932 – Atatürk'ün, Yalova Millet Çiftliği'nde Alman Büyükelçisi Nadolny Rudolf'u kabulü.

 

9 Ağustos 1936 – Atatürk'ün İsmet İnönü ve Şükrü Kaya ile birlikte, Ertuğrul yatıyla Florya'dan Moda'ya gelişi ve yattan Moda koyunda -Moda Deniz Kulübü tarafından tertiplenen- deniz yarışlarını izlemesi, gece Florya'ya hareketi ve geceyi yatta geçirmesi.

 

9 Ağustos 1938 – İsmet İnönü'nün, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Hasan Rıza Soyak'a mektubu: "…Dr. Araş bana, Atatürk'ün cihan değer selâmlarını getirdi. Atatürk'e en derin saygılarla minnetlerimi ve en samimî afiyet dileklerimi takdim ederim. Bir münasip fırsatta yüce huzurlarına arz ederseniz size çok teşekkür ederim. Sevgilerle selâmlar…" (Bu mektubun Atatürk'e arz edilmesi üzerine, onun emriyle Genel Sekreter tarafından Atatürk'ün teşekkür, sevgi ve iyi dileklerini bildiren bir cevap yazılmıştır). [Kocatürk]