Tarihte bugün Atatürk

 

09 ŞUBAT

 

9 Şubat 1916 – Atatürk'e Demir Saip Nişanı verilmesi.

 

9 Şubat 1919 Mareşal Allenby, İstanbul Hükümeti'ne muhtıra verdi.

 

9 Şubat 1919 – Süleyman Nazif'in kaleme aldığı ''Kara Bir Gün'' başlıklı makale… Hadisat Gazetesi'nde Süleyman Nazif'in Fransız generalinin davranışını yeren ünlü yazısı. Süleyman Nazif'in ''Kara Bir Gün''ü yayınladığı sırada, İstanbul basını işgalcilerin sansürü altındaydı. ''Hadisat'' gazetesi ne yapıp etti ve yazıyı sansürün gözünde kaçırarak gizlice basmayı başardı. ''Kara Bir Gün'', sonradan hem basın hem de İstiklál Savaşı tarihimizin en meşhur makalelerinden biri olacaktı. İşte, ''Hadisat'' gazetesinde 9 Şubat 1919 günü yayınlanan makalenin günümüz Türkçesiyle tam metni:

 

''Fransız generalinin dün şehrimize gelişi dolayısıyla bir kısım vatandaşlarımız tarafından yapılan gösteriler, Türk'ün ve İslam'ın kalbinde ve tarihinde sonsuza kadar kanayacak bir yara açtı. Aradan asırlar geçse ve bugünkü hüznümüz ve bahtsızlığımız sevince ve mutlu bir talihe dönse bile, yine bu acıyı hissedecek ve bu hüzünle üzüntüyü çocuklarımıza ve soyumuzdan gelecek olanlara nesilden nesile ağlanacak bir miras olarak terkedeceğiz. Almanya orduları 1871 senesinde Paris'e girdikleri sırada, Büyük Napolyon'un zaferlerini kutlamak için dikilmiş olan zafer tákının altından geçerlerken bile Fransızlar bizim kadar hakaret görmemişti. Ve bizim dün sabah saat dokuzdan on bire kadar hissettiğimiz üzüntüyü ve azábı duymamıştı. Çünki ''Fransız'' námını taşıyan her kişi, çünki yalnız Hristiyanlar değil, Yahudi Fransızlarla Cezayirli Müslümanlar, o millî matem karşısında aynı keder ve utanç ile ağlamış ve kızarmışlardı. Biz ise millî varlıklarının ve dillerinin devamını bizim álîcenaplığımıza borçlu olan bir kısım halkın hay-huy şamatasıyla bu aziz matemimize en acı hakaretlerin birer tokat şeklinde atıldığını gördük. ''Buna müstehak değildik'' diyemeyiz. Müstehak olmasaydık, bu felákete düşmezdik. Her milletin hayat sayfalarında birçok talihler ve bahtsızlıklar vardır. Fransa Kralı Birinci Fransuva'yı Şarlken'in zindanından kurtarmış ve koca Viyana şehrini defalarca kuşatmış bir ümmetin kader defterinde böyle bir kederli satır da gizli imiş. Araplar'ın güzel bir sözü var: 'Isbır feinne'd-dehre lá yesbır' (Sen sabret, çünki zaman sabretmez) derler'.

 

8/9 Şubat 1920 – Kuvay-ı Milliye'nin Fransız işgalindeki Urfa'yı kuşatması.

 

9 Şubat 1920 – Kuvay-i Milliye birlikleri, Urfa'ya girdi.

 

9 Şubat 1920 – 9 Şubat'ta Ali Rıza Paşa Hükümeti, Meclisten güvenoyu istedi. Hükümet programında, Anadolu ile iletişimin sağlandığı, Meclisin açılmasının başarıldığı vurgulanıyor, iç işlerinde öteden beri ıslahata ihtiyaç olduğu, bunun için yerel yönetim yetkilerinin arttırılacağı, yabanca uzmanlar denetiminden yararlanılacağı, Barış Konferansında Wilson İlkelerinin savunulacağı belirtiliyordu. Oldukça coşkulu görüşmelerden sonra hükümete büyük çoğunlukla güvenoyu veriliyordu.

 

9 Şubat 1920 – Fransızlar, Maraş'tan çekilmeye ve Adana bölgesini boşaltmaya başladı. Kuvay-ı Milliye'nin Fransız işgalindeki Urfa'yı kuşatması.

 

9 Şubat 1920 – Atatürk'ün, Heyet-i Temsiliye bildirilerinin en uzak köylere kadar ulaştırılması hakkında Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti şubelerine telgrafı: "…Memleketin hayat ve devamlılığının söz konusu olduğu bugünlerde Heyet-i Temsiliye tarafından yayımlanan her türlü bildirinin Merkez Heyetleri tarafından köylere kadar yayılması bir vatan vazifesi olduğundan buna son derece önem verilmesi özellikle tavsiye olunur." [Kocatürk]

 

9-10 Şubat 1920 – Urfa ve havalisi Kuvay-i Milliye komutanı Namık takma adlı Yzb. ALi Saip Bey (Ursavaş)'ın komutasında 3000 kişilik kuvvet baskınla Urfa'yı kısmen kurtardı. Nisan 1920'de Fransız askerleri uzun ve çetin mücadeleler sonunda Urfa'yı boşalttı. (Geldikleri gibi giderler, Kahraman Yusufoğlu)

 

9 Şubat 1921 – Gaziayıntap, bir anlaşma imzalanarak Fransızlara teslim oldu.

 

9 Şubat 1921 – Antep teslim olmak zorunda kaldı. (Önce İngilizler ve daha sonra Fransızlar tarafından işgal edilen Antep'te Fransızlar Antep'te Ermeni azınlığı kullanarak korku ve endişe sardı. Annesini korurken şehit olan 12 yaşındaki çocuk (Şehit Kamil) olayı ile Antep teşkilatlandı. Kuvayi Milliye Kılıç Ali Bey komutasında 3 ve 18 Şubat 1920'de ilerleyen Fransız taburlarına karşı direnildi. Teğmen Sait Bey'in (Şahin lakaplı) şehit olmasıyla direniş arttı. 1 Nisan 1920'de tüm şehir ayaklandı. 9 Nisan 1921'de Antep 6000 şehidiyle açlık yüzünden teslim oldu. Buna rağmen kahramanca mücadelesinden ötürü şehre GAZİ ünvanı verildi. (Geldikleri gibi giderler, Kahraman Yusufoğlu)

 

9 Şubat 1923 – Atatürk'ün, Lâtife Hanım'la beraber saat 17.00'de Balya'dan Edremit'e gelişi, gece şerefine fener alayı düzenlenmesi.

 

9 Şubat 1923 – T.B.M.M. Başkanı Gazi Mustafa Kemal, Edremit yolunda Ergama köyü çocukları ile birlikte.

 

9 Şubat 1924 – Atatürk'ün, Lâtife Hanım'la beraber İzmir'den hareketle Ayasluğ harabelerini, Kuşadası ve Söke'yi ziyareti, Söke'de Türkocağı'nı hizmete açması.

 

9 Şubat 1924 – Atatürk'ün İzmir'den Efes'e geçerek incelemelerde bulunması (Arkeolojiye olan ilgisini göstermesi.)

 

9 Şubat 1925 – Kars mebusu Halit Paşa, daha önce tartıştığı Afyon mebusu Ali Bey (Çetinkaya) tarafından TBMM'de vuruldu.

 

9 Şubat 1931 – Türk İktisatçıları Cemiyeti ilk toplantısını yaptı.

 

9 Şubat 1932 – Atatürk'ün, akşamüstü otomobille Edirnekapı, Nişantaşı taraflarında bir gezinti yapması.

 

9 Şubat 1933 – Nazire Hanım, Türkiye güzeli seçildi.

 

9 Şubat 1934 – Atina'da Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında "Balkan Paktı" imzalandı. İmzalanan paktın maddelerinde, Arnavutluk ile Bulgaristan'ın da ileride pakta katılmalarını sağlayacak bir esneklik getirildi.

 

9 Şubat 1934 – Balkan Antantı, Türkiye, Yunanistan, Romanya ve Yugoslavya arasında imzalandı.Bu anlaşmaya göre sınırlar garanti ediliyor, siyasal farklılıkları barışçı yollarla çözme ilkesi getiriliyor ve ortak siyasi görüş egemen kılınıyordu.)

 

9 Şubat 1934 – Atatürk'ün, öğleye doğru İsmet Paşa'nın köşküne gelişi, daha sonra Dışişleri Bakanlığı'na giderek Tevfik Rüştü (Araş) Bey'le görüşmesi.

 

9 Şubat 1936 – Atatürk'ün, Ankara'dan İstanbul'a gelişi.