Tarihte bugün Atatürk

 

10 ARALIK

 

10 Aralık 1915 – Atatürk'ün "Anafartalar Grubu"nun emir ve komutasını -5. Ordu Komutanı- Fevzi (Çakmak) Paşa'ya bırakarak sağlık durumu ve yorgunluğu sebebiyle izinli olarak -İstanbul'a gitmek üzere Çanakkale'den ayrılışı.

 

10 Aralık 1915 – Harbiye Nezareti emrine giren Mustafa Kemal, Çanakkale Cephesi'nden ayrıldı. Atatürk'ün, Anafartalar Grup Komutanlığından ayrılıp İstanbul'a dönmesi.

 

10 Aralık 1915 – Atatürk'ün, "Anafartalar Grubu Komutanlığı"ndan istifası. (Bu istifa, 5. 0rdu Komutanı General Limon von Sanders tarafından kabul edilmemiş, kendisi izinli olarak İstanbul'a dönmüştür).

 

10 Aralık 1915 – Atatürk'ün -beraberinde misafirleri Fethi (Okyar), Bahattin Şakir ve Tevfik Rüştü (Araş) Beyler olmak üzere – Çanakkale'den İstanbul'a hareketi. (Atatürk İstanbul'a dönüşünü takiben, Çanakkale'den izinli olarak ayrılış sebebini Salih (Bozok) Bey'e şöyle anlatmıştır: "Ben düşmanın çekileceğini anladığım için bir taarruz yapılmasını teklif etmiştim. Fakat benim bu teklifimi kabul etmediler. Bundan dolayı canım sıkıldı. Çok da yorgun olduğum için izin alarak İstanbul'a geldim. Eğer ben orada iken düşman şimdiki gibi çekilmiş olsaydı, herhalde daha çok sıkılacaktım. Burada bulunmaklığım benim için bir talih eseridir." [Kocatürk]

 

10 Aralık 1916 – Atatürk'ün, okumakta olduğu Namık Kemal'in "Makalât-ı Siyasiye ve Edebiye" adlı eserini bitirmesi ve "Tarih-i Osmanî"sini okumaya başlaması, yazdığı Arıburnu Muharebeleri Raporu'nu okutması, Çapakçur (Bingöl) cephesine ait yazılan muharebe raporunu okutup dinlemesi.

 

10 Aralık 1916 – Silvan'da, Nezle oluşu. Namık Kemal'in "Malakat-ı Siyasiye ve Ebediye"sini okuması. Kemal Bey'in "Tarih-i Osmani"sini okumaya başlaması. Bu eseri Tevfik Fikret'in "Rubab-ı Şikeste" eseri ile mukayese etmesi. her ikisini de beğenmesini not defterine not düşmesi.

 

10 Aralık 1918 – Trabzon'da Milli Mücadeyi destekleyen İstikbal Gazetesi yayın hayatına başladı. Trabzon'da, Faik Ahmet (Barutçu) tarafından yayınlanan "İstikbal" gazetesinin ilk sayısı çıktı.

 

10 Aralık 1919 – Kastamonu'da Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin kadınlar kolu Maraş'taki Fransız işgaliyle birlikte halka yönelik baskıları ve zulmü protesto için bir miting düzenledi.

 

10 Aralık 1919 - 3. Kolordu komutanı Albay Refet (Bele), Nazilli'ye gelerek, Aydın Kuvay-ı Milliye komutanlığını üzerine aldı.

 

10 Aralık 1923 – Türkiye Cumhuriyeti ile Arnavutluk arasındaki Dostluk Antlaşması Ankara'da imzalandı.

 

10 Aralık 1923 – 50 numaralı Meclis Kararı ile İstanbul'da bir İstiklal Mahkemesi kuruldu. Mahkeme, 10 Aralık 1923 tarihinde bir beyanname yayımlayarak Cumhuriyet'in mevcudiyetine ve esasatına karşı hareket ve teşebbüse cür'et edenleri şiddetle cezalandıracağını açıkladı. Mahkeme ilk iş olarak Ağa Han ile Emir Ali'nin mektubunu yayımlayan gazetecilerle ilgili yargılamaları gerçekleştirdi. Mahkemenin yaptığı diğer önemli yargılamalardan biri İstanbul Baro Reisi Lütfi Fikri Bey'in yargılanması bir diğeri ise Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal'e ve Cumhuriyet'e suikast davasıdır. 30 Ocak 1924 tarihinde suikast davasının sonuçlanmasından sonra 5 Şubat 1924 tarihinde mahkemenin görevine son verildi. İstanbul İstiklal Mahkemesi 10 Aralık 1923 ile 5 Şubat 1924 tarihleri arasında yaklaşık iki ay süre ile çalıştı.

 

10 Aralık 1935 – Zonguldak Türk Antrasit Fabrikası işletmeye açıldı.

 

10 Aralık 1936 – Atatürk'ün, akşam Ankara Palasla Fransız Büyükelçisi Henri Ponsot ile Hatay davasıyla ilgili görüşmesi.