Tarihte bugün Atatürk

 

10 EKİM

 

10 Ekim 1915 – Atatürk'ün, öğleden sonra Kurmay Başkanı İzzettin (Çalışlar) Bey'le beraber 26. Tümen Karargâhı'na gidişi ve Tümen Komutanı Esat Bey'le görüşmesi.

 

10 Ekim 1915 – Yenigün gazetesi Mustafa Kemal'in resmini yayınladı. Başlık şöyleydi; "İstanbul yolunu İngilizlere kapatan Kumandan"

 

10 Ekim 1919 – Atatürk'ün, Harbiye Nazırı Cemal Paşa'ya "Salih Paşa ile görüşme yeri olarak Amasya'yı tespit ettiklerini ve Heyet-i Temsiliye adına kendisi ile Rauf (Orbay) ve Bekir Sami (Kunduh) Beylerin bulunacağını" bildiren cevap telgrafı.

 

10 Ekim 1919 – Atatürk'ün, İstanbul gazetelerinde yayımlanan duyurusu: "…Ferit Paşa Kabinesi'ne karşı resmî haberleşmelerin kesilmesi hususunda zorunlu olarak alınmış önlemler derhal kaldırılacaktır!"

 

10 Ekim 1919 – Atatürk'ün, İstanbul Matbuat Cemiyeti Reisi Velit (Ebüzziya) Bey'in Tasvir-i Efkâr, Vakit, Akşam, Türk Dünyası ve İstiklâl gazeteleri adına 9 Ekim 1919 tarihli telgrafla sorduğu sorulara cevapları: "…Bugünkü hükümetin iç ve dış siyasetimizi iyi idareye muktedir olup olmadığı hakkında şimdilik kesin bir şey söyleyemeyiz; bunu uygulama gösterecektir."

 

10 Ekim 1919 – İstanbul'da İngiliz Yüksek Komiseri Amiral J. de Robeck'in, İngiltere Dışişleri Başkanı Lord Curzon'a gizli raporu: ".. .Anadolu'daki millî hareketin baskısıyla Ferit Paşa Hükümeti'nin istifa ettiği. Mustafa Kemal'in karşısında İngiliz Arslanı'nın prestijinin sarsıldığı. Mütarekeyi imzalayan Türkiye'nin yerine bugün bambaşka bir Türkiye'nin doğduğu ve bu yeni Türkiye'ye barış şartlarını zorla kabul ettirmenin kolay olmayacağı." [Kocatürk]

 

10 Ekim 1919 – Sultanahmet mitinglerinin üçüncüsü yapıldı.

 

10 Ekim 1919 – Heyet-i Temsiliye'nin Cemal Paşa'ya, 'görüşme yeri olarak Amasya'nın seçildiğini, temsil heyetinde Mustafa Kemal Paşa ile Rauf ve Bekir Sami Bey'lerin olacağını' bildiren telgrafı. (Bahriye Nazırı Salih Paşa'nın İstanbul'dan hareket ve Amasya'ya geliş tarih ve saatinin bildirilmesinin istenmesi.) (Nutuk)

 

10 Ekim 1919 – Redd-i İlhak cemiyetlerinin (Heyet-i Temsiliye'den habersiz) kendi adlarına cemiyet Başkanı imzasıyla '20 Ekim 1919 tarihinde büyük bir kongre toplanacağını ve illerden ikişer temsilci gönderilmesini isteyen' tebligatı. (Nutuk)

 

10 Ekim 1920 – Yüksek Komiserler, Vahdettin'i ziyaret edip Sevr'in kabulü için Ankara'yı ikna etmek üzere Anadolu'ya bir heyet göndermesini istediler.

 

10 Ekim 1922 – Atatürk'ün, Mudanya Antlaşması'nı imzalamaya yetkili olduğuna dair İsmet Paşa'ya telgrafı: "Sözleşmeyi imza ediniz! İmzanız, Meclis'in de kabulünün eklendiği kuvvetine sahip olacaktır."

 

10 Ekim 1922 İsmet Paşa'ya antlaşma imzalamada yetki verildi.

 

10 Ekim 1922 – Atatürk'ün, Mudanya'da bulunan Franklin Bouillon'un 9.10.1922 tarihli telgrafına cevabı: "…Fransız dostlarımızın, Türkiye'nin belli haklarından fedakârlıkta bulunmasını isteyici hareketlerini yorumlamakta güçlüğe uğruyorum." [Kocatürk]

 

10 Ekim 1922 – Franklik Bouillon'un, Atatürk'ün 10.10.1922 tarihli telgrafına Mudanya'dan cevabı: "…Adaletten başka bir şey müdafaa etmediğimi bilirsiniz ve milletiniz karşısında şahidim olacaksınız."

 

10 Ekim 1922 – Atatürk'ün, Mudanya'da bulunan Franklin Bouillon'un 10.10.1922 tarihli telgrafına cevabı: "…Barış Konferansının yakın zamanda ve bilhassa bizzat bulunmak fırsatını verecek olan İzmir'de olmasını teminin ne kadar mühim olduğunu takdir buyurursunuz, İzmir'in toplantı yeri olmasını temin için bizzat Paris'te vuku bulacak çalışmanızın bir an evvel başlaması uygun olur, görüşündeyim."

 

10 Ekim 1922 – Atatürk'ün, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin gizli oturumunda konuşması: "Ordu vazifesini tamamlamıştır. Bundan sonra temini lâzım gelen sonuçlar diplomatik yolla hallolunacaktır!"

 

10 Ekim 1922 – Atatürk'ün, saat 19.00'da Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık odasında Sovyet Elçisi Aralof'u kabulü ve görüşmesi (Görüşme esnasında icra Vekilleri Heyeti Başkanı Rauf (Orbay) Bey ve Dışişleri Bakanı Yusuf Kemal (Tengirşenk) Bey de bulunmuştur). [Kocatürk]

 

10 Ekim 1924 – Atatürk'ün, sabah Ankara'ya dönmek üzere Erzurum'dan ayrılışı.

 

10 Ekim 1924 – Atatürk'ün, saat 13.00'te Tercan'a gelişi ve öğle yemeğini burada yemesi.

 

10 Ekim 1924 – Atatürk'ün, akşam Erzincan'a gelişi ve gece Halk Partisi tarafından şerefine verilen ziyafette bulunması.

 

10 Ekim 1924 – Atatürk'ün, gece, Lâtife Hanım'ı Ankara'ya götürmekte olan Başyaver Salih (Bozok) Bey'e telgrafı: "Kayseri'den ileri geçmeyiniz, orada beni bekleyiniz!" (Erzurum'dan Kayseri'ye gelmiş olan Lâtife Hanım, bu telgraf üzerine, Kayseri'ye 60 km mesafede Sivas yoluna doğru giderek Atatürk'ü karşılamış, beraber Atatürk'ün otomobiliyle Kayseri'ye gelmişlerdir). [Kocatürk]

 

10 Ekim 1925 – Atatürk'ün, sabah Balıkesir Türkocağı'nı ziyareti ve ocağın hatıra defterine yazdıkları: "…Millete yüzyılın uygarlığının bugünkü ve yarınki gereklerini iyi aşılamaya Balıkesir Türkocağı'nın verimli bir kaynak, başarılı bir kurum olması¬nı temenni ederim."

 

10 Ekim 1925 – Atatürk'ün, Balıkesir'den Akhisar'a gelişi ve Türkocağı'nda konuşması: "…Şapka giyelim mi, giymeyelim mi gibi sözler manasızdır. Şapka da giyeceğiz, batının her türlü uygarlık eserlerini de alacağız. Efendiler, uygar olmayan insanlar uygar olanların ayakları altında kalmaya mahkûmdurlar!"

 

10 Ekim 1925 – Atatürk'ün, Akhisar Belediyesi'ni ziyareti ve belediyenin hatıra defterine yazdıkları: "…Memleket güzeldir, halk temiz, sağlıklı ve aydındır. Sevgi bağlılığı, bu aydın çevrenin havasında ne kadar derin bir kaynaşma ile saklıdır."

 

10 Ekim 1925 – Atatürk'ün, Akhisar'dan Manisa'ya gelişi ve Belediye balkonundan halka söylevi: "…Felâketler insanları, akılları başında olan milletleri daima kararlı hamlelere sevk eder!"

 

10 Ekim 1925 – Diyanet İşleri Başkanlığı Elmalılı Hamdi Yazır ve Mehmet Akif Ersoy ile "Kur'an Tefsir ve tercüme sözleşmesi" yaptı. Beyoğlu 4. Noteri imzalı bu sözleşmeye DİB adına Aksekili Ahmet Hamdi Efendi imza attı. Bu sözleşmeye göre 1000'er lirası peşin olmak üzere her ikisine de 6000'er lira ödenecekti. (Akl-ı Kemal, C.4, Sinan Meydan)

 

10 Ekim 1927 – Atatürk'ün, Bursa'dan Ankara'ya dönüşü.

 

10 Ekim 1927 – Memur maaşları ilk kez peşin ödendi.

 

6-10 Ekim 1929 – Atina'da 'Dünya Barış Konferansı' düzenlendi. (Burada bir Balkan birliğinin kurulması düşüncesi ortaya atıldı.)

 

10 Ekim 1932 – Atatürk'ün, öğleye doğru Sakarya motoru ile Üsküdar Araba İskelesi'ne geçişi, buradan da otomobille Alemdağ yoluyla Şile'ye gelişi, incelemeleri; akşam Ertuğrul yatıyla Dolmabahçe Sarayı'na dönüşü.

 

10 Ekim 1933 – Atatürk'ün, İstanbul'dan Ankara'ya gelişi.

 

10 Ekim 1934 – Atatürk'ün, akşamüzeri Tevfik Rüştü (Araş) Bey'in evine uğrayışı, daha sonra Millî Savunma Bakanlığı'nı ziyareti.

 

10 Ekim 1935 – Türkiye'deki mason locaları faaliyetlerini durdurarak, bütün mallarını Halkevlerine bağışladı.

 

10 Ekim 1935 – Mustafa Kemal Atatürk'ün Ankara Çankaya köşkünde doktor Mim Kemal Öke'ye hitaben; "Mason cemiyetinin faaliyetini inkılaplarıma muarız gördüğüm için kapatılmasını elzem gördüm. Bu dakikadan itibaren bu cemiyeti ölmüş biliniz ve bir daha diriltmeye teşebbüs etmeyiniz."

 

10 Ekim 1935 – Anadolu Ajansı 10 Ekim 1935 tarihinde, mason cemiyetlerinin kapandığını ve mallarının Halkevleri'ne bağışlandığını duyurdu.

 

10 Ekim 1935 – Atatürk'ün, saat 18.00'de Çankaya'da Genelkurmay Başkanı Mareşal Fevzi Çakmak'ı kabulü.

 

10 Ekim 1936- Mustafa Kemal'in Hatay konusunda kaleme aldığı "Hatay Meselesi – Tarihten Bir yaprak; Bir Türk Camiasının Adı" yazısı, İsmail Müştek Mayokan imzasıyla Cumhuriyet gazetesinde yayınlandı.

 

10 Ekim 1937 – Atatürk Ege manevralarını izledi. (Söke, Aydın)

 

10 Ekim 1937 – Atatürk'ün, sabah Söke bölgesinde askerî manevraları izlemesi, daha sonra Kuşadası yoluyla Çamlık'a gelişi ve bu bölgedeki askerî tatbikatı izlemesi, geceyi Çamlık'ta trende geçirmesi.

 

10 Ekim 1938 – Atatürk'ün, Başbakan Celâl Bayar'ı kabulü ve 70 dakika görüşmesi.

 

10 Ekim 1938 – Atatürk'ün, Makbule (Atadan), Afet (İnan) ve Sabiha Gökçeni beraber kabulü (Atatürk'ün yanında 80 dakika kalmışlardır).

 

10 Ekim 1938 – İliç – Kemah demiryolu hattı Erzincan'a ve daha sonra Erzurum'a ulaştı.