Tarihte bugün Atatürk

 

10 TEMMUZ

 

10 Temmuz 1910 – Cerrahpaşa Hastanesi kuruldu. 23 Temmuz 1910'da Cerrahpaşa Belediye Hastanesi olarak açıldı. Kaynak: Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıp Tarihi Müzesi

 

10 Temmuz 1915 – Tasvir-i Efkâr gazetesi muhabirlerinden Ferit Bey'in, 19. Tümen Karargâhı'nda Atatürk'ü ziyareti.

 

10 Temmuz 1917 – Atatürk'ün, 7. Ordu Karargâhı'nı oluşturmak üzere Enver Paşa tarafından çağrılması üzerine Diyarbakır'dan İstanbul'a hareketi.

 

10 Temmuz 1919 – Vilayat-ı Şarkiye Müdafaa-i Hukuk-ı Milliye cemiyeti Erzurum şubesinin Mustafa Kemal'e yazı ile Cemiyetin başına geçmesini teklif etmesi. (Cemiyetin ayrıca Mustafa Kemal Paşanın Erzurum kongresine katılabilmesi için emekli asker iki temsilciyi (Binbaşı Kazım ve Dursun Beyzade Cevat Beyler) temsilcilikten istifa ettirmesi. (Nutuk)

 

10 Temmuz 1919 – Trakya – Paşaeli Kongresi başladı.

 

10 Temmuz 1919 – Mustafa Kemal Paşa, TBMM'nin açılışında önemi büyük olan Erzurum Kongresi üyeliği ve daha sonra da kongrenin başkanlığına Hoca Raif Efendi'nin gayret ve yardımlarıyla seçilmiştir. Raif Efendi, Vilayat-ı Şarkıye Muhafazaa-i Hukuku Milliye Erzurum Şubesi Başkanı olarak kaleme aldığı 10 Temmuz 1919 tarihli yazısıyla, Mustafa Kemal Paşa'nın cemiyetin başına geçerek yönetim kurulu başkanlığını kabul etmesini istemiştir. Aynı yazıda Rauf Bey (Orbay)'in de yönetim kurulu ikinci başkanlığına seçildiği bildiriliyordu. Mustafa Kemal Paşa, Raif Efendi'nin anılan yazısını Nutuk'un 36. Belgesi olarak sunduğu gibi duyduğu memnuniyeti de,"Efendiler, askerlikten ayrıldıktan sonra bütün Erzurum halkının ve Vilayat-ı Şarkıye Muhafazaa-i Hukuku Milliye Cemiyeti'nin Erzurum şubesinin bana karşı pek açık olarak gösterdikleri güven ve yakınlığın bende bıraktığı unutulmaz hatırayı burada açıkça belirtmeyi görev sayarım." ifadeleriyle anlatmaktadır.

 

10 Temmuz 1919 – Daha önce bugün açılması kararlaştırılan Erzurum Kongresi, delege heyetlerinin henüz gelmemesi nedeniyle 23 Temmuz 1919'a ertelendi. (Mustafa Kemal, 10 Temmuz'da yapılacak Erzurum kongresi öncesi İstanbul basınını kendi yanına çekmeye çalışıyordu. Bu maksatla 24 ayrı telgraf çekmişti.)

 

10 Temmuz 1919 – Vilâyat-ı Şarkiye Müdafaa-i Hukuk-u Milliye Cemiyeti Erzurum Şubesi'nin, Atatürk'e, Cemiyet Şubesi'nin başına geçmesini ve Yürütme Kurulu Başkanlığı'nı kabul etmesini teklif eden yazısı: "…Tarihimize kıymetli sayfalar ekleyen askerlik hayatından çekilmek yolundaki fedakârlığı minnet ve şükranla karşıladık. Erzurumluların, vatansever yüksek kişiliğinize karşı beslemekte olduğu güven ve saygıyı bu vesile ile de arzı bir borç saydık. Yürütme Kurulu Başkanlığımın kabul buyurulmasını dileriz." (İstifadan sonra, ilk halk desteği Erzurum'dan geldi. 10 Temmuz‟da Vilâyat-ı ġarkîye Müdafaa-i Hukuk-ı Millîye Cemiyeti Erzurum şubesi "Vatanı parçalanmaktan millî hâkları ve saltanat ve hilâfeti çiğnenmekten kurtarmak emeliyle açılan Millî Mücadele'ye bir ferd-i mücahit sıfatıyla katılmaları" nı gösteren yazının alındığını bildiriyor, Yönetim Kurulu adına Faal Heyeti Başkanlığını Mustafa Kemal‟in, ikinci Başkanlığı da Rauf Bey‟in kabul etmelerini istiyordu.Böylece Mustafa Kemal ile Rauf Bey'in kongre çalışmalarına şahsen katılmaları sağlanıyordu.)

 

10 Temmuz 1919 – Atatürk'ün, öğleden sonra saat 16.00'da Vilâyat-ı Şarkiye Müdafaa-i Hukuk-u Milliye Cemiyeti Erzurum Şubesi Yürütme Kurulu ile ilk toplantısını yapması ve o günkü siyasî ve askerî durumu açıklaması. [Kocatürk]

 

10 Temmuz 1920 – Bursa'nın, 8 Temmuz'da Yunanlılarca işgali üzerine, TBMM 'de başkanlık kürsüsüne siyah örtü ile örtülmesi kararı.

 

10 Temmuz 1920 – Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin yemin etmeleri. (Milletvekillerinin bir bölümü bugün, diğer bir bölümü ise Meclis'in 15 Temmuz 1920 günkü oturumunda yemin etmişlerdir). [Kocatürk]

 

10 Temmuz 1920 – Orhaneli'nin Yunanlılar tarafından işgali.

 

10 Temmuz 1920 – Bursa'nın, 8 Temmuz'da Yunanlılarca işgali üzerine, TBMM kürsüsüne siyah örtü konuldu.

 

10 Temmuz 1920 – Bilecik kurtuldu.

 

10 Temmuz 1920 – TBMM Başkanlık kürsüsü siyah bir örtüyle örtüldü.

 

10 Temmuz 1920 – Vapur-u Bahriye Müdürlüğü 5 küçük rütbeli subay ile kuruldu. Başına Kıdemli Yüzbaşı Trabzonlu Şevket (Doruker) getirildi. (1 Ocak 1921 tarihinde bu müdürlük artan görevler nedeniyle genişledi ve daire seviyesine çıkarıldı, Bahriye Dairesi oldu.) (Umur Bahriye Müdürlüğünün Ankara'daki karargâhı, Samanpazarı'nda kiralanan küçük bir binadaydı.) (Bu Vatan Böyle Kurtuldu, Erol Mütercimler)

 

8-10 Temmuz 1921 – Karaçi'de 5000 kişinin katılımıyla toplanan Bütün Hindistan Hilafet Konferansı'nda alınan kararlardan biri de şuydu; " Şayet İngiliz hükümeti, Ankara hükümetine karşı doğrudan ya da dolaylı, açık ya da gizli herhangi bir askeri tedbir almaya kalkarsa, o takdirde Hindistan Müslümanları kongrenin de desteğiyle bütün kanunları çiğnemeye, Hindistan'ın tam bağımsızlığını istemeye ve yeni bir Hindistan Cumhuriyeti kurmaya zorunluluk duyacaklardır." (Sinan Meydan, 1923, 3. Baskı, s.45.)

 

10-25 Temmuz 1921 –Türk ordusu 15 gün süren Kütahya-Eskişehir Savaşları'nda yenilip Sakarya'nın doğusuna çekildi. Düşman, Ankara yakınlarına gelmişti. Bu nedenle Meclis'in Kayseri'ye taşınması için hazırlıklar yapılıyordu.

 

10 temmuz 1921 – Yunan ordusunun taarruzuyla Kütahya-Eskişehir muharebeleri başladı.

 

10 Temmuz 1921 – Yunanistan genel bir saldırıya başladı. Altı koldan saldırıya geçen Yunanlılar, Yenişehir, İnegöl, Orhaniye ve Domaniç'i ele geçirdi. Yunan ordusunun, takviyeli kuvvetlerle umumî taarruzu ve Kütahya-Eskişehir muharebelerinin başlaması.

 

10 Temmuz 1921 – Yunan ordusunun genel taarruzu. (Başlangıçta Ordumuz Eskişehir ve kuzeybatısındaki İnönü mevzileri ile Kütahya-Altıntaş dolaylarında yığınak yapmıştı. Afyon dolaylarında da 2 tümenimiz vardı. Geyve ve Menderes'te de birer tümen vardı. Yunanlıların ise Bursa'da 1, Uşak doğusunda 2 kolordusu toplu vaziyette duruyordu. Menderes'te de bir tümenleri vardı.) (Nutuk)

 

10 Temmuz 1921 – Yunanlıların İnegöl'ü ikinci kez işgali .

 

10 Temmuz 1921 – Yunanlıların Yenice'yi işgali.

 

10 Temmuz 1921 – Atatürk'ün, Afganistan'da bulunan Cemal Paşa'ya, faaliyetlerinin Heyet-i Vekile katında takdir görmüş olduğunu bildiren mektubu.

 

10 Temmuz 1923 – İstanbul'da Harp Akademisi Beyazit'ta Harbiye Nezaretinde kuruldu. 1923-1924 yılları arasında Beyazit'ta Harbiye Nezaretinde faaliyet göstermiştir.

 

10 Temmuz 1923 – Türk milletinin ve onun değerli varlığı Türk Silâhlı Kuvvetlerinin insana yaptığı yatırımın en güzel örneği olan Harp Akademileri 1848 yılında kurulmuş, ilk mezunlarını 1849 yılında vermiştir. Kaynak: harpak.tsk.mil.tr

 

10 Temmuz 1923 – İstanbul'daki en eski askeri kurumlarımızdan olan Harp Akademileri'nden siyasi tarihimizde iz bırakan birçok asker ve devlet adamı yetişmiştir. Akademi de halen kurmaylık eğitimiyle birlikte milli savunma, yüksek komuta vs. konularında da eğitim verilmekte; iletişim, halkla ilişkiler gibi askerlikle ilgili yan kollarda da öğrenciler bilgilendirilmektedir. Kaynak: ibb.gov.tr

 

10 Temmuz 1923 – Fener Kilisesi Patriği Meletios, Yunanistan'a kaçtı.

 

10 Temmuz 1926 – Atatürk'ün, gece trenle İzmir'den Ankara'ya dönüşü.

 

10 Temmuz 1927 – Atatürk'ün, akşamüzeri Cumhuriyet Halk Partisi İstanbul İl Merkezi'ni ve Türk Tayyare Cemiyeti şubesini ziyareti.

 

10 temmuz 1927 – Atatürk'ün, Dolmabahçe Sarayı'nda Afganistan Dışişleri Bakanı Mahmut Tarzî Han ve Afganistan Elçisi Gulâm Ceylani Han'ı kabulü.

 

10 Temmuz 1928 – Atatürk'ün, Dolmabahçe Sarayı'nda Kabil Elçiliği'ne atanan Hikmet (Bayur) Bey'i kabulü ve kendisine Lâtin harfleriyle ithaflı bir resmini armağan edişi.

 

10 Temmuz 1929 – Ta Hronika gazetesi sorumlu yazı işleri müdürü Madam Mihailidi "Türklüğe hakaret" iddiasıyla 3 yıl hapse mahkûm oldu.

 

10 Temmuz 1932 – Atatürk'ün, sabah Ankara Halkevi'nde Türk Tarih Kongresi'nin çalışmalarını izlemesi, saat 13.00'de Çankaya'ya dönüşü.

 

10 Temmuz 1933 – Sümerbank resmen faaliyete geçti.

 

10 Temmuz 1935 – Atatürk'ün Ertuğrul yatı ile Dolmabahçe Sarayı'ndan Yalova'ya gelişi.

 

10 Temmuz 1935 – Sabiha Gökçen Rusya'daki Koktebel Yüksek Planörcülük Okuluna bir grup Türk'le birlikte (7 erkek ve 1 kız) eğitime gönderildi. Burada altı ay eğitim aldı.

 

10 Temmuz 1936 – Atatürk'ün, Florya'da öğleden sonra denize girişi, sandalla bir gezinti yapması.

 

10 Temmuz 1936 – Mustafa Kemal'in boğazlar konusunda kaleme aldığı Montreux makalesi, Yunus Nadi imzasıyla Cumhuriyet gazetesinde yayınlandı.

 

10 Temmuz 1936 – İnönü Planör kampı hizmete girdi.

 

10 Temmuz 1937 – Atatürk'ün, Sadabat Paktı'nın imzası nedeniyle tebrik telgrafı gönderen Irak Kralı Gaziyülevvel'e cevabı: "Birbirine kardeşlik ve dostluk bağlarıyla bağlı dört devletin dünya barışı yolunda verimli bir işbirliğini temin edecek olan bu antlaşmayı memleketlerimiz için çok hayırlı bir eser telâkki eder, hepimize uğurlu olmasını dilerim."

 

10 Temmuz 1937 – Atatürk'ün, Sadabat Paktı'nın imzası nedeniyle tebrik telgrafı gönderen Afganistan Kralı Muhammet Zahir Han'a cevabı: "Dört kardeş millet arasında mevcut en sıkı dostluk bağlarını bir kat daha pekiştirerek cihan barışının esaslı desteklerinden birisini oluşturan bu önemli eserin, milletlerimizin barışseverliği sayesinde meydana gelmiş olması, hepimiz için iftiharı gerektiren bir olaydır." [Kocatürk]

 

10 Temmuz 1938 – Atatürk'ün, saat 14.00'te Savarona yatından Acar motoruna geçerek Florya'ya gelişi; Deniz Köşkü'nde bir süre istirahatten sonra, Boğaz'da Büyükdere'ye kadar kısa bir gezintiyi takiben tekrar Dolmabahçe önlerinde Savarona yatına dönüşü.

 

10 Temmuz 1938 – Atatürk'ün, gece ateş yükselişinin eşlik ettiği bir rahatsızlık geçirmesi (yapılan muayene sonucu zatürree başlangıcı teşhisi konulmuştur).