Tarihte bugün Atatürk

 

11 KASIM

 

11 Kasım 1914 – Osmanlı Devleti'nin, I. Dünya Savaşı'na katıldığını ilan etmesi.

 

11 Kasım 1914 – Osmanlı Devleti'nin İngiltere, Fransa ve Rusya'ya savaş ilanı. Osmanlı Devleti, I. Dünya Savaşı'nda İtilaf Devletlerine savaş ilan etti.

 

11 Kasım 1916 – Atatürk'ün, sabah Bitlis yakınında 15. Alay cephesini denetlemesi, saat 16.00'da tekrar Bitlis'e dönüşü.

 

10/11 Kasım 1918 – Ahmet İzzet Paşa'nın, Atatürk'e Sadaret'ten çekildiğini ve onun da İstanbul'a gelmesinin iyi olacağını bildiren telgrafı: "Zât-ı devletleri bir an evvel İstanbul'a gelmelisiniz. Sizinle görüşmeye ihtiyacım var!"

 

10/11 Kasım 1918 – Yıldırım Orduları Grubu Komutanlığı'nın kaldırılması üzerine Atatürk'ün, akşam Adana'dan trenle İstanbul'a hareketi.

 

10 – 11 Kasım 1918 – Musul ise Mondros'tan hemen sonra, 10-11 Kasım 1918'de İngilizler tarafından işgal edildi. (Padişah Vahdettin'di) İsmet Paşa Lozan'da Musul konusunda da büyük bir mücadele verdi. Sonuçta görüşmeler tıkandı. Lozan Antlaşması'nın 3. maddesine göre Musul sorununun 9 ay içinde Türkiye-İngiltere arasında ikili görüşmelerle çözülmesine, olmazsa Milletler Cemiyeti'ne gidilmesine karar verildi. 1918'de elimizden çıkan Musul, 1925'teki Şeyh Sait İsyanı'ndan sonra kaybedildi. (1926, Ankara Antlaşması).

 

10/11 Kasım 1918 – Mustafa Kemal'in Adana'dan trenle İstanbul'a hareketi.

 

11 Kasım 1918 – Tevfik Paşa hükümeti kuruldu.

 

11 Kasım 1918 – Birinci Dünya Savaşı sona erdi. Almanya ile Müttefikler, I. Dünya Savaşı'nı bitiren anlaşmayı imzaladı.

 

11 Kasım 1918 – İngiliz gazeteci Ward Price, Sadrazam Tevfik Paşa ile görüşmüş, Tevfik Paşa Price'a; "Amacımız İngiltere ile eski dostluğu canlandırmaktır."

 

11 Kasım 1918 – Ahmet İzzet Paşa'nın istifası üzerine Tevfik Paşanın kabine kuruşu.

 

11 Kasım 1918 – Tevfik Paşa kabinesinin kuruluşu.

 

11 Kasım 1918 – İngilizlerin Osmanlı hükümetinden Kars, Ardahan ve Batum'un boşaltılmasını istemesi.

 

11 Kasım 1918 – Aralarında İsmail Canbulat, Tevfik Rüştü (Araş) Yunus Nadi ve Hüseyin Hüsnü Paşa'nın bulunduğu Teceddüt Fırkası resmen kuruldu.

 

11 Kasım 1919 – Mustafa Kemal'in, Cafer Tayyar Paşa'ya 'Trakya direniş örgütlenmesi için lazım olan paranın yine Trakya'dan temin edilme zorunluluğunu' bildiren yazısı.

 

11 Kasım 1919 – Amiral de Robeck'ten Lord Curzon'a; "Şimdi her tarafta milliyetçi adı altında çeteler türedi. Mustafa Kemal ve adamları bütün yabancıların ve özellikle İngilizlerin gitmesini istiyorlar." (Charles Harington, Atilla Oral)

 

10/11 Kasım 1920 – Doğu Cephesi Komutanlığının Ermenilerin mütareke koşullarını kabul etmemesi nedeniyle, birliklerine harekata devam emri vermesi.

 

11 Kasım 1920 – Doğu Cephesi Karargâhı, Gümrü'ye taşındı.

 

11 Kasım 1920 – Fikriye Hanım'ın, İstanbul'dan vapurla Karadeniz Ereğlisi'ne gelişi, ilçe kaymakamı Naci Bey'in, durumu telgrafla Atatürk'e bildirmesi: "Fikriye Hanımefendi, bugün İstanbul'dan gelmiştir. …Oraya ne suretle ve hangi yolla hareketi uygun görülürse, yüksek emrinizin beklendiği arz olunur." (Fikriye Hanım, Atatürk'ün üvey babası Ragıp Bey'in kardeşi Albay Hüsamettin Bey'in kızıdır. Bu yakınlık nedeniyle Atatürk'ü tanımış, onun da sevgisini kazanmıştı. Atatürk'ün iznini alarak Anadolu'ya geçtiği günlerde 23-24 yaşlarında olan Fikriye Hanım'ın, Atatürk'e karşı açığa vuramadığı bir sevgi ve aşk beslediği anlaşılmaktadır). [Kocatürk]

 

11 Kasım 1920 – Başyaver Salih (Bozok) Bey'in, -Karadeniz Ereğlisi Kaymakamı Naci Bey aracılığıyla- Fikriye Hanım'a telgrafı: "Varışınızı şimdi haber alarak Ankara'ya hareket etmeniz, arkadaşlarımdan olup birkaç gün evvel buraya gelmek üzere Ereğli'ye geldiğini haber aldığım Mithat Beyle birlikte gelmeniz Kaymakamlığa yazılmıştır. …Hareketinizin bildirilmesi Paşa Hazretlerinin arzuları gereğidir. Sizin de buna göre hareket etmeniz uygundur." (Fikriye Hanım, Mithat Bey'le beraber 13 Kasım 1920 gecesi Karadeniz Ereğlisi'nden vapurla İnebolu'ya, oradan da kara yoluyla -Kastamonu üzerinden- Ankara'ya gelmiştir. [Kocatürk]

 

11 Kasım 1921 – General Harington'un, İstanbul'dan İngiltere Savunma Bakanlığı'na raporu: "…İstanbul hükümeti aracılığıyla Mustafa Kemal'e yaklaşmak konusunda iyimser değilim. Tek kaygım şu ki, Mustafa Kemal Yunanlıların Anadolu'yu boşaltmaları ve Misak-ı Millî esasları gibi aşırı istekler ileri sürebilir."

 

11 Kasım 1922 – Atatürk'ün, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin gizli oturumunda konuşması: "…İstanbul vilâyeti halen düşmanlarımız olan İtilâf Devletleri'nin işgali altındadır ve İstanbul, asırlardan beri fena bir idare makinesinin elinde hastadır, hasta olagelmiştir. Bu sebeple biz, başkent olan bu İstanbul'u, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin bir vilâyeti haline getirerek idare etmek istiyoruz." [Kocatürk]

 

11 Kasım 1922 Türk Heyeti Lozan'a vardı.

 

11 Kasım 1923 – Atatürk'ün, Çankaya'da, öğle yemeğinden sonra -göğsünde ve sol kolunda şiddetli ağrı ile seyreden- bir koroner spazmı geçirmesi ve Dr. Refik (Saydam) Bey'in tedavisiyle durumun normale dönüşü. [Kocatürk] (O sıralarda eşi Latife Hanım da zatürredir, istirahat etmektedir.)

 

11 Kasım 1928 – Millet mektepleri teşkilatına başlanması.

 

11 Kasım 1928 – TBMM'nde "Millet Mektepleri talimatnamesi" kabul edildi, 1 Ocak 1939'da Millet Mekteplerinin ilk dershanesi açıldı. (Akl-ı Kemal c.2, Sinan Meydan)

 

11 Kasım 1928 – Atatürk'ün, Çankaya'da İsviçre Elçisi Martin Henri'nin güven mektubunu kabulü.

 

11 Kasım 1930 – Fox Film Şirketi, Ankara Gazi Çiftliği'ni filme aldı. Atatürk'ün, Fox Film Şirketi tarafından Ankara Gazi Orman Çiftliği'nin filme alınması nedeniyle Amerikan milletine hitaben bir konuşma yapması: "…Türk milleti, tabiatı gereği demokrattır. ..Esas hamuru demokrasi olan Türk milleti, demokrasinin kendisi olduğunu ispat etmiş olan Amerikalılara derin ve kuvvetli bir dostluk hisseder. Ümit ederim ki bu gözlem, iki millet arasındaki dostluğu kökleştirecektir. Yalnız bu kadarla kalmayacaktır, belki bütün insanlığı birbirini sevmeye ve bu müşterek sevgiye mâni olan mazi hurafelerini silmeye, dünyayı barış ve huzur alanına sokmaya vesile olacaktır."

 

11 Kasım 1930 – Atatürk kendisiyle görüşen ABD Ticaret müsteşarı Julius Klein'a şöyle diyordu; "Türk milleti yaratılış bakımından demokrattır. Eğer bu gerçek şimdiye kadar medeni insanlık tarafından tamamıyla anlaşılamamış bulunuyorsa bunun sebeplerini, muhterem sefiriniz, Osmanlı İmparatorluğunun son devirlerini anlatarak çok güzel izah ettiler." (1923, Sinan Meydan, 3. Baskı., s.371)

 

11 Kasım 1931 – Atatürk'ün, günü ve geceyi Marmara Köşkü'nde geçirişi.

 

11 Kasım 1938 – Sürekli ve danışman hekimlerin otopsi yapılmasına gerek olmadığını bildiren raporları.

 

11 Kasım 1938 – Sürekli ve danışman hekimlerin tahnit işlemi yapılmasına dair raporları. (Tahnit işlemi Gülhane Hastanesi Patolojik Anatomi hocası Prof. Dr. Lütfi Aksu tarafından Dolmabahçe sarayında yapılmıştır.)

 

11 Kasım 1938 – TBMM, İsmet İnönü'yü oy birliğiyle Cumhurbaşkanı seçti. Büyük Önder Atatürk'ün ölümü üzerine, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı'na Malatya Milletvekili İsmet İnönü'nün seçilmesi (İsmet İnönü, 22 Mayıs 1950 tarihine kadar bu görevde kalmıştır).

 

11 Kasım 1938 – Sürekli ve danışman hekimlerin, Atatürk'e tahnit yapılmasına dair raporu: "Atatürk'ün defnetme merasimi yapılıncaya kadar nâşın korunması için, gereken şekilde Gülhane Patolojik Anatomi Profesörü Dr. M. Lütfi Aksu tarafından tahnit yapılmasına karar verilmiş ve bu tahnit hemen yapılmıştır." (Raporda Hükümet adına Sağlık Bakanı Dr. Hulusi Alataş ve Sağlık Bakanlığı Müsteşarı Dr. Asım Arar'ın da imzaları bulunmaktadır). Atatürk'ün nâşının, öğleden evvel -Gülhane Hastanesi Patolojik Anatomi hocası- Prof. Dr. Lütfi Aksu tarafından Dolmabahçe Sarayı'nda tahnit edilmesi. [Kocatürk]

 

11 Kasım 1938 – Mustafa Kemal'in naaşı, İstanbul Üniversitesi İslam Tetkikleri Enstitüsü Başkanı Ordinaryüs Profesör Şerafettin Yaltkaya'nın nezaretinde, özel hafızı Yaşar Okur tarafından yıkandı. Profesör Mustafa Hayrullah Diker ve Profesör Süreyya Hidayet Serter'in nezaretinde, patalojik anatomi profesörü Lütfi Aksu tarafından tahnit işlemi yapıldı. Vücudun bozulmadan korunmasını sağlayacak olan solüsyon, 200 gram formaline, bir gram sublime, 200 gram tuz, 10 gram acide pehenque, bir litre su'dan oluşuyordu. Profesör Lütfi Aksu tahnit işlemini bitirdikten sonra, iki küçük şişeye bu solüsyondan doldurdu, ağızlarını lehimledi, üzerlerine yapıştırdığı etikete terkibi yazdı, Mustafa Kemal'in kollarının arasına sıkıştırdı. Yüzünün ve sağ elinin maskı alındı. Kurşun galvanizli tabuta yerleştirildi, kapağı kapatıldı. Gül ağacından tabuta yerleştirildi, kapağı kapatıldı. Üzerine Türk Bayrağı örtüldü. (kaynak: yılmaz Özdil, Mustafa Kemal)

 

11 Kasım 1938 – Atatürk'ün vefatından bir gün sonra 1933 yılında Atatürk'ün talimatıyla kurulan "Güneşspor Kulübü" kendisini feshetti. (Kuruluştaki adı 'Ateş Güneş' Kulübüydü. 25 Ekim 1934 tarihinde Atatürk 'Ateş' kelimesini kaldırttı. ) (Akl-ı Kemal, c.1, Sinan Meydan)