Tarihte bugün Atatürk

 

12 AĞUSTOS

 

12 Ağustos 1914 – Goeben ve Bleslau isimli Alman kruvazörlerinin Osmanlı Hükümeti tarafından satın alınarak bunlara Yavuz ve Midilli isimlerinin verilmesi. [Kocatürk]

 

12 Ağustos 1915 – Norfolk Alayı 12 Ağustos günü öğleden sonra harekete geçti. Ancak ikindi vakti topçu desteğinde başlaması planlanan hareket haberleşme hatası sebebiyle erken başlayınca sonuç tam anlamıyla fiyasko oldu.

 

12 Ağustos 1916 – 16. Kolordu'ya bağlı 5. Tümen'in Tatvan'ı düşman işgalinden kurtarışı ve düşmanı Ahlat yönünde geri çekilmeye mecbur edişi.

 

12 Ağustos 1918 – Atatürk'ün, -randevu isteyerek- Padişah Vahdettin ile -üçüncü defa- görüşme yapması ve Vahdettin'in bir sözü: "Ben gereken şeyleri Talât ve Enver Paşalarla görüşürüm!" (Bu görüşmenin tarihi belli değildir. Olayların akışına 12 ya da 13 Ağustos 1918 tarihi uygun düşmektedir). [Kocatürk]

 

12 Ağustos 1920 – Sevr Antlaşması İstanbul'da büyük bir üzüntü yarattı. Müslüman esnaf dükkanlarını kapattı. İstanbul'da çıkan Türk gazetelerinden, Der saadet: "Bugün Türklerin matem günüdür", Alemdar: "Kara Gün", Akşam: "Git vatan Kabe'de siyaha burun" biçiminde başlıklar atarken; Yunan gazetelerinden Politiya: "Esir kalmış milyonlarca kardeşimizi kurtarmalıydık" şeklinde başlıklar attı.

 

12 Ağustos 1920 – Atatürk'ün, -İngiltere'nin Karadeniz Ordusu kurmaylarından Binbaşı Wey'in mektubunu ileten- Ahmet İzzet Paşa'ya cevabı: "Malta'dan İstanbul'a nakledilen ve edilecek olan tutuklulardan herhangi birinin suskun İstanbul hükûmeti eliyle olsa dahi idamı halinde -Erzurum'da hükmümüz altında bulunan Yarbay Rawlinson dahil olmak üzere- elimizde mevcut subay, er bütün esir İngilizlerin karşılık olarak derhal idam edilmelerinin kesin şekilde kararlaşmış olduğunun bu vesile ile adı geçen karargâha bildirilmesine yardımcı olmanızı bilhassa rica ederim." [Kocatürk]

 

12 Ağustos 1920 – Şeyhülislam Mustafa Sabri, Yunan işgali altındaki Edirne'ye atadığı Müftü Hilmi Efendi Edirne Selimiye caminde dualar eşliğinde "Venizelos'a şükran ayini" düzenliyordu. (Sinan Meydan, 1923, 3. Baskı, s.203.)

 

12 Ağustos 1920 – Atatürk, İstanbul'daki İngiliz genel karargâhının, Anadolu'da tutuklanan 22 İngiliz subayının durumunu görüşmek üzere 5 Haziran 1920'de buluşma talep etmesine cevaben; "Türk söz konusu olunca İngilizler, insan hayatına zerrece değer vermiyorlar. Türkiye'ye karşı bin türlü suikastta bulunmaktan zevk alıyorlar. Ama Anadolu'da birkaç İngiliz'in yakalandığını duyunca telaşlanıyorlar. Bunları kurtarmak için harekete geçiyorlar. Bunu yaparken bile Türkiye devletini hor görmekten kendilerini kurtaramıyorlar. Ama milli egemenliğe dayanan yeni Tükiye devleti, kendisini İngilizlere kabul ettirmekte gecikmeyecektir." (Atatürk mektubunda ayrıca haber aldığı şekilde Malta'da esir tutulan vatansever Türklerden on beşinin idamı durumunda, esir alınan İngiliz subayları da idam edeceğini eklemişti.) (Bu mektup sayesinde İngilizler veya Saray Türkleri idam edemedi.) (Esir değişimi 30 Ekim 1921 tarihinde İnebolu'da yapıldı.) (Sinan Meydan, 1923, 3. Baskı, s.161.)

 

12 Ağustos 1920 – Yunanlılar Sevr'de ifade edildiği biçimde, İzmir'in yönetimini resmen devraldılar. İzmir'de Yunan yasaları kabul edilip Yunan mahkemeleri kuruldu.

 

12 Ağustos 1921 – Atatürk, Polatlı'da Başkomutan sıfatıyla ordunun başına geçti.

 

12 Ağustos 1921 – Atatürk'ün, Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa'yla Ankara'dan Polatlı'daki Cephe Karargâhı'na gelişi. Bugün Atatürk cepheyi inceledikten sonra geri dönerken atına bineceği sırada atın ani ürkmesi sebebiyle- yere düşerek bir kaburga kemiği kırılmıştır. Tedavisi için 16 Ağustos'ta Ankara'ya gitmişse de 17 Ağustos'ta tekrar cepheye dönmüştür.

 

12 Ağustos 1921 – Mustafa Kemal Polatlı'da attan düştü. (Polatlı'ya gelen Doktor Adnan bey ve doktor Refik bey ilk muayeneyi yaptı, paşayı otomobille Ankara'ya getirdi. Cebeci hastanesinde röntgeni çekilen paşanın kaburgasında üç kırık tespit edildi. Kırıklardan birisi ciğere batmıştı. 20 gün istirahat verildi.)

 

12 Ağustos 1921 – Atatürk'ün, Başkomutan oluşu sebebiyle kendisini kutlayan Genelkurmay Başkanlığı'na teşekkür telgrafı: "Milletin ve ordunun, bu azim, iman ve kahramanlığı ile millî sınırlarımız içinde tam bağımsızlık temininden ibaret meşru amacımıza mutlaka erişeceğine itimadım tamdır."

 

12 Ağustos 1921 – Mustafa Kemal Paşa Alagöz karargahına gitti.

 

12 Ağustos 1921 – Mustafa Kemal ile Fevzi (Çakmak) Paşa, Polatlı'da cephe karargahına geldiler. (Mustafa Kemal bu sırada attan düşerek yaralanmış, Ankara'ya dönerek tedaviden sonra 17.8.1921'de yeniden cepheye gelmiştir.)

 

12 Ağustos 1921 – Başkomutan Atatürk, Fevzi Paşa'yla birlikte Polatlı'daki cepheye gitti. 16 Ağustos 1921'de İnlerkatrancı yakında atından düşerek yaralandı. İki kaburgası kırılmıştı. O gece Ankara'da kaldı. Ertesi gün, 17 Ağustos 1921'de Malıköy yakınlarda Alagöz'deki karargâha gitti. 20 Ağustos 1921'den itibaren savaşı Alagöz'den yönetecekti.

 

26 Aralık 1921 – 12 Ağustos 1922 – Bu tarihler arası Hindistan'dan gelen yardım parası 14 seferde ve farklı miktarlarda olmak üzere toplam 106 bin İngiliz lirası veya 675 bin Türk lirasıdır. (Bu para Atatürk'ün emrinde, hazine dışında tutuldu ve Osmanlı bankasında saklandı.(Bu paranın 220 bini orduya, 45 bin lirası muhtaçlara verildi. Bu paradan Atatürk'ün elinde kalan sadece 445 bin liraydı ve kalan bu parada ülke imarı için harcanmıştı.) (Mısır eski hıdivi Abbas Hilmi Paşa'nın CHP'ne bağışladığı 900 bin lira ile Hindistan'dan gelen paradan kalanların (445 bin lira) (harcananlar çıkılınca) toplamı 1 milyon 345 bin liraydı. Bu para İş bankasında 2 numaralı hesapta tutuldu. Kişisel harcama yapılmadı.(445 bin lira; 120 bin lira örnek çiftlikler, 250 bin lira İş bankası, 75 bin İşbank ve Maden TAŞ hisse senedi için kullanıldı.) (900 bin lira; İş bankası 2 numaralı hesabındaydı ve hisse senedi alımında kullanıldı.)

 

12 Ağustos 1922 – 26 Aralık 1921'den bu tarihe kadar Hindistan'dan gelen yardım parası 14 seferde ve farklı miktarlarda olmak üzere toplam 106 bin İngiliz lirası veya 675 bin Türk lirasıdır. (Bu para Atatürk'ün emrinde, hazine dışında tutuldu ve Osmanlı bankasında saklandı.(Bu paranın 220 bini orduya, 45 bin lirası muhtaçlara verildi. Bu paradan Atatürk'ün elinde kalan sadece 445 bin liraydı ve kalan bu parada ülke imarı için harcanmıştı.) (Mısır eski hıdivi Abbas Hilmi Paşa'nın CHP'ne bağışladığı 900 bin lira ile Hindistan'dan gelen paradan kalanların (445 bin lira) (harcananlar çıkılınca) toplamı 1 milyon 345 bin liraydı. Bu para İş bankasında 2 numaralı hesapta tutuldu. Kişisel harcama yapılmadı.(445 bin lira; 120 bin lira örnek çiftlikler, 250 bin lira İş bankası, 75 bin İşbank ve Maden TAŞ hisse senedi için kullanıldı.) (900 bin lira; İş bankası 2 numaralı hesabındaydı ve hisse senedi alımında kullanıldı.)

 

12 Ağustos 1924 – Atatürk'ün, Ankara'ya gelen Berlin Elçisi Kemalettin Sami Paşa'yı kabulü.

 

12 Ağustos 1925 – Gizli Türkiye Komünist fırkası mahkeme kararıyla kapatıldı. (Atatürk ve siyaset, Cevat Şenol)

 

12 Ağustos 1925 – Nazım Hikmet, Şefik Hüsnü (Değmer) ve Hikmet (Kıvılcımlı) Ankara İstiklal Mahkemesi tarafından mahkûm edildi.

 

12 Ağustos 1925 – Atatürk'ün, Lâtife Hanım'dan ayrılışı hakkında hükümet bildirisi: "Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal Paşa Hazretleri, Başbakanlığa yazdıkları 11 Ağustos 1925 tarihli tezkerelerinde, Uşakîzade Lâtife Hanımefendi Hazretleri ile evlilik bağına son vererek birbirlerinden ayrılmaya karar verdiklerini ve 5 Ağustos 1925 tarihinde boşanma vuku bulmuş olduğunu bildirmiştir. Durum malûm olmak üzere Vekiller Heyeti kararı ile resmen tebliğ olunur." [Kocatürk]

 

12 Ağustos 1925 – Atatük ile Latife hanımın boşanma haberi, 12 Ağustos 1925 günü radyoda yayımlanan bir hükümet bildirisi ile halka duyuruldu.

 

12 Ağustos 1927 – Atatürk'ün, akşamüzeri ismet Paşa ile beraber Dolmabahçe Sarayı'ndan otomobille Kâğıthane yolunu izleyerek Silâhtarağa'ya gidişi, daha sonra Kemerburgaz'da bir çiftlikle kısa süre istirahati takiben Haliç'te Ankara motoruna binerek Dolmabahçe Sarayı'na dönüşü.

 

12 Ağustos 1930 – Serbest Cumhuriyet Fırkası kuruldu. Fethi Okyar başkanlığa getirildi. Fethi Bey'in genel başkanlığında Serbest Cumhuriyet Partisi'nin kuruluşu. Fethi Bey'in öncülük ettiği ve aralarında Cumhuriyet Halk Fırkası'ndan istifa etmiş 15 milletvekilinin bulunduğu Serbest Cumhuriyet Fırkası kuruldu. Ağaoğlu Ahmet (Agayef), Nuri Conker gibi isimlerin yer aldığı partinin danışıklı olduğu yolunda söylentiler yayıldı.

 

12 Ağustos 1930 – Serbest Cumhuriyet Fırkası, danışıklı ancak acele vaziyette resmen ve hukuken Fethi Bey'in İstanbul Valiliği'ne gönderdiği dilekçe ile kuruldu. (Cumhuriyet gazetesi, 13.8.1930; Hakimiyet-i Milliye Gazetesi, 13.8.1930)

 

12 Ağustos 1930 – Serbest Cumhuriyet Fırkası kuruldu. (Lideri Fethi (Okyar) Gericilerin Fırka'ya sızması sonucu, Fırka 17 Kasım 1930'da kendi kendini feshetti.)

 

12 Ağustos 1932 – Atatürk'ün, Yalova'da Fransız arkeologlarından Prof. Delaport'u kabulü.

 

12 Ağustos 1933 – Atatürk'ün, sabah Ertuğrul yatı ile Yalova'dan Pendik'e gelişi, İsmet Paşa'yla beraber Yalova'ya dönüşü.

 

12 Ağustos 1934 – Atatürk'ün, Dolmabahçe Sarayı'nda Türk Dili Tetkik Cemiyeti toplantısına başkanlık edişi.

 

12 Ağustos 1935 – Atatürk'ün Florya'da denize girişi.