Tarihte bugün Atatürk

 

14 AĞUSTOS

 

14 Ağustos 1915 – 19. Tümen Kurmay Başkanı Binbaşı İzzettin (Çalışlar) Bey'in, Atatürk'ün komutasındaki Anafartalar Grubu Komutanlığı Kurmay Başkanlığı'na atanması.

 

14 Ağustos 1919 – Heyet-i Temsiliye'nin ilk toplantısı gerçekleştirildi.

 

14 Ağustos 1920 – Yüzbaşı Şeref Bey, Bolu'ya girdi.

 

14 Ağustos 1920 – Mustafa Kemal'in halkçılık tarifi; "Kuvvetin, kudretin, idarenin doğrudan doğruya halka verilmesi"

 

14 Ağustos 1920 – Atatürk'ün, Doğu cephesi kuvvetlerinin faaliyetleriyle ilgili bir gensoru nedeniyle Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde konuşması: "…Biz, memleket ve milletimizin varlığını ve bağımsızlığını kurtarmak için karar verdiğimiz zaman kendi görüşlerimize bağlı bulunuyorduk ve kendi kuvvetimize dayanıyorduk. Hiçbir kimseden ders almadık, hiç kimsenin kandırıcı vaatlerine aldanarak işe girişmedik. Bizim görüşlerimiz, bizim ilkelerimiz herkesçe malûmdur ki, Bolşevik ilkeleri değildir ve Bolşevik ilkelerini milletimize kabul ettirmek için de şimdiye kadar hiç düşünmedik ve girişimde bulunmadık!"

 

14 Ağustos 1920 – Atatürk'ün, Trakya'daki durum hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde konuşması: "…Bu milletin akıbeti, bu Meclisle kararlaştırılacaktır ve bu Meclis de koca Anadolu'ya, büyük millete dayanıyor! Neticede, İstanbul'u olduğu gibi, Trakya'yı da yine burası kurtaracaktır!"

 

14 Ağustos 1920 – Atatürk'ün, Afyonkarahisar Mebusu Mehmet Şükrü (Koç) Bey'in -Bekir Sami, Hacim Muhittin ve Aşir Beylerle ilgili- Genelkurmay Başkanlığı ve İçişleri Bakanlığı'ndan gensorusu nedeniyle Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde konuşması: "…İnsanları, harekâtı değerlendirirken, harekâtı yapan komutanların, subayların içinde bulunduğu durumu ve sahip olduğu vasıtaları, karşısında bulunduğu baskıyı, karşılaştığı müşkülleri o anda tetkik etmek lâzımgelir. Yoksa, Yüksek Meclisle ve aradan bu kadar zaman geçtikten sonra, sükûnetle düşünüp yapılacak değerlendirmeler, orada düşünülmüş değerlendirmelere uymayabilir. Bir askerî harekete uzaktan bakmak ve bakanın kendisinin bulunduğu şartlar içinde onu düşünmek, onu hiçbir vakit doğru sonuçlara ulaştırmaz!" [Kocatürk]

 

14 Ağustos 1920 – Mustafa Kemal Paşa'nın Demiralay Komutanı (Kütahya) Hafız İbrahim'e gönderdiği 14 Ağustos 1920 tarihli telgraf: "Isparta livasının Müdafaa-i vatan hususunda gösterdiği fedakârlık teşekküre şayandır. Bütün alay zevatı ve kendinize Millet Meclisi'nin takdirlerini ve teşekkürlerini takdim ederim."

 

14 Ağustos 1921 – Yunanlılar Sivrihisar'ı işgal etti.

 

14 Ağustos 1921 – Yunan ordusu üç koldan genel saldırıya geçti. Türk birlikleri savunma mevzilerinde beklemeye koyuldu.

 

14 Ağustos 1921 – Atatürk'ün, Millî Müdafaa Vekili Refet Paşa'ya telgrafı: "Düşman ileri yürüyüşe başlamıştır. Üç, dört gün sonra meydan muharebesinin başlamasını bekliyoruz. Buna göre, bu müddet içinde ordunun istifadesine verilebilecek ne varsa hemen verilmesini rica ederim."

 

14 Ağustos 1921 – Yunan orduları Ankara'ya doğru yürümeye başladı… Yunan basını, bu saldırının Büyük İskender'in Asya Seferi'ne benzediğini ileri sürüyor; Kral Konstantin'in "Gordion Düğümünü keserek" Anadolu'yu Yunan Krallığı'na bağlayacağını yazıyordu. Sakarya'ya ilerleyen Yunan ordusunun sayısı şöyleydi: 120.000 er, 3.780 subay, 57.000 tüfek, 2.768 makineli tüfek, 1.350 kılıç, 386 top, 3.800 hayvan, 600 adet 3 tonluk kamyon, 200 adet 1 tonluk kamyon ve 18 uçak. Buna karşın Sakarya'da Türk ordusunun sayısı şöyleydi: 96.326 er, 5.401 subay, 54.572 tüfek, 825 makineli tüfek, 1.309 kılıç, 196 top, 32.137 hayvan ve 2 uçak. (Türk İstiklal Harbi, C.7, s. 331). Yunan ordusu, Türk ordusundan sayıca daha fazlaydı. Türk ordusunda kamyon yoktu. Uçak da yok denecek kadar azdı: Yunan ordusundaki 18 uçağa karşılık Türk ordusunda biri bozuk sadece 2 uçak vardı. Adları "Nafız" ve "İsmet"ti. Franklin Bouillon, Sakarya Savaşı'nda kullanılan, bez kanatları patates püresiyle emayelenmiş o garip, toplama uçağı görünce "Ne delice kahramanlık! Elbette kazanırsınız!" demekten kendini alamamıştı.

 

14-23 Ağustos 1921 – Yunan orduları doğuya doğru yavaş yavaş ilerledi. Türk orduları ise Başkomutan Atatürk'ün planı dahlinde küçük çarpışmalarla geri çekildi.

 

14 Ağustos 1922 – Celaleddin Arif Bey, başkanlık görevinden istifa etti.

 

14 Ağustos 1922 – Fethi (Okyar) Bey'in, Londra'dan Atatürk'e telgrafı: "Hariciye Nezareti'nde, Lord Curzon adına beni kabul eden Müsteşar ile görüştüm. Düşünce ve isteklerimizi Lord Curzon'a bildireceğini söyledi."

 

14 Ağustos 1923 – Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde, Fethi (Okyar) Bey'in icra Vekilleri Heyeti Başkanlığı'na seçilmesi.

 

14 Ağustos 1923 – Fethi Bey (Okyar) yeni İcra Vekilleri Heyeti'ni (Bakanlar Kurulu) kurarak, meclise sundu.

 

14 Ağustos 1923 – Hükümet programında müzeciliğe geniş yer ayrıldı.

 

14 Ağustos 1923 – Atatürk'ün, akşam Heyet-i İlmiye üyeleri şerefine Ankara Türkocağı'nda verilen çayda bulunması ve üyelere söyledikleri: "…Şimdiye kadar askerlik ve siyaset alanında kazanılan zaferin, kültür ve bilim alanında da temin edileceğini ümit ederim."

 

14 Ağustos 1923 – Sovyet Elçisi Suriç'in, Atatürk'e, Lozan Antlaşması'nın imzası ve Meclis'in 2. devre çalışmalarına başlaması nedeniyle Sovyet Hükümeti adına Çiçerin'in tebriklerini sunan mektubu.

 

14 Ağustos 1923 – Ankara Milletvekili Atatürk yeniden TBMM Başkanı seçildi.

 

14 Ağustos 1925 – Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk posta pulları tedavüle çıkarıldı.

 

14 Ağustos 1928 – Atatürk'ün, Basın Cemiyeti Kongresi'nin saygı telgrafına selâm ve iltifatlarını ileten cevabı. (Bu telgraf yeni Türk harfleriyle yazılmıştır). [Kocatürk]

 

14 Ağustos 1932 – Atatürk'ün, Yalova'da, Millet Çiftliği'nde Amerika Büyükelçisi Sherrill'i kabulü.

 

14 Ağustos 1934 – İzmit Birinci kağıt fabrikası ile Paşabahçe şişe ve cam fabrikasının temelleri atıldı.

 

14 Ağustos 1935 – Atatürk'ün, günü Florya'da kütüphanesinde çalışarak geçirmesi.