Tarihte bugün Atatürk

 

14 EKİM

 

14 Ekim 1915 – 5. Ordu Komutanı Mareşal Liman von Sanders'in, Anafartalar Grubu Karargâhı'na gelişi.

 

14 Ekim 1918 – Hükümeti kurma görevi, Ahmet İzzet Paşa'ya verildi. Ahmet İzzet Paşa'nın kabine kuruşu, Harbiye Nazırlığı ve Başkomutanlık Genelkurmay Başkanlığı'nı kendi üzerine alışı.

 

14 Ekim 1918 – Fransız savaş gemileri, İskenderun'u bombaladı.

 

14 Ekim 1918 – Osmanlı Devleti'nin 29 Eylül 1918 tarihinde Bulgaristan'ın İtilâf Devletleri ile mütareke imzalaması üzerine, Almanya ve Avusturya ile bağlantısı kesilmişti. Yeni iktidara gelen İzzet Paşa ise, 12 Ekim 1918'de İspanya hükûmeti vasıtasıyla 14 Ekim 1918 de Wilson'dan, Wilson Prensipleri çerçevesinde bir mütareke imzalanmasını, bunu da Wilson'un üstlenmesini istemiştir. Wilson bunu kabul etmiş ve diğer ülkelere bildirmiştir. Ancak Osmanlı Devleti sonucu beklemeden 30 Ekim 1918 de mütarekeyi imzaladı.32 Mütarekeyi takiben ülkenin önemli bir kısmının işgale uğraması üzerine, insanlar ne yapacaklarını bilmez bir duruma gelmişlerdi.

 

14 Ekim 1918 – Mustafa Kemal daha Adana'dayken Ahmet İzzet Paşa hükümetinde Harbiye Nazırı olmak istemişti. Bu amaçla padişahı bile devreye sokmuştu. Padişahın başyaveri Albay Naci Bey aracılığıyla Vahdettin'e bir telgraf göndermişti. Bu tarihte kurulan Ahmet İzzet Paşa hükümetinde ise Mustafa Kemal'in önerdiği fethi (Okyar) İçişleri bakanı, Rauf (Orbay) Bahriye Bakanı, Hayri Bey şeyhülislam olarak görev almış ancak Mustafa Kemal'e görev verilmemişti. harbiye bakanlığı görevini bizzat Ahmet İzzet Paşa üzerine almıştı.

 

14 Ekim 1919 – Harbiye Nazırı Cemal Paşa'nın, Atatürk'ün 12.10.1919 tarihli telgrafına cevabı: "Yüksek takdirleri gereği hükümetin, Kuva-yi Milliye'nin harekâtı ile açıkça alâkadar gözükmesi siyasete uygun değildir. Fakat herhalde Aydın cephesinin takviyesi ve düzenlenmesi lâzımdır" (Cemal Paşa bu yazısında alınmasını düşündüğü önlemleri bildirmiştir). [Kocatürk]

 

14/15 Ekim 1919 – Mustafa Kemal'in bizzat yazdığı özgeçmişi Tasvir-i Efkar gazetesinde yayınlandı. (Gazete başyazarı Velid Ebüzziya 13 Ekim 1919 tarihinde Mustafa Kemal'e telgrafla 21 soru sormuş, Mustafa Kemal ertesi gün yaveri Cevat Abbas ile cevap vermişti. )

 

14 Ekim 1921 – Atatürk'ün, Ankara'da Azerbaycan Elçisi Abilof'un güven mektubunu kabulü ve Elçi'nin söylevine cevap konuşması.

 

14 Ekim 1922 – T.B.M.M.'nin 14 Ekim 1922'de çıkardığı özel bir kanunla ilk "Milli Şehit" ilan edildi. Boğazlıyan Kaymakamı Kemal Bey, Ermeni tehcirinde görevini kötüye kullanarak ölümlere sebep olduğu iddiasıyla, idamla yargılanmıştır. Ermeni ayaklanmasının önlenmesi amacıyla çıkarılan "tehcir" uygulanmasında hatalı olduğu için yargılanan ve aklanmasına rağmen idam edilmiştir. (Kemal Bey I. Dünya Savaşı sonrasındaki Mütareke döneminin işgal altındaki İstanbul'unda, işgal güçlerin, Ermeni azınlığın ve bir kısım bürokrasinin işbirliği ile I. Dünya Savaşı sırasındaki Ermeni tehcirleri esnasında yaşananlar için bir sorumlu arayışına girdikleri bir dönemde yargılanarak idam edilmiş).

 

14 Ekim 1922 – T.B.M.M.'nin 14 Ekim 1922'de çıkardığı özel bir kanunla Boğazlıyan Kaymakamı Mehmet Kemal Bey ilk 'Milli Şehit' ilan edilmiş, ve zaman içinde, zor şartlarda görev yapan yerel mülki amirin sembolü ve kahramanı haline gelmiştir.

 

14 Ekim 1922 – Mudanya Ateşkes Antlaşması, Yunan Hükümeti tarafından kabul edildi.

 

14 Ekim 1924 – Atatürk'ün, Kayseri'de Vilâyet'i, Komutanlığı, Halk Partisi'ni ve Ticaret Odası'nı ziyareti, yeni yapılan Memleket Hastanesi'ni hizmete açışı, öğleden sonra Kayseri Lisesi'nde şereflerine verilen müsamereyi izlemesi. [Kocatürk]

 

14 Ekim 1924 – Atatürk Kayseri Lisesinde.

 

14 Ekim 1924 – Atatürk'ün, Lâtife Hanımla beraber Kayseri Lisesi'nin hatıra defterine yazdıkları: "Kayseri Lisesi'ni müdürüyle, öğretmenleriyle, bütün öğrencisiyle Cumhuriyetin ateşli, feyizli bir ocağı bulduk."

 

13/14 Ekim 1925 – Atatürk İzmir Kız Muallim Mektebi (Kız Öğretmen Okulu) Müsameresinde

 

14 Ekim 1925 – Atatürk İzmir Sanat Mektebi (Okulu) ve İzmir Kız Lisesi'nde.

 

14 Ekim 1925 – Atatürk, İzmir Muallimler Birliği'nin Erkek Muallim Mektebindeki (Öğretmenler Birliği'nin Erkek Öğretmen Okulundaki) Çay Ziyafetinde ve Öğrenci Müsameresinde

 

14 Ekim 1925 – Gazi Mustafa Kemal, İzmir Erkek Muallim Mektebi'nde yaptığı konuşmada : "Milletleri kurtaranlar yalnız ve ancak muallimlerdir" dedi.

 

14 Ekim 1925 – Atatürk'ün, İzmir Belediyesi tarafından şerefine verilen ziyafette konuşması: "…Türk, esaret kabul etmeyen bir millettir. Türk milleti esir olmamıştır!"

 

14 Ekim 1925 – Atatürk'ün, İzmir'de Altay Spor Kulübü'nü ziyareti ve kulübün hatıra defterine yazdıkları: "Altay Spor Kulübü'nde tanıdığım gençlik iftihara değerdir. Bu gençlik karşısında geleceğin kuvveti ve saadeti ne belirgin görülmektedir!"

 

14 Ekim 1925 – Atatürk'ün, İzmir Erkek Öğretmen Okulu'nda İzmir öğretmenleri tarafından şerefine verilen çayda konuşması: "…Milletleri kurtaranlar yalnız ve ancak öğretmenlerdir!" (Bu çayda, genç bir öğretmen olan Afet (İnan) Hanım, öğretmen arkadaşları adına yazdığı bir söylevle Atatürk'ün takdirini toplamış, o günden itibaren Atatürk'ün yüksek himayelerine kavuşarak manevî kızı sıfatıyla yanında bulunmuştur.

 

14 Ekim 1925 – Atatürk'ün, İzmir Bölge Sanat Okulu'nu ziyareti ve okulun hatıra defterine yazdıkları: "Bu defaki ziyaretimde daha çok memnun oldum. Her yıl biraz daha ilerleme var; daha çok lâzım!"

 

14 Ekim 1925 – Atatürk'ün, İzmir Kız Öğretmen Okulu'nu ziyareti ve öğrencilerle konuşması: "Cumhuriyet ahlâkî fazilete dayanan bir idaredir. Cumhuriyet fazilettir! Sultanlık korku ve tehdide dayalı bir idaredir. Cumhuriyet idaresi faziletli ve namuslu insanlar yetiştirir. Sultanlık korkuya, tehdide dayalı olduğu için korkak, zelil, sefil, rezil insanlar yetiştirir. Aradaki fark bunlardan ibarettir."

 

14 Ekim 1925 – Atatürk'ün, İzmir Kız Öğretmen Okulu'nda zeybek dansını izledikten sonra söyledikleri: "…Zeybek dansı her sosyal salonda kadınla beraber oynanabilir ve oynanmalıdır."

 

14 Ekim 1925 – Atatürk'ün, Kız Öğretmen Okulu'nun hatıra defterine yazdıkları: "İzmir Kız Öğretmen Okulu'nda geçirdiğim gecenin saatleri halde değil, gelecekte bütün milletin yaşayacağı hayattan örnek oldu." [Kocatürk]

 

14 Ekim 1925 – Türkiye'de ilk betonarme köprü, Menderes Nehri üzerinde yapıldı.

 

14 Ekim 1926 – Atatürk'ün, Ankara dolaylarında yapılan askerî manevraların bitişi nedeniyle silâh arkadaşlarına yazısı: "…Kıymeti ve kahramanlığı denenmiş olan ordumuz, bu münasebetle de vatan vazifesini yerine getirecek kuvvete sahip olduğunu göstermiştir."

 

14 Ekim 1927 – Cumhuriyet Halk Fırkası'nın İkinci Büyük Kurultayı Ankara'da toplandı. Mustafa Kemal Nutuk'u bu kurultayda, günde 6 saat olmak üzere toplam 36.5 saatte ve 6 günde okudu. Nutuk Türkiye'de olduğu gibi dünyada da büyük yankılar yarattı. Okunan metnin tümü ilk olarak yüzbin adet basıldı.

 

14 Ekim 1929 – Atatürk'ün, Ankara'ya gelen İngiltere Akdeniz Filosu Başkomutanı Amiral Frederick Field'i kabulü.

 

14 Ekim 1932 – Atatürk'ün, öğleden sonra Sakarya motoru ile Yassıada'ya gidişi, saat 18.00'de Dolmabahçe Sarayı'na dönüşü.

 

14 Ekim 1932 – Atatürk'ün, akşam Tahsin (Üzer) Bey'in kızının nişan törenini şereflendirişi.

 

14 Ekim 1938 – Sürekli ve danışman hekimlerin Atatürk'ü topluca ziyareti (20 dakika)