Tarihte bugün Atatürk

 

15 EYLÜL

 

15 Eylül 1912 – Salih (Bozok), Mahmut (Soydan) ve Vasıf (Çınay) Beylerin İstanbul'dan, Derne'de bulunan Atatürk'e, Halaskar Zabitan Grubu'nun eylemleri hakkında bilgi veren müşterek mektupları: "…Bizim içimizde ruh ve beyin olacak bazı vücutlar var ki, onların bugün aramızda bulunmamalarını pek şiddetle hissetmekte olduğumuz içindir ki bunları yazıyoruz. Onlar da sizlersiniz. Daha doğrusu sizsiniz!" [Kocatürk]

 

15 Eylül 1915 – Sofya Elçisi Fethi (Okyar) ve Doktor Tevfik Rüştü (Aras) Beylerin, Atatürk'ün misafiri olarak Çanakkale Cephesine gelişleri ve Anafartalar Grubu karargâhında misafir edilişleri.

 

15 Eylül 1915 – Mehmet Emin Yurdakul Tan Sesleri adlı kitabında "Ordunun Destanı" manzumesinin ilk dörtlüğünde "Mustafa Kemal" adını kullandı. (Cumhuriyet tarihi yalanları, Sinan Meydan)

 

15 Eylül 1919 – Suriye ve Kilikya'daki işgal kuvvetlerinin değiştirilmesi hakkında İngiliz-Fransız Anlaşması.

 

15 Eylül 1919 – Atatürk'ün, Sivas'tan Heyet-i Temsiliye'nin, milletin yetkili makamı olduğunu ilân etmesi.

 

15 Eylül 1919 – Mustafa Kemal, Kürt aşiret reislerinden Hacı Kaya Ağa ve Şatzade Mustafa Ağa'ya gönderdiği telgrafta; "Kürt kardeşlerimizin gösterdiği vatanperverane hizmetleri için müteşekkirim." (Cumhuriyet tarihi yalanları, Sinan Meydan)

 

15 Eylül 1919 – Mustafa Kemal, Kürt liderlerinden Hacı Kaya ve Şatzade Mustafa ağalara telgraf gönderip, Türklerin ve Kürtlerin işgalci düşmana karşı yanyana hareket etmesi gerektiğini söyledi. (Bir ömrün öteki hikayesi, Sinan meydan)

 

15 Eylül 1922 – İleri gazetesi, Celal Nuri'ye göre sokaktaki her Türk göğsünde Atatürk resmi taşıyordu. Ertesi gün gazetesine; "Sokaklarda Yunan'dan eser yok, Mustafa Kemal paşa çok keyifli" diye yazacaktı.

 

15 Eylül 1922 – İngiliz kabinesi aldığı kararla, Gazi Mustafa Kemal Paşa'ya, tarafsız bölgeye saldırmaması için bildiride bulunmayı ve bir konferans toplanmasını öngördü.

 

15 Eylül 1922 – İzmir ve çevresinde bulunan son Yunan birlikleri de Çeşme'den gemilere bindirilerek Anadolu'yu terketti.

 

15 Eylül 1922 – Balya, Edremit, Burhaniye, Ayvalık ve Kirmesti'nin (Mustafa Kemal Paşa) kurtuluşu.

 

15 Eylül 1922 – Llyod George'un, İtilaf Devletleri ve İngiliz dominyonlarını, Türklere karşı Boğazlar'ın müdafaasında birleşmeye çağırması (Fransızlar ve İtalyanlar bu çağrıya olumsuz tavır almışlardır).

 

15 Eylül 1922 – Buhara Cumhuriyetinden gönderilen üç kılıçtan birisi İzmir'e ilk giren süvari komutanına verilecekti. (Bu kılıç, İzmir'e ilk giren süvari komutanına verilmek üzere Buhara Cumhuriyeti'nden gönderilen "üçüncü kılıçtı"; birinci kılıç Başkomutan Atatürk'e, ikinci kılıç Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa'ya gönderilmişti.) İşte o başı sarılı süvari, bölüğünün başında İzmir'e ilk girip üçüncü kılıcı almaya hak kazanan Yüzbaşı Şerafettin'di. Atatürk, 15 Eylül'de bir törenle "üçüncü kılıcı" İzmir'e ilk giren Yüzbaşı Şerafettin'e verdi.

 

15 Eylül 1922 – Mustafa Kemal, Fransız Amirali Dumesnil ile İzmir Göztepe'deki Uşakizade köşkünde 'İzmir'de 11 Eylülde çıkan yangınla ilgili' görüştü.

 

15 Eylül 1923- Mustafa Kemal'in genel başkanlığa getirildiği Halk Fırkası'nda Umumi Katipliğe (Genel Sekreterlik) de Kütahya mebusu Recep Peker seçildi.

 

15 Eylül 1923 – Lozan Antlaşması uyarınca Edirne'ye bağlı Karaağaç istasyonu Yunanlılardan teslim alındı.

 

15 Eylül 1924 – Atatürk, 15 Eylül 1924 Trabzonlular tarafından heyecanla karşılandı.

 

15 Eylül 1924 – Atatürk'ün, Lâtife Hanım'la beraber Hamidiye kruvazörü ile saat 11.00'de Trabzon'a gelişi ve rıhtımda büyük törenle karşılanışı.

 

15 Eylül 1924 – Atatürk'ün, Trabzon'da Belediye'yi, Halk Partisi Merkezi'ni, Vilâyeti ziyareti; akşam, Trabzon Belediyesi tarafından şereflerine verilen ziyafette konuşması: "…Arkadaşlar, beş sene evvel ilk defa Samsun'a ayak bastığım zaman bana kalp kuvveti veren vatandaşlarımın ilk safında kahraman Trabzonluların bulunduğunu asla unutmayacağım. Sakarya kanlı savaşına Üçüncü Tümen ile yetişen Trabzon evlâtlarının muharebe meydanında gösterdikleri fedakârlığın kıymetli hatırası daima dimağımda canlı kalacaktır." [Kocatürk]

 

15-17 Eylül 1924 – Atatürk'ün Trabzon'u ilk ziyareti. (Atatürk Trabzon'u 27-29 Kasım 1930'da ikinci kez ve 10-12 Haziran 1937'de üçüncü ve son kez ziyaret etmiştir.) Atatürk, 15-17 Eylül 1924 tarihlerinde Trabzon'u ilk kez onurlandırdığında bu gün Trabzon Müzesi olarak düzenlenen konakta ağırlanmıştır. 15 Eylül günü Soğuksu semtine yaptığı gezintide Köşkü görmüş ve çok beğenmiştir.

 

15 Eylül 1925 – Açılış için hazırlıklarını yapmakta olan Ankara Hukuk Mektebi Öğretim Kurulu'nun, Atatürk'e "Öğretim Kurulu Fahrî Başkanlığı'nı vermesi.

 

15 Eylül 1927 – Atatürk'ün, akşamüzeri Dolmabahçe Sarayı'ndan otomobille Florya'ya gidişi, gece Hadımköy'den trene binerek Sirkeci'ye gelişi, buradan otomobille Dolmabahçe Sarayı'na dönüşü.

 

15 Eylül 1928 – Atatürk'ün, İzmir Vapuru ile Sinop'a gelişi, şehirde tetkik ve ziyaretleri, gece Samsun'a hareketi.

 

15 Eylül 1928 – Atatürk Sinop Yatı Mektebi (Okulu)'nde

 

15 Eylül 1929 – Müstakil Ressamlar ve Heykeltıraşlar Birliği'nin ilk sergisi Ankara'da açıldı.

 

15 Eylül 1929 – Atatürk, genel sekreteri M. Tevfik Bıyıkoğlu aracılığı ile, Paris büyükelçisi Fethi Bey'den Sümerlerin geliş yeri ve medeniyeti hakkında en son tetkikleri kapsayan eserlerin gönderilmesini istedi.

 

15 Eylül 1931 – Atatürk'ün, Sakarya motoru ile Suadiye'ye kadar bir gezinti yapması.

 

15 Eylül 1932 – Atatürk'ün, akşamüzeri otomobille Yeşilköy'e kadar bir gezinti yapması.

 

15 Eylül 1933 – Atatürk un, Türk-Yunan Antlaşması'nın imzalanması nedeniyle Başbakan İsmet Paşa'ya tebrik telgrafı: "…Bu pakt, iki milletin karşılıklı büyük menfaatlerini kuvvetlendiren kardeşlik inkişaf sahasına enginlik veren kıymetli bir vesikadır. İki taraf için kalpten arzu edilen verimi vermesini temenni ve hükümetimizi tebrik ederim."

 

15 Eylül 1933 – Atatürk ün, Türk-Yunan Antlaşması'nın imzalanması nedeniyle Yunan yöneticilerinin gönderdiği telgrafa cevabı: "…Türkiye Cumhuriyeti, milletler arasında dostluk ve barış fikrinin gelişme ve gerçekleşmesi yönünden kendine düşen ödevini, ciddi ve samimi bir surette daima yerme getirmeden geri kalmayacaktır."

 

15 Eylül 1935 – Munzur suyu köprüsü (Dersim – Tunceli) hizmete açıldı.

 

15 Eylül 1936 – Atatürk'ün, akşamüzeri Florya'dan Dolmabahçe Sarayı'na gelişi.

 

15 Eylül 1937 – Atatürk'ün, Florya Köşkü'nde Prof. Pittard'ı kabulü, dil ve tarih konuları üzerinde görüşmesi.