Tarihte bugün Atatürk

 

15 HAZİRAN

 

15 Haziran 1915 – Atatürk'ün, 19 Tümen Kurmay Başkanı Binbaşı İzzettin (Çalışlar) Bey hakkında, rütbe yükselmesi için öneri yazısı: "Ciddi, geçimli, muktedir, cesur, tecrübe kazanmış. Tümen Komutanlığı'na aday olabilir."

 

15 Haziran 1916 – Atatürk'ün komuta ettiği 16. Kolordu Karargâhının, Diyarbakır'dan Silvan'a nakli. (2. Ordu Karargâhı'nın Diyarbakır'da kurulması üzerine, 16. Kolordu Karargâhı Silvan'a nakledilmiş, Atatürk de ertesi günü Diyarbakır'dan ayrılarak Silvan'a gelmiştir).

 

15 Haziran 1917 – Atatürk'ün, sabah otomobille Sekerat'tan hareket ederek öğleye doğru Elaziz (Elazığ)'e gelişi, şehre bir saat uzaklıkta Kafkas Ordular Grubu Komutanı Ahmet İzzet Paşa ve Elaziz (Elazığ) Valisi Mithat Bey tarafından karşılanışı ve Grup Karargâhı'na gelişi. (Atatürk, Elaziz (Elazığ)'de bulunduğu sırada, Başkomutan Vekili Enver Paşa, Grup Komutanı Ahmet İzzet Paşa'ya bir telgraf çekerek Mustafa Kemal Paşa ile beraber, kendisiyle buluşmak üzere Halep'e hareket etmelerini istemiştir). [Kocatürk]

 

15 Haziran 1919 – 9. Ordu Kıtaatı Müfettişliği adının yeni hazırlanan bir talimata göre 3. Ordu Müfettişliği adını alması.

 

15 Haziran 1919 – Atatürk'ün, Amasya'dan, Kâzım Karabekir'e telgrafı: "13. Kolordu'ya kaldırma emri verilse bile bunu uygulama ve yerine getirmenin geciktirilmesi lüzumunu Cevat Paşa'ya yazdım. Hükümetin her teklif ve müdahale karşısında, direnme gösteremeyişi cidden üzüntü verici ve şaşırtıcıdır."

 

15 Haziran 1919 – Harbiye Nazırı Şevket Turgut Paşa'nın, Atatürk'e İstanbul'a davet sebebini açıklayan telgrafı: "…İngilizler, İstanbul'a getirilmeniz hakkında istekte bulundular." (Ayrıca, aynı gün Atatürk'e çekilen ikinci bir telgrafla İstanbul'a davetin Hükümet kararı olduğu bildirilmiştir). [Kocatürk]

 

15 Haziran 1919 – Bergama'nın milli kuvvetler tarafından geri alınışı.

 

15/16 Haziran 1919 – Ali Bey'in Ayvalık'tan gönderdiği kuvvetler Bergama'daki Yunan işgal kuvvetlerini bir baskınla perişan etti. (Baskına kısmen Balıkesir ve Bandırma'dan gelen kuvvetlerde katıldı.) Yunanlılar geri çekildi. Nazilli'yi de boşalttı. Aydın'da hazırlanan Yunanlılara karşı bu kez halk ayaklandı ve Yunanlılar çaresiz Aydın'ı da boşalttılar. Böylece 1919 Haziran ayı ortalarında Aydın cephesi kurulmuş oldu. Demirci Mehmet Efe Aydın cephesi Komutanlığını üzerine aldı. (Nutuk)

 

15 Haziran 1920 – 15. Kolordu Komutanlığı "Doğu Cephesi Komutanlığı" olarak adlandırıldı ve Kazım Karabekir Paşa komutanlığa atandı.

 

15 Haziran 1920 – Atatürk, Dolmabahçe sarayında okula başlayan Çoban Mustafa ile görüştü.

 

15 Haziran 1920 – İsmet Paşa'nın idam kararını padişah onayladı.

 

15 Haziran 1920 – İstanbul Düridzade fetvası ile Mustafa Kemal, Ali Fuat (Cebesoy), Adnan (Adıvar), Halide Edip (Adıvar)'ın idamı isteniyordu.

 

15 Haziran 1920 tarihli ikinci fetvada ise Miralay İsmet (İnönü) ve Ankara Müftüsü Rıfat (Börekçi)'nin de aralarında olduğu toplam dokuz kişinin idamı istendi.

 

15 Haziran 1920 – Mustafa Suphi'nin, Bakû'den Atatürk'e mektubu.

 

15 Haziran 1921 – Atatürk'ün, Kâzım Karabekir'e telgrafı: "…Teklifiniz üzerine Enver Paşa'nın bulunduğu yer ve faaliyetinden daima haberdar olmamızın temini Ali Fuat Paşa'ya yazılmıştır."

 

15 Haziran 1921 – TBMM'nce "Sosyal Yardım Komisyonu" oluşturuldu.

 

15 Haziran 1923 – Yünsa Yünlü Sanayi Şirketi kuruldu. Firmanın, iplik ve kumaş üreteceği ifade edildi

 

15 Haziran 1924 – Atatürk'ün, Ankara'nın yeni Belediye Başkanı Haydar (Yuluğ) Bey'i Çankaya'da kabulü ve şehrin imarı hakkında görüşmesi.

 

15 Haziran 1926 – Giritli Şevki'nin Mustafa Kemal'e yazdığı, yapılacak suikastı ihbar eden mektubu.

 

15 Haziran 1926 – Giritli Şevki'nin, İzmir emniyet amiri Mehmet Ali Bey'e Mustafa Kemal'e yapılacak suikastı haber vermesi, birlikte İzmir valisi Kazım (Dirik) paşaya gitmeleri.

 

15 Haziran 1926 – Kazım Dirik Paşanın suikast ihbarını İzmir il sınırında Mustafa Kemal'e yüz yüze bildirmesi, Mustafa Kemal'in yolculuğu bir gün tehir etmesi, Ziya Hurşit ve adamlarının baskınlarla yakalanması.

 

15 Haziran 1926 – Atatürk'e suikast girişimi elebaşları (Ziya Hurşit ve arkadaşları)'nın İzmir'de tutuklanması. 15 Haziran 1926 – Atatürk'ün, Balıkesir'de Orduevi'ni ziyareti ve akşam saat 19.00'da İzmir'e hareketi.

 

15 Haziran 1926 – Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün akşam 21.00'de Balıkesir'den İzmir'e trenle hareketi.

 

15 Haziran 1926 – Mustafa Kemal Paşa, gece Naim Palas'a yerleşip hemen canına kast etmeyi planlayanlarla görüştü. Eski vekil Ziya Hurşit'de yakalananlar arasındaydı. Emri veren Sarı Efe Edip Bey idi.

 

15 Haziran 1927 – İstanbul Emraz-ı Akliye ve Asabiye Hastanesi yani bugün ki Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi hizmete girdi.

 

15 Haziran 1930 – Sığırtmaç Mustafa'nın, Dolmabahçe Sarayı'na giderek Atatürk'ün elini öpmesi.

15 Haziran 1930 – Türkiye Cumhuriyeti ilk dış kredisini aldı. Amerikan Yardım Bankası'ndan sağlanan kredinin 10 milyon dolar olduğu açıklandı.

 

15 Haziran 1930 – Atatürk Yalova İskelesinde.

 

15 Haziran 1933 – Atatürk'ün, akşamüzeri atla, Çankaya'dan istasyon'a kadar bir gezinti yapması, buradan otomobille Marmara Köşkü'ne gelişi, akşam Çankaya'ya dönüşü.

 

15 Haziran 1934 – Atatürk'ün, öğleden sonra Ankara Halkevi'ni ziyareti.

 

15 Haziran 1936 – 1931'den beri Cumhuriyet Halk Partisi genel sekreterliğini yapmakta olan Recep Peker, değişmez genel başkan Mustafa Kemal Atatürk tarafından görevinden alındı. Genel sekreterlik görevi Başvekil Sükrü Kaya'ya verildi.

 

15 Haziran 1936 – Ankara'da Gazi Orman Çiftliği Tren İstasyonu'nda çiçekle karşılanışı

 

15 Haziran 1936 – Atatürk'ün, akşam trenle Ankara'dan İstanbul'a hareketi.

 

15 Haziran 1937 – İş Kanunu yürürlüğe girdi.

 

15 Haziran 1938 – Noter Kanunu kabul edildi.

 

15 Haziran 1938 – Türkiye'nin şartları göz önüne alınarak Medeni Kanun'daki evlenme yaşı kadınlarda 15'e, erkeklerde 17'ye indirildi.

 

15 Haziran 1938 – Amerika'daki Mark Twain Cemiyeti Başkanı'nın, resmini göndermesi nedeniyle Atatürk'e teşekkür mektubu: "Zamanımıza, geçmiş devirlerin Büyük İskender, Jül Sezar ve Napolyon'undan daha şanlı bir isim bıraktınız. Askerî ve sivil dehânız bütün insanlık tarihi üzerinde derinden etkili olmuştur." [Kocatürk]