Tarihte bugün Atatürk

 

16 EKİM

 

16 Ekim 1912 – Bingazi Umum Komutanı Binbaşı Enver Bey'in, Atatürk'ün Balkan Harbi'nde görev almak üzere Trablusgarp'tan ayrılma izni istediğine dair Başkomutanlık Kurmay Başkanlığına yazısı. [Kocatürk]

 

16 Ekim 1915 – İstanbul'dan Atatürk'e gönderilen otomobilin, Anafartalar Grubu Karargâhı'na getirilişi.

 

16 Ekim 1915 – İngiliz Başkomutanı General Hamilton 16 Ekim 1915‟te görevden alınır. Yerine atanan General Monroe "En iyi çözüm; Gelibolu Yarımadası'nı boşaltmak" görüşündedir. İngiliz Millî Savunma Bakanı Kitchener durumu yerinde gördükten sonra boşaltma kararını alır.

 

16 Ekim 1918 – Atatürk'ün, Sadrazam Ahmet İzzet Paşa'nın 15 Ekim 1918 tarihli telgrafına cevabı: "Barış gecikecektir, barışa kadar çok buhranlı anlar geçireceğiz. Bu devrede vatana faydalı olabilirsem düşüncesiyle Harbiye Nezareti'ni istemiştim. Yoksa barışa kavuştuktan sonra onun huzur ve sükûnu içinde Harbiye Nazırlığı'nı benden çok mükemmel yapacak kişiler bulunabilir. Buna nazaran barıştan sonra işbirliğimizi hiç de zorunlu, hattâ gerekli görmüyorum."

 

16 Ekim 1918 – 4. Ordu kaldırıldı. 7. Ordu takviye edildi.

 

16 Ekim 1919 – 1. Edirne Konferansı başladı.

 

16 Ekim 1919 – Mustafa Kemal ve arkadaşları Sivas'tan, Amasya'ya doğru yola çıktılar.

 

16 Ekim 1919 – Atatürk'ün, -İstanbul'dan gelecek olan Salih Paşa ile görüşmek üzere- Sivas'tan Amasya'ya hareketi.

 

16 Ekim 1919 – Harbiye Nazırı Cemal Paşa'nın, Atatürk'e telgrafı: "Mebuslar Meclisi'nin İstanbul'da açılması gereğini arz ederim; aksi halde İstanbul'un hükümetsiz olduğunu gösterecektir."

 

16 Ekim 1919 – Temsil heyetinden Mustafa Kemal Paşa dahil üç temsilcinin Salih Paşa ile görüşmek üzere Sivas'tan Amasya'ya hareketi.(18 Ekim günü Amasya'ya gelişleri.) (Nutuk)

 

16 Ekim 1920 – Atatürk'ün, Sovyet Rusya'nın antlaşma için Van ve Bitlis'in Ermenilere bırakılması teklifi üzerine Moskova'da bulunan Bekir Sami (Kunduh) Bey'e talimatı: "…Gerek Büyük Millet Meclisi'nin ve gerek onun güven ve itimadına sahip bulunan Bakanlar Kurulu'nun, coğrafî, askerî ve iktisadî hiçbir ilke ile izahı ve bağdaştırılması mümkün olmayan söz konusu teklifi her ne pahasına olursa olsun kabul edemeyeceği." [Kocatürk]

 

16 Ekim 1921 – Atatürk'ün, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin gizli oturumunda, Fransızlarla yapılacak antlaşmayla ilgili görüşmeler esnasında konuşması: "…Şimdi bendeniz için olduğu gibi, bütün arkadaşlarımız için de ölçü, Misak-ı Millî'dir. Misak-ı Millî'yi darbeleyen bir antlaşmayı kabulde mazuruz."

 

16 Ekim 1922 – Atatürk'ün, Ankara'dan Bursa'ya gelişi ve coşkuyla karşılanışı.

 

16 Ekim 1922 – Atatürk'ün, Bursa'da Belediye Heyeti'ni kabulü ve konuşması: "…Üç buçuk sene süren bu mücadeleden sonra ilim açısından, maarif açısından, iktisadiyat açısından mücadelemize devam edeceğiz ve eminim ki, bunda da muvaffak olacağız!"

 

16 Ekim 1922 – Atatürk Bursa'da; "Üç buçuk yıl süren bu kavgadan sonra savaşımızı bilimsel alanda, eğitim ve ekonomi alanında sürdüreceğiz. (…) Esnaf olacağız, zanaatçi olacağız…" (1923, Sinan Meydan, 3. Baskı., s.453)

 

16 Ekim 1924 – Atatürk'ün, Yozgat'ta Vilâyet'i ve Belediye'yi ziyareti, Vilâyette yapılan toplantıda ilgililerden şehrin sorunları hakkında bilgi alması, Yozgat'ın kazalarında doktor olmadığını, Memleket Hastanesi'nde de yalnız bir operatör bulunduğu¬nu öğrenince söyledikleri: "İstanbul ve İzmir gibi büyük şehirlerdeki doktorları, milletin hayat ve sağlığı ile ilgilendirmek çarelerini bulmalıyız!" [Kocatürk]

 

16 Ekim 1924 – Topkapı Sarayı müze olarak ziyarete açıldı.

 

16 Ekim 1925 – Atatürk'ün, trenle İzmir'den Konya'ya hareketi.

 

16 Ekim 1925 – Atatürk'ün, saat 17.00'de İzmir'den Uşak'a gelişi, Belediye'yi, Şefkat Yurdu'nu ziyareti, gece hareketi.

 

16 Ekim 1930 – Atatürk'ün, Çankaya'da Romanya Elçisi Jean Çarp ve Yugovlavya Elçisi Nechich'in güven mektuplarını kabulü ve Elçilerin söylevlerine cevap konuşmaları.

 

16 Ekim 1934 – Atatürk'ün, Fransız devlet adamlarından Poincare'ın ölümü nedeniyle eşine ve Fransa Cumhurbaşkanı Albert Lebrun'a başsağlığı telgrafları.

 

16 Ekim 1938 – Atatürk'ün akşama doğru ilk ağır komaya girişi. (Koma 17 ve 18'nde de devam etmiş, komadan 19'nda çıkmıştır.)

 

16 Ekim 1938 – Atatürk, ilk ciddî komaya 16 Ekim 1938 günü girmiş ve bu koma hali 17 ve 18 Ekim günleri de devam etmiş, 19 Ekim günü ise yavaş yavaş komadan çıkmıştır.

 

16 Ekim 1938 – Gece 22.45 Doktorların müşterek raporu; Bilinç zayıf, refleksler hafif, duyarlılık az, hareketler sınırlı.

 

16 Ekim 1912 – Bingazi Umum Komutanı Binbaşı Enver Bey'in, Atatürk'ün Balkan Harbi'nde görev almak üzere Trablusgarp'tan ayrılma izni istediğine dair Başkomutanlık Kurmay Başkanlığına yazısı. [Kocatürk]

 

16 Ekim 1915 – İstanbul'dan Atatürk'e gönderilen otomobilin, Anafartalar Grubu Karargâhı'na getirilişi.

 

16 Ekim 1915 – İngiliz Başkomutanı General Hamilton 16 Ekim 1915‟te görevden alınır. Yerine atanan General Monroe "En iyi çözüm; Gelibolu Yarımadası'nı boşaltmak" görüşündedir. İngiliz Millî Savunma Bakanı Kitchener durumu yerinde gördükten sonra boşaltma kararını alır.

 

16 Ekim 1918 – Atatürk'ün, Sadrazam Ahmet İzzet Paşa'nın 15 Ekim 1918 tarihli telgrafına cevabı: "Barış gecikecektir, barışa kadar çok buhranlı anlar geçireceğiz. Bu devrede vatana faydalı olabilirsem düşüncesiyle Harbiye Nezareti'ni istemiştim. Yoksa barışa kavuştuktan sonra onun huzur ve sükûnu içinde Harbiye Nazırlığı'nı benden çok mükemmel yapacak kişiler bulunabilir. Buna nazaran barıştan sonra işbirliğimizi hiç de zorunlu, hattâ gerekli görmüyorum."

 

16 Ekim 1918 – 4. Ordu kaldırıldı. 7. Ordu takviye edildi.

 

16 Ekim 1919 – 1. Edirne Konferansı başladı.

 

16 Ekim 1919 – Mustafa Kemal ve arkadaşları Sivas'tan, Amasya'ya doğru yola çıktılar.

 

16 Ekim 1919 – Atatürk'ün, -İstanbul'dan gelecek olan Salih Paşa ile görüşmek üzere- Sivas'tan Amasya'ya hareketi.

 

16 Ekim 1919 – Harbiye Nazırı Cemal Paşa'nın, Atatürk'e telgrafı: "Mebuslar Meclisi'nin İstanbul'da açılması gereğini arz ederim; aksi halde İstanbul'un hükümetsiz olduğunu gösterecektir."

 

16 Ekim 1920 – Atatürk'ün, Sovyet Rusya'nın antlaşma için Van ve Bitlis'in Ermenilere bırakılması teklifi üzerine Moskova'da bulunan Bekir Sami (Kunduh) Bey'e talimatı: "…Gerek Büyük Millet Meclisi'nin ve gerek onun güven ve itimadına sahip bulunan Bakanlar Kurulu'nun, coğrafî, askerî ve iktisadî hiçbir ilke ile izahı ve bağdaştırılması mümkün olmayan söz konusu teklifi her ne pahasına olursa olsun kabul edemeyeceği." [Kocatürk]

 

16 Ekim 1921 – Atatürk'ün, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin gizli oturumunda, Fransızlarla yapılacak antlaşmayla ilgili görüşmeler esnasında konuşması: "…Şimdi bendeniz için olduğu gibi, bütün arkadaşlarımız için de ölçü, Misak-ı Millî'dir. Misak-ı Millî'yi darbeleyen bir antlaşmayı kabulde mazuruz."

 

16 Ekim 1922 – Atatürk'ün, Ankara'dan Bursa'ya gelişi ve coşkuyla karşılanışı.

 

16 Ekim 1922 – Atatürk'ün, Bursa'da Belediye Heyeti'ni kabulü ve konuşması: "…Üç buçuk sene süren bu mücadeleden sonra ilim açısından, maarif açısından, iktisadiyat açısından mücadelemize devam edeceğiz ve eminim ki, bunda da muvaffak olacağız!"

 

16 Ekim 1922 – Atatürk Bursa'da; "Üç buçuk yıl süren bu kavgadan sonra savaşımızı bilimsel alanda, eğitim ve ekonomi alanında sürdüreceğiz. (…) Esnaf olacağız, zanaatçi olacağız…" (1923, Sinan Meydan, 3. Baskı., s.453)

 

16 Ekim 1924 – Atatürk'ün, Yozgat'ta Vilâyet'i ve Belediye'yi ziyareti, Vilâyette yapılan toplantıda ilgililerden şehrin sorunları hakkında bilgi alması, Yozgat'ın kazalarında doktor olmadığını, Memleket Hastanesi'nde de yalnız bir operatör bulunduğu¬nu öğrenince söyledikleri: "İstanbul ve İzmir gibi büyük şehirlerdeki doktorları, milletin hayat ve sağlığı ile ilgilendirmek çarelerini bulmalıyız!" [Kocatürk]

 

16 Ekim 1924 – Topkapı Sarayı müze olarak ziyarete açıldı.

 

16 Ekim 1925 – Atatürk'ün, trenle İzmir'den Konya'ya hareketi.

 

16 Ekim 1925 – Atatürk'ün, saat 17.00'de İzmir'den Uşak'a gelişi, Belediye'yi, Şefkat Yurdu'nu ziyareti, gece hareketi.

 

16 Ekim 1930 – Atatürk'ün, Çankaya'da Romanya Elçisi Jean Çarp ve Yugovlavya Elçisi Nechich'in güven mektuplarını kabulü ve Elçilerin söylevlerine cevap konuşmaları.

 

16 Ekim 1934 – Atatürk'ün, Fransız devlet adamlarından Poincare'ın ölümü nedeniyle eşine ve Fransa Cumhurbaşkanı Albert Lebrun'a başsağlığı telgrafları.

 

16 Ekim 1938 – Atatürk'ün akşama doğru ilk ağır komaya girişi. (Koma 17 ve 18'nde de devam etmiş, komadan 19'nda çıkmıştır.)

 

16 Ekim 1938 – Atatürk, ilk ciddî komaya 16 Ekim 1938 günü girmiş ve bu koma hali 17 ve 18 Ekim günleri de devam etmiş, 19 Ekim günü ise yavaş yavaş komadan çıkmıştır.

 

16 Ekim 1938 – Gece 22.45 Doktorların müşterek raporu; Bilinç zayıf, refleksler hafif, duyarlılık az, hareketler sınırlı.