Tarihte bugün Atatürk

 

16 EYLÜL

 

16 Eylül 1919 – "Üçünü Balıkesir Kongresi"nin açılışı.

 

16 Eylül 1919 – Atatürk'ün, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk örgütüne, Heyet-i Temsiliye tarafından verilmiş ve verilecek tüm kararların en küçük idare heyetlerine kadar ulaştırılması hakkında bildirisi.

 

16 Eylül 1919 – İlk adı Cemiyet-i Müderrisin (Medrese Öğretmenleri Derneği) olan Teâli-i İslâm Cemiyeti'nin yönetim kurulunda, Mustafa Sabri (Başkan), İskilipli Mehmet Atıf (İkinci Başkan), Said-i Kürdi (Nursi) (İttihat ve Muhammediye Cemiyeti önderlerinden) bulunuyordu. Teâli-i İslâm Cemiyeti, Kuva-yı Milliye aleyhinde bildiriler yayımlamıştır. Bildirilerden 16 Eylül 1919 tarihli İkdam gazetesinde yayımlananı çok etkili olmuş; Anadolu'da yer yer isyanlar çıkmıştır. Bu bildiri incelendiğinde, Teâli-i İslâm Cemiyeti'nin milli varlığa ne denli düşman olduğu daha iyi anlaşılacaktır.

 

16 Eylül 1919 – Milli mücadeleye karşı olduğu anlaşılan Niğde mutasarrıfı, muhasebecisi ve komiserinin korumalı olarak Sivas'a getirilmesine dair Niğde Tümen Komutanlığına emir verilmesi. (Nutuk)

 

16 Eylül 1920 – Mustafa Kemal Paşa'nın memleketteki Bolşevik faaliyetleri hakkında Ali Fuat Paşaya telgrafı: "Gizli komünizm teşkilatını her surette durdurmak ve uzaklaştırmak isteyen bir takım kimseler hilekarane bir suretle komünizm vs. teşkilatına taraftar olduğumu daima yayıyorlar. Fakat yanlıştır."

 

16 Eylül 1920 – Atatürk'ün, memleketteki gizli Bolşevik faaliyetleri hakkında Batı Cephesi Komutanı Ali Fuat Paşa'ya telgrafı: "…Kayıtsız şartsız Rus bağımlılığı demek olan içerdeki komünizm örgütü, gaye itibariyle tamamen bizim aleyhimizdedir. Gizli komünizm örgütünü her surette durdurmak ve uzaklaştırmak mecburiyetindeyiz. …Kendi arzularını kolaylıkla destekletmek isteyen birtakım kimseler, hilekârane bir surette komünizm vesaire örgütüne taraftar olduğumu daima yayıyorlar; fakat yanlıştır!" [Kocatürk]

 

16 Eylül 1922 – İngiliz Kabinesinin, Çanakkale'de tarafsız bölgeye tecavüz edilmemesi için üç devlet tarafından Atatürk'e bildirimde bulunulması ve Doğru meselesinin halli için bir konferans toplanması kararı.

 

16 Eylül 1922 – İngiltere Savunma Bakanlığı'nın, İstanbul'da General Harington'a gizli telgrafı: "Kabine, iki tümeni daha seferber edip Mustafa Kemal'e karşı koymak niyetindedir. Mustafa Kemal Müttefiklere saldırıya geçecekse önce Çanakkale Boğazı'nın Anadolu kıyılarını işgal edecektir, sanıyoruz."

 

16 Eylül 1922 – İngiliz Yüksek Komiseri Rumbold'un, İngiltere Dışişleri Bakanı Lord Curzon'a yazısı: "Padişah Hükûmeti, Müttefiklerin tez elden konferans toplamalarını arzuluyor. Mustafa Kemal'in İstanbul'a yaklaşmasından kaygılanıyor. Padişahın geleceği karanlık. Padişah, zaferden dolayı Mustafa Kemal'i kutlamayı reddetti." [Kocatürk]

 

16 Eylül 1922 – Lord Curzon, Mustafa Kemal'in Boğazlar ve İstanbul üzerine yürüyeceğini, bu nedenle İtilaf devletleriyle İngiliz dominyonlarının tedbir almasını istedi. Fransa ve İtalya bu çağrıya olumsuz cevap verdi.

 

16 Eylül 1922 – Karaburun'un kurtuluşu.

 

16 Eylül 1922 – Çeşme kurtarıldı.

 

16 Eylül 1922 – Almanya'daki İranlı, Afganistanlı, Hindistanlı ve diğer doğulu aydınlar Berlin'de bir toplantı yapıp, Türk zaferini kutladı. O Toplantıda Afganistanlı Abdurrahman Saif; "Öteki uluslarda Türkiye'yi örnek alacak , Türkiye'nin izinde yürüyecek ve İngiliz'i yurtlarından kovacaklardır.." (Sinan Meydan, 1923, 3. Baskı, s.39.)

 

16 Eylül 1924 – ATATÜRK'ün Trabzon lisesini ziyareti ve Türk Tarih Tezi konulu iki saatlik konuşmasından sonra derslere girmesi, din dersinde derin bilgisini ispat etmesi.

 

16 Eylül 1924 – Atatürk'ün, Trabzon'da ziyaret ve incelemeleri, Öğretmen Okulu'nun hatıra defterine yazdıkları: "…Memleketin muhtaç olduğu öğretmen miktarı düşünülürse bunun daha yüz misline çıkması gerekir. Sayı eksikliği, yetişen öğretmenlerimizin kıymet ve faziletteki yüksekliği ile ancak telâfi edilebilir. Yeni kuşak, en büyük cumhuriyetçilik dersini bugünkü öğretmenler topluluğundan ve onların yetiştirecekleri öğretmenlerden alacaktır!"

 

16 Eylül 1924 – Atatürk'ün, akşam, Trabzon Halk Partisi'ni ziyareti ve şereflerine verilen ziyafette konuşması: "Bütün cihan bilsin ki benim için bir taraftık vardır; bir tarafım. O da cumhuriyet taraftarlığı, fikrî, sosyal inkılâp taraftarlığı! Bu noktada yeni Türkiye topluluğunda bir ferdi hariç düşünmek istemiyorum!"

 

16 Eylül 1924 – Atatürk'ün, Erzurum'daki zelzeleyi haber alması üzerine Erzurum Valiliği'ne telgrafı: "Erzurum ilinin muhtelif bölgelerinde zelzele olduğu üzüntü ile haber alındı. Bilgi verilmesini ve zarar derecesinin bildirilmesini rica ederim." [Kocatürk]

 

16 Eylül 1924 – Atatürk'ün, zelzele hakkında bilgi veren Erzurum Valisi'ne telgrafı: "Başladığım seyahati bu elim vaziyet karşısında yarı bırakmak kararını verdim. Trabzon-Erzurum yolunun hali ve Trabzon'da istifadeye elverişli otomobil bulamamak dolayısıyla bu yolla derhal hareket mümkün olmamıştır. Gereken aracı buldurarak diğer bir yönden hareket edeceğim. Muhterem hemşehrilerimin ıstıraplarını ortadan kaldırmak için en etkili surette çalışacağımı bildirmenizi rica ederim."

 

16 Eylül 1924 – Atatürk Trabzon Lisesi, Trabzon Erkek Muallim Mektebi (Öğretmen Okulu) ve Trabzon Ticaret Mektebi (Okulu)'nde.

 

16 Eylül 1926 – Atatürk'ün, Ankara Uçak Alanı'nda Alman Pilotu Hanyeke'nin paraşütle atlayış gösterilerini izlemesi.

 

16 Eylül 1928 – Atatürk'ün, Sinop'tan Samsun'a gelişi, akşam öğretmenler tarafından düzenlenen baloyu şereflendirmesi.

 

16 Eylül 1928 – Atatürk Samsun'da 15 nci Tümen Karargahını ziyaret etti.

 

16 Eylül 1929 – Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal, Yalova'da, okumak isteyen sığırtmaç Mustafa ile.

 

16 Eylül 1932 – Atatürk'ün, akşamüzeri otomobille Beyoğlu, Şişli ve Maslak'ta bir gezinti yapması, akşam İstiklâl Caddesi'nde Florya sinemasında film seyretmesi.

 

16 Eylül 1935 – Kayseri pamuklu bez kombinası hizmete açıldı. (Beş yıllık sanayi planının ilk eseriydi.)

 

16 Eylül 1937 – Atatürk'ün, saat 17.00'de otomobille Florya'dan Dolmabahçe Sarayı'na gelişi, saat 18.00'de Genelkurmay Başka¬nı Mareşal Fevzi Çakmak'ı kabulü.

 

16 Eylül 1937 – Atatürk'ün, akşam trenle İstanbul'dan Ankara'ya hareketi.

 

16 Eylül 1938 – İkinci Dersim harekâtı tamamlandı. (Cumhuriyet tarihi yalanları, Sinan Meydan)

 

16 Eylül 1938 – İkinci beş yıllık kalkınma planı. (II. Dünya savaşı tehdidi nedeniyle bu plan uygulanamamış yerine bizzat Mustafa Kemal'in hazırladığı 4 yıllık plan uygulanmıştır.) (Akl-ı Kemal, c.3, Sinan Meydan)