Tarihte bugün Atatürk

 

16 HAZİRAN

 

16 Haziran 1916 – Mustafa Kemal'in Diyarbakır'dan Silvan'a gelmesi. Atatürk'ün, Kurmay Başkanı İzzettin (Çalışlar) Bey'le beraber sabah otomobille Diyarbakır'dan Silvan'a hareketi, saat 17.00'da Silvan'a gelişi.

 

16 Haziran 1917 – Atatürk'ün, günü Elaziz (Elazığ)'de geçirmesi.

 

16 Haziran 1919 – Mustafa Kemal Paşa'nın Genelkurmay Başkanlığından şifreli telgrafla Edirne ve Edirne'deki Kolordu Komutanına dair bilgi istemesi, Cafer Tayyar Bey'in yerini sorması. (Nutuk)

 

16 Haziran 1919 – Yörük Ali Efe Müfrezesi'nin Malkoç köprüsüne baskını ve Yunan müfrezesinin imha edilişi.

 

16 Haziran 1919 – Atatürk'ün, Konya'da 2. Ordu Müfettişi Cemal (Mersinli) Paşa'ya, İstanbul'da kurulan Kilikyalılar Cemiyeti hakkında bilgi isteyen telgrafı: "Bu heyetin merkezi nerede ve üyeleri kimlerdir? Ne surette ilişki kuralım?"

 

16 Haziran 1919 – Atatürk'ün, Amasya'dan Kâzım Karabekir'e, Konya'da Ordu müfettişi Cemal Paşa ile yazışmasına dair bilgi veren telgrafı: "…Cemal Paşa'ya verdiğim cevapta olupbittileri beklemek taraftarı olmadığımı ve fakat hazırlığımızı iyi yapabilmek için biraz zaman kazanmayı uygun gördüğümü bildirdim." [Kocatürk]

 

16 Haziran 1920 – Mustafa Kemal Paşa'nın ilgililere ve Rus Sovyet Cumhuriyetine tebliğ edilmek üzere Kazım Karabekir'e yazısı: "..Talat, Cemal, Enver Paşaların Türkiye Büyük Millet Meclisi namına hiç bir siyasi teşebbüse girişmeye selahiyetleri olmadığının ve bizimle hiç bir mihabere ve münasebetlerinin bulunmadığının kendilerine tebliği heyeti vekile kararı gereğidir"

 

16 Haziran 1920 – Yunanlıların Batı Cephesinde Köşke taarruzu ve cephenin düşmesi.

 

16 Haziran 1920 – Ermenilerin Oltu'yu işgali.

 

16 Haziran 1921 – Pontus çetelerinin baskılarından bıkan Samsun'lular kendilerini korumak için silahlanıp askeri talime başladılar.

 

16 Haziran 1922 – Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, Büyük Taarruz'a karar verdi. Bu kararını Genelkurmay Başkanı Fevzi (Çakmak), Batı Cephesi Komutanı İsmet (İnönü) ve Milli Savunma Bakanı Kazım (Özalp) paşalarla paylaştı. Taarruz planı, büyük bölümü Afyonkarahisar'da bulunan Yunan Ordusu'nun sağ kanadına saldırıp güneyden kuzeye doğru ilerleyerek düşmanın İzmir'le bağlantısını kesmek biçimindeydi. Taarruz, bir baskın şeklinde yapılacaktı.

 

16 Haziran 1924 – Atatürk'ün, Çankaya'da Almanya Elçisi Rudolf Nadolny'nin güven mektubunu kabulü.

 

16 Haziran 1925 – Atatürk'ün, Viyana'dan gelen heykeltraş Heinrich Krippl'e, yapacağı heykel için 1,5 saat süre ile model olması.

 

16 Haziran 1926 – Mustafa Kemal, Gürcü Yusuf (Bombacı)  ve Laz İsmail ile de görüştü, suikasti sordu.

 

16 Haziran 1926 – Mustafa Kemal Atatürk'ün İzmir'e yapacağı seyahati fırsat bilen eski İttihatçılar, Mustafa Kemal Atatürk'e karşı bir suikast hazırladı. Ziya Hurşit ve adamları Mustafa Kemal Atatürk'e, Gaffarzade Oteli yakınında silah ve bombalarla saldıracaklardı. Ancak suikastçilerin Sakız Adası'na kaçmasını sağlayacak motorcu Şevki korkuya kapılıp durumu Vali Kazım Dirik'e bildirdi ve aralarında birçok ünlü ismin de bulunduğu suikastçiler tutuklanıp, yargılandı. Bunların önderleri idam edildi.

 

16 Haziran 1926 – Atatürk İzmir Bornova Ziraat Mektebi (Tarım Okulu)'nde

 

16 Haziran 1926 – Atatürk'ün, saat 9.30'da Soma'ya gelişi, istasyonda kısabir kalıştan sonra hareketi.

 

16 Haziran 1926 – Atatürk'ün, Manisa'ya gelişi, otomobille istasyondan Vilâyet'e gidişi, Türkocağı heyetini kabulü, öğle yemeğini Vilâyetle yedikten sonra İnşaat Malzeme Fabrikası sergisini, Belediye'yi ve Cumhuriyet Halk Partisi'ni ziyareti.

 

16 Haziran 1926 – Atatürk'ün, saat 16.00'da Menemen'e gelişi, bir saatlik kalıştan sonra hareketi.

 

16 Haziran 1926 – Atatürk'ün, akşam İzmir'e gelişi ve halk tarafından coşku ile karşılanışı.

 

16 Haziran 1927 – TBMM'de Yedek Subaylarla ilgili kanun kabul edildi.

 

16 Haziran 1928 – Atatürk'ün, İstanbul'da Türkiye iş Bankası Yenicami (Eminönü) Şubesi'ne gelişi, binayı gezerek ilgililerden bilgi alışı.

 

16 Haziran 1932 – Atatürk'ün, öğleden sonra ve akşamüstü Çankaya'da kütüphanesinde çalışması.

 

16 Haziran 1934 – İran Şehinşahı Rıza Pehlevi Gazi Mustafa Kemal'i Ankara'da ziyaret etti. İran Şahı Rıza Pehlevi'nin Gazi Mustafa Kemal'i Ankara'da ziyareti.

 

16 Haziran 1934 – Atatürk'ün, trenle Samsun'dan Ankara'ya gelen İran Şahı Rıza Pehlevi'yi istasyonda karşılaması

 

16 Haziran 1934 – Atatürk'ün, akşam Çankaya'da iran Şahı Rıza Pehlevi şerefine verdiği ziyafette konuşması: "…Barış içinde gelişmekten başka amaçları olmayan milletlerimizin, aynı zamanda umumî barışa hizmet etmeyi en şerefli ödev saydıklarına şüphe yoktur."

 

16 Haziran 1935 – Atatürk'ün, öğleye doğru otomobille Çubuk'a gidişi, burada kısa bir süre dinlendikten sonra Karagöl'e gelişi, öğle yemeğini burada yemesi; öğleden sonra Melekşah köyüne uğrayarak Ankara'ya gelişi, Keçiören kır kahvesinde bir süre dinlendikten sonra akşam Çankaya'ya dönüşü.

 

16 Haziran 1936 – Atatürk'ün, Ankara'dan İstanbul'a gelişi, akşamüzeri motorla Florya'ya geçişi, geceyi burada geçirişi.

 

16 Haziran 1938 – Beden Terbiyesi Genel Müdürlüğü kuruldu. Spor artık devlet denetiminde.

 

16 Haziran 1938 – Türk medeni kanununda evlenme yaşına ait maddenin değiştirilmesi ile evlenme yaşı kızlar için 15, erkekler için 17'ye çıkarıldı. (Daha sonra 18 yaşından küçük olanlar için ana-baba izin şartı getirildi.)

 

16 Haziran 1938 – Atatürk'ün, Savarona'da, Başbakan Celâl Bayar, Dışişleri Bakanı Tevfik Rüştü Araş, İçişleri Bakanı Şükrü Kaya ve daha sonra Maliye Bakanı Fuat Ağralı'yı kabulü ve görüşmesi.

 

16 Haziran 1938 – Atatürk'ün, Savarona yatında, o gün Balkan turuna çıkmak üzere kullandığı uçakla Yeşilköy'den Atina'ya uçacak olan Sabiha Gökçen'i kabulü ve söyledikleri: "Birkaç saat sonra senin büyük bir Balkan turuna çıktığını ve Türk kadınlığını göklerde şerefle temsil ettiğini, bütün dünya radyoları yayımlayacaklar, herkese duyuracaklar! ..Seni geçirmeye gelmek isterdim Gökçen; ama ne yazık ki bacaklarımda, dizlerimde derman bulamadım. Ama bu sözlerime sakın üzülme! Balkan turun, hepimiz için hayırlı olsun çocuğum!"

 

16 Haziran 1938 – Kadın Havacımız Sabiha Gökçen tek başına uçakla Balkan turuna çıktı. (Sabiha Gökçen'in Atatürk'ün isteği ile tek başına VULTEE-V tipi bir uçakla beş gün süreli İstanbul- Atina – Selanik – Sofya – Bükreş – İstanbul güzergâhında Balkan turu yapması.) (Benim Ailem, Yrd. Doç. Dr. Ali Güler)