Tarihte bugün Atatürk

 

16 TEMMUZ

 

16 Temmuz 1912 – Sait Paşa'nın istifası üzerine Sadrazamlığa Gazi Ahmet Muhtar Paşa'nın getirilişi. [Kocatürk]

 

16 Temmuz 1915 – Gazeteci, yazar ve şairlerden oluşan bir edebî heyetin, harp alanını ziyaret etmek üzere, İstanbul'dan Çanakkale'ye gelişi (Hamdullah Suphi [Tanrıöver], Ahmet Ağaoğlu, Ali Canip [Yöntem], Ömer Seyfettin, Mehmet Emin [Yurdakul], İbrahim Alâettin [Gövsa], Hakkı Süha [Gezgin], Enis Behiç [Koryürek]'in de içinde bulunduğu heyet, Çanakkale cephesine gelerek 5. Ordu ve 3. Kolordu Karargâhlarını ziyaret etmiş, Arıburnu ve Seddülbahir harp bölgelerini gezmiştir. Heyet, Cesarettepesi'ne giden yolun düşman kontrolünde ve tehlikeli oluşu nedeniyle Atatürk'ü ziyaret edememiş, ancak telefonla konuşarak başarılarını kutlamıştır. [Kocatürk]

 

16 Temmuz 1917 – Mustafa Kemal'in Diyarbakır'dan İstanbul'a gelmesi.

 

16 Temmuz 1917 – Atatürk'ün, Diyarbakır'dan Mardin-Halep yoluyla İstanbul'a gelişi (Atatürk, İstanbul'a gelişini takiben Başkomutan Vekili Enver Paşa ve Yıldırım Orduları Grubu Komutanı Mareşal Falkenhayn ile görüşmüş, kısa süre içinde harekete hazır olmak üzere 7. Ordu Karargâhı'nı oluşturmuştur. [Kocatürk]

 

16 Temmuz 1920 – Dağılan Spa Konferansı'nda İstanbul hükümetinin, barış şartlarının yumuşatılması önerisi, İtilaf devletlerince reddedildi. Osmanlı'ya Sevr'i imza için 10 gün süre tanındı. (Spa‟da 16 Temmuz 1920‟de toplanan Yüksek Konsey, barış şartlarının hemen kabulünü ultimatom havası içinde istedi. Reşit Bey bunu anlaşmayı imzalamazsak İstanbul'u elimizden alacaklar ve Yunan yönetimine verecekler şeklinde hükümete bildirdi. Hükümet, 20 Temmuz'da "yok olmaktansa, İstanbul ve Anadolu‟da küçük fakat yine bir Devlet halinde bulunmak evladır" gerekçesi ile anlaşmanın imzalanmasını tavsiye etti. Saray ve Sadrazam anlaşma taslağını imzalamaya karar vermişlerdi. Ama sorumluluğu paylaşmak için bir Saltanat şurası topladılar. Devletin ileri gelenlerinin katıldığı bu toplantıda, Vahidettin anlaşmayı kabul edenlerin ayağa kalkmasını istemiş, topçu feriki Rıza Paşa hariç, diğerleri bu isteği yerine getirmişlerdi. Anlaşmayı imzalamak için Fransa'ya gönderilen Osmanlı delegeleri "Türkiye‟nin millî varlığına derin bir darbe vuran" şartlardan bazılarının hafifletilmesini bir kere daha rica ettilerse de, bu istek kabul edilmedi. Osmanlı Delegeleri, 10 Ağustos 1920 Salı günü saat 16.00 da, Osmanlı İmparatorluğunun ölüm fermanı olan Sèvres Anlaşmasını imza ettiler.)

 

16 Temmuz 1921 – Enver paşa bu tarihte Batum'a geldi ve Mustafa Kemal'e tehdit dolu bir mektup yazdı.

 

16 Temmuz 1921 – Köprühisar'ın milli kuvvetler tarafından işgali.

 

16 Temmuz 1921 – Ankara'da Maarif Kongresi açıldı ve Mustafa Kemal Paşa açılış konuşması yaptı. (Maarif Kongresi 16-21 Temmuz 1921'de yapıldı)

 

16 Temmuz 1921 – Atatürk'ün, Ankara'da toplanan ve 21 Temmuz 1921'e kadar çalışmalarına devam eden Maarif Kongresi'ni açış konuşması: "…Çocuklarımız ve gençlerimiz yetiştirilirken onlara bilhassa varlığı ile, hakkı ile, birliği ile çelişen bütün yabancı unsurlarla mücadele lüzumunu ve millî düşünceleri tam bir imanla her karşı fikre karşı şiddetle ve fedakârane savunma gereği telkin edilmelidir."

 

16 Temmuz 1921 – Enver Paşa'nın, Moskova'dan Atatürk'e uzun mektubu "…Dışarda kalmanın, umumî maksadımız olan başta Türkiye olmak üzere kurtarmaya çalıştığımız İslâm âlemi için faydasız ve belki de tehlikeli olduğunu hissettiğimiz anda memlekete geleceğiz. İşte o kadar (!)" [Kocatürk]

 

16 Temmuz 1922 – Atatürk'ün, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Grubu toplantısında Tabiî Başkanlığa seçilmesi.

 

16 Temmuz 1922 – Gazi Mustafa Kemal, Anadolu ve Müdafaa-i Hukuk Grubu toplantısında doğal başkan, Ali Fuat (Cebesoy) Paşa ise Grup Başkanı oldu. "Misakı Milli" temel ilke kabul edildi.

 

16 Temmuz 1927 – Atatürk'ün, Dolmabahçe Sarayı'ndan hareketle Beylerbeyi Sarayı'na gidişi, bir süre istirahat ettikten sonra tekrar Dolmabahçe Sarayı'na dönüşü.

 

16 Temmuz 1929 – Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal, Çankaya Köşkü'nde, kütüphanesinde çalıştı.

 

16 Temmuz 1932 – Atatürk'ün, trenle Ankara'dan Derince'ye gelişi, buradan Ertuğrul yatı ile Yalova'ya geçişi.

 

16 Temmuz 1933 – Atatürk'ün, akşamüzeri motorla Boğaz'da bir gezinti yapması, Rasim Ferit (Talay) Bey'in evine uğraması, gece Dolmabahçe Sarayı'na dönüşü.

 

16 Temmuz 1934 – Atatürk'ün, otomobille Ankara'dan Kızılcahamam'a hareketi ve geceyi yolda çadırda geçirişi.

 

16 Temmuz 1934 – İlk süttozu fabrikası Bursa'da açıldı.

 

16 Temmuz 1935 – Atatürk'ün, Uludağ'da bir gezinti yapması.

 

16 Temmuz 1935 – Atatürk'ün, akşam sofrada, bir müzik öğretmenine utla bir parça çaldırdıktan sonra söyledikleri: "Bu parçalar, ataları¬mızın yadigârı kıymetli eserlerdir. Bunların kaybolmamaları lâzımdır."

 

16 Temmuz 1938 – Prof. Dr. Fiessinger'in, Paris'ten üçüncü defa gelişi ve Savarona yatında Atatürk'ü muayenesi.