Tarihte bugün Atatürk

 

17 HAZİRAN

 

17 Haziran 1917 – Atatürk'ün, sabah, Ahmet İzzet Paşa'ya beraber Elaziz (Elazığ)'den otomobille Diyarbakır'a hareketi, akşamüzeri Diyarbakır'a gelişleri ve büyük törenle karşılanmaları.

 

17 Haziran 1919 –Genelkurmay Başkanının telgrafla Mustafa Kemal Paşa'ya "Cafer Tayyar Bey'in 1nci Kolordu Komutanı olarak Edirne'de bulunduğunu" bildirmesi. (Nutuk)

 

17 Haziran 1919 – Atatürk'ün, Amasya'dan Kâzım Karabekir'e millî birlik gereğine dair telgrafı: "…Anadolu'ya geçişimden şimdiye kadar en çok önem verdiğim taraf, milletin geleceğinin ve hayat hakkımızın ancak millî birlikle kurtarılacağını anlamak ve bunun için her çeşit siyasî ve kişisel ihtiraslardan uzak ve yalnız milleti hür ve müstakil yaşatmaya yönelik örgütün, yani Müdafaa-i Hukuk-u Milliye'nin her bucağa varıncaya kadar yayılması esaslarını hazırlamak oldu. Övmeye değer ki, her tarafta gerek askerî gerek mülkî, sizin gibi aynı fikir ve düşüncede arkadaşlarımızın çalışma ve önderlikleriyle her taraftan aldığım telgraflar milletin bu ihtiyacı duyduğunu ve birlik halinde bu işe eylemli olarak başladığını ispat ediyor."

 

17 Haziran 1919 – İstanbul'da İngiliz Yüksek Komiseri Amiral Calthorpe'un, Atatürk'ün geri çağrılması için Hariciye Nezareti'ne müracaatı (Amiral Calthorpe, bu isteğini 6 Haziran 1919'da Harbiye Nezareti'ne bildirmişti. Hariciye Nezareti'ne bugünkü başvurusunu 2 Temmuz 1919'da bir kere daha yineleyecektir). [Kocatürk]

 

17 Haziran 1919 – Yunan kuvvetlerinin Menemen'de katliam yapmaları.

 

17 Haziran 1919 – Damat Ferit Paşa'nın Paris Barış Konferansı'na, Osmanlı Devleti'nin barış isteklerini bildiren muhtırası.

 

17 Haziran 1919 – Erzurum İl Kongresi toplandı.

 

17 Haziran 1919 – Yunan ordusu Menemen'de kıyım yaptı. 100 kadar sivil Türk öldürüldü.

 

17 Haziran 1919 – İngiliz Yüksek Komiseri Amiral Calthorpe, Atatürk'ün geri çağrılmasını istedi. (Amasya toplantılarının (Genelgesinin) sonuçlarından biri de Mustafa Kemal'i İstanbul'a getirme faaliyetlerinin yoğunluk kazanması oldu. Zaten İngilizler 6 Haziran'dan beri Mustafa Kemal'in görevden alınması için devamlı baskı yapıyorlardı. İngiliz Yüksek Komiseri Amiral Calthorpe, 17 Haziran 1919‟da, Anadolu'nun 10 askeri bölgeye ayrılarak her birinin başına bir general atama projesini kabul etmeyeceklerini, Mustafa Kemal'in Samsun'a gönderilmesinin üzücü sonuçlar verdiğini ifade ederek onun ve arkadaşlarının biran önce İstanbul'a çağrılmalarını istedi.)

 

17 Haziran 1919 – Atatürk, K. Karabekir'e çektiği telgrafta, ülkenin "ancak milli birlikle kurtarılacağını anlatmak ve bunun için her çeşit siyasi ve kişisel ihtiraslardan uzak ve yalnız milleti özgür ve bağımsız yaşatmaya yönelik örgütün, yani Müdafaayı Hukukun her bucağa varıncaya kadar yayılmasını sağlamaya" çalıştığını belirtti.

 

17 Haziran 1920 – İngiliz Yüksek Komiseri Amiral J. de Robeck'in, Lord Curzon'a yazısı: "…Mustafa Kemal'in askerleri Gebze'ye kadar geldi. Haydarpaşa ve Üsküdar'ı, Kemalistlerin basmasından korkuyoruz."

 

17 Haziran 1921 – Koçkiri Ayaklanması bastırıldı. Liderlerden Alişan ve arkadaşları teslim oldu. Sivas, Erzincan ve Tunceli yöresinde, adını ayaklanan Koçgiri aşiretinden alan ve 3.5 ay süren ayaklanma, Türk ordusu tarafından bastırıldı.

 

17 Haziran 1921 – Ahmet İzzet Paşa'nın, Atatürk'e, Harbiye Nazırlığı'nı kabul ettiğini bildiren telgrafı.

 

17 Haziran 1922 – Atatürk'ün, Adapazarı'ndan İzmit'e gelişi.

 

17 Haziran 1922 – İsmet Paşa, Ali İhsan Paşa'nın görevden alınmasını istedi.

 

17 Haziran 1923 – Latife Hanımın doğum günü şerefine köşkte küçük bir davet verildi. (Mustafa Kemal hediye olarak Karlsbad'da tuttuğu hatıra defterlerinden birisini verdi.)

 

17 Haziran 1926 – Kadıköy Su Şirketi devletleştirildi.

 

17 Haziran 1926 – İsmet Paşa'nın suikast teşebbüsünden dolayı Mustafa Kemal'e geçmiş olsun telgrafı.

 

17 Haziran 1926 – Ankara İstiklal Mahkemesi, İzmir suikasti için özel bir trenle İzmir'e geldi.

 

17 Haziran 1927 – "Ziraat eğitiminin iyileştirilmesi" kanunuyla Ankara'da mükemmel laboratuvarları ve en iyi teknik araçları olan 'Yüksek Ziraat Mektebi' ve 'Yüksek Veterinerlik Enstitüsü' açıldı. (Türkiye üzerine notlar, Metin Aydoğan)

 

17 Haziran 1930 – Atatürk'ün, Ertuğrul yatıyla İstanbul'dan Yalova'ya gidişi.

 

17 Haziran 1932 – Türkiye Turing ve Otomobil Kulübü ile Milliyet gazetesince ilk kez düzenlenen otomobil yarışı, İstinye- Zincirlikuyu arasında yapıldı.

 

17 Haziran 1934 – Atatürk'ün, İran Şahı Rıza Pehlevi şerefine İsmet Paşa tarafından verilen öğle yemeğinde bulunması.

 

17 Haziran 1934 – Atatürk'ün, öğleden sonra Ankara'da İran Şahı Rıza Pehlevi ile askerî birliklerin, izcilerin ve okulların katıldığı geçit törenini izlemesi.

 

17 Haziran 1934 – Atatürk'ün, akşam Ankara Palas'ta İran Şahı Rıza Pehlevi şerefine Dışişleri Bakanı Tevfik Rüştü (Araş) Bey tarafından verilen ziyafette bulunması.

 

17 Haziran 1935 – Türkiye'de şeker üretimini rasyonel hale getirmek amacıyla İş Bankası, Ziraat Bankası ve Sümerbank'ın ortaklığıyla Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. kuruldu. Bazı kaynaklarda 6 Temmuz 1935'te kurulduğu belirtilen 22 milyon Türk Lirası sermayeli şirkete mevcut 4 şeker fabrikasının (Alpulu, Uşak, Eskişehir, Turhal) bağlandığı açıklandı.

 

17 Haziran 1935 – Atatürk'ün, Genelkurmay Başkanlığını ziyareti ve Mareşal Fevzi Çakmakla görüşmesi.

 

17 Haziran 1936 – Atatürk'ün, Başbakan İsmet İnönü'yle beraber Florya'da yaya bir gezinti yapması.

 

17 Haziran 1937 – "Kadıköy Su Şirketi"nin satın alınmasına dair sözleşme imzalandı.

 

17 Haziran 1938 – Sermayesinin tamamı devlet tarafından verilmek suretiyle kurulan 'İktisadi Teşekküllerin Teşkilatı ile İdare Murakebeleri Hakkında Kanun' TBMM'de kabul edildi.