Tarihte bugün Atatürk

 

17 MART

 

17 Mart 1915 – Nusret mayın gemisi gece 26 adet Türk yapımı mayını boğaza bıraktı.

 

17 Mart 1916 – Diyarbakır'a gitmekte olan Atatürk'ün, trenle öğleyin Konya'ya gelişi, öğle yemeğini Kurmay Başkanı İzzettin Bey'le beraber Konya istasyonundaki Bağdat Oteli'nde yemesi.

 

16/17 Mart 1920 – Atatürk'ün, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Merkez Heyetlerine bildirisi: "İçinde bulunduğumuz olağanüstü durumun ne derecelerde sağduyu ve birliği gerektirdiği açıktır. Merkez Heyetlerimizin bir taraftan milleti düşünce ve amaç birliğine yönelterek en alt düzeydeki insanlara kadar, giriştiğimiz mücadelenin kutsallığını ve haklılığını duyurmaları, diğer yandan bulundukları yerlerin askerî ve sivil yöneticileriyle bütün işlerde birlikte hareket etmeleri kesinlikle gereklidir."

 

17 Mart 1920 – Atatürk'ün, İstanbul'un işgali nedeniyle İslâm âlemine bildirgesi: "…Bu onur kırma ve tecavüz darbesinin düşmanlar tarafından tahmin edildiği gibi maneviyatı bozmak değil, belki bütün şiddetiyle mucizeler gösterecek bir kabiliyeti geliştirmek neticesini doğuracağına şüphemiz yoktur!"

 

17 Mart 1920 – Mustafa Kemal, tüm devletlere ve Millet Meclislerine, ve İslâm dünyasına bir bildiri yayınlayarak, milli hareketin desteklenmesini istedi. (Yabancı Devletlere Yaptığım Protesto – Nutuk)

 

17 Mart 1920 – Atatürk'ün, İstanbul ile resmî ve hususî bütün telgraf haberleşmelerinin ve telgraf memurlarının kendiliklerinden gizli yazışmalarının yasaklandığına dair bütün illere, kolordu komutanlıklarına, müstakil livalara, Posta ve Telgraf Başmüdürlüklerine genelgesi: "…Özellikle İstanbul'dan düşman bildirilerini alıp Anadolu içine yayanlar ve Anadolu haberleşmelerini İstanbul'a verenler casus kabul edilerek, bu hareketlerinin gerçekleşmesi halinde derhal ve şiddetle cezalandırılacaklardır."

 

17 Mart 1920 – Mustafa Kemal, bir taraftan işgal kuvvetleri ile işbirliği yaparak Kuvayı Millîye'yi dağıtmaya çalışan Damat Ferit Hükümeti‟nin yıkıcı faaliyetini önlemeye çalışıyor, diğer taraftan da Anadolu hareketini meşru zemine oturtacak "olağanüstü yetkileri haiz" bir Meclis toplanması için hazırlıklar yapıyordu. Bu maksatla İstanbul‟un işgalinden bir gün sonra 17 Martta bir genelge yayınladı: Genelgede özetle Meb'usan Meclisine ve hükümet merkezine İtilâf Devletlerince resmen ve zor kullanılarak el konulduğunu, Osmanlı Devleti'nin hâkimiyetine son verildiği, devletin temel fonksiyonlarının işlemez hale geldiği belirtilerek on beş gün zarfında yeni bir Kurucu Meclis'in toplanmasını öneriyor ve bu Meclis'e seçilme şartları açıklanarak komutanların bu konudaki görüşlerini bildirmeleri isteniyordu. Komutanlarla ve bazı valilerle olan yazışmalardan sonra, 19 Mart'ta karar kesinleşerek vali ve komutanlara tebliğ edildi. Buna göre, eleştiriler dikkate alınarak Meclis'in adı "Olağanüstü Yetkiler Taşıyan Meclis"olarak benimsenmekteydi. Daha sonra bu isim yerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi adı tercih edilmiştir.

 

17 Mart 1920 – Kastamonu Valisi Cemal Bey'in Atatürk'e telgrafı: "…Bugünden itibaren Kastamonu Vilâyeti'nin, Heyet-i Temsiliye'yi hükümet merkezi sayarak emirlerine girdiğini ve alacağı her emri tereddütsüz yapacağını arz ederim!" [Kocatürk]

 

17 Mart 1920 – İngilizler, Eskişehir ve Afyon'dan çekildiler. (24 Nisan'da Şile'ye asker çıkardılar)

 

17 Mart 1922 – Mustafa Kemal evin tanzimi ile meşgul oldu. Saat 16:00'dan sonra teyyare bölüğünü teftiş etti. Akşam saatlerinde İsmet Paşayı ve Konya valisini evinde kabul etti.

 

17 Mart 1922 – Atatürk'ün, beraberinde İsmet Paşa olduğu halde Tayyare Bölüğü'nü teftişi, Fazıl Bey ve diğer bir pilotun uçuşlarını izlemesi.

 

17 Mart 1922 –Türkiye'de ilk Türkçe hutbe Ankara'da Hacı Bayram Veli caminde İstanbul Meclis-i Mebusan ve TBMM imamı İstanbullu Hacı Hafız Sabri Efendi tarafından okundu. Hutbe, İstanbul'daki sansüre rağmen 22 Nisan 1922 tarihinde İleri gazetesinde yayınlandı. (Charles Harington, Atilla Oral)

 

17 Mart 1923 – Atatürk'ün, Lâtife Hanımla beraber Adana'dan hareketle Mersin'e gelişi, Hükümet Konağı'nı, Belediye'yi, Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'ni ziyareti ve Millet Bahçesi'nde -Türkocağı'nın tertiplediği- toplantıda konuşması: "…Gerçek refah ve mutluluğa sahip olabilmek için, asıl bundan sonra çalışmak lâzımdır. Sizin için, zafer ve ilerleme sahası iktisadiyatta, ticarettedir. Bunu takdir ediyorsanız, çok çalışmaya mecbursunuz."

 

17 Mart 1923 – Atatürk'ün, Lâtife Hanım'la beraber akşam Adana'dan Mersin'e ve oradan Tarsus'a gelişi ve geceyi burada geçirişi.

 

17 Mart 1923 – Atatürk'ün Mersin'de Mektep (Okul) Ziyareti.

 

17 Mart 1926 - T.B.M.M.'de "Demir Sanayinin Tesisine Dair Kanun" kabul edildi.

 

17 Mart 1931 – Yenigün Gazetesi, Dr. Suat Hanım'ın bir tıp heyeti tarafından yapılan sınav sonunda operatörlük sertifikası aldığını yazıyordu. Gazete, ilk kadın operatör Suat Hanım'ın bir de fotoğrafını yayımlıyordu.

 

17 Mart 1935 – Atatürk'ün, gece Karpiç'e gidişi, geç saatlerde Çankaya'ya dönüşü.

 

17 Mart 1936 – Romanya dışişleri bakanı Türkiye'yi ziyaret etti.

 

17 Mart 1937 – Atatürk'ün, Çankaya'da Romanya Dışişleri Bakanı Antonesco'yu kabulü.

 

17 Mart 1937 – Atatürk'ün, gece Romanya Dışişleri Bakanı Antonesco şerefine Ankara Palasla verilen ziyafette konuşması: "…Milletler gam ve keder bilmemelidir. Şeflerin vazifesi, hayatı neşe ve şevkle karşılamak hususunda milletlerine yok gös¬termektir! Bütün insanlığın varlığını kendi şahıslarında gören adamlar mutsuzdur. Herhangi bir şahsın, yaşadıkça memnun ve mesut olması için lâzım gelen şey, kendisi için değil, kendisinden sonra gelecekler için çalışmaktır. Hayatta tam zevk ve mutluluk, ancak gelecek nesillerin şerefi, varlığı, mutluluğu için çalışmakta bulunabilir."