Tarihte bugün Atatürk

 

19 OCAK

 

19 Ocak 1908 (Ocak) – Atatürk'ün Selânik civarında Sedes Çiftliği etrafında yapılan askeri manevraya katılması. [Kocatürk]

 

19 Ocak 1915 – Sarıkamış harekatı 60.000 şehit vermemizle acı bir şekilde sonuçlandı. I.Dünya Savaşı sırasında 22 Aralık 1914 tarihinde Osmanlı İmparatorluğu ve Rus İmparatorluğu arasında Sarıkamış'ta başlayan ve Osmanlı İmparatorluğu'nun (Enver Paşa) askeri taktik hatasıyla büyük bir başarısızlıkla sonuçlanan askeri harekatta, Türk Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığına göre Osmanlı zayiatları 60.000 ve Rus zayiatları 30.000'dir. Savaşın en hazin kısmı ise Osmanlı kayıplarının bir çoğunun Ruslar ile yapılan çarpışmalarda değil de ağır soğuk hava koşulları yüzünden ölmesidir. Ruslar; Türklerden 200 subay, 7000 eri esir, 20 makineli tüfekle 30 topu ganimet olarak almışlardır. 5000 kişi civarında esir alınmıştır. Bunlar tahmine göre Kırım'da domuz çiftliğinde çalıştırılarak ve aç bırakılarak ölmüşlerdir.

 

19 Ocak 1915 – SARIKAMIŞ HAREKÂTI. Kafkasya cephesinde 150.000 kişilik Türk kuvveti, Enver Paşanın 30 Aralık 1914 tarihli emri ile, 22 Aralık 1914 – 19 Ocak 1915 tarihleri arasında taarruz ile 160.000 kişilik Rus ordusunun Allahüekber dağlarından gizlice aşarak gerisine düşmeye teşebbüs etti. İklim, coğrafya ve yanlış karar neticesi bu hareket başarılı olamadı ve Sarıkamış – Ümraniye istikametinde ilerleyen orduda 90.000 kişilik şehit kaybı yaşandı. (20. YY. Siyasi Tarihi, Prof. Dr. Fahir Armaoğlu)

 

19 Ocak 1920 – Mustafa Kemal Paşa'nın Misak-ı Milli ile ilgili olarak (İlk belge mahiyetinde) 19 Ocak 1920 tarihli ilk taslağı kaleme alması. (Bu metin Mustafa Kemal'in Ankara'da ikamet ettiği Ziraat mektebinde 5, 7, 8 ve 18 Ocak 1920 tarihlerinde gerçekleştirilen görüşmelerden sonra Meclis-i Mebusan'da teşkil edilecek "Müdafa-i Hukuk Grubunun" programı olarak da hazırlanan taslaktır. Bu taslakta kararlar yedi maddedir. Taslakta Mustafa Kemal'in imzası ve başlık yoktur.)

 

19 Ocak 1923 – Atatürk'ün, Çerkeşli, Tavşancıl, Gebze yöresindeki ordu birliklerini denetlemesi ve tatbikatı izlemesi.

 

19 Ocak 1923 – Atatürk'ün, İzmit'ten Bilecik'e gelişi.

 

19 Ocak 1923 – Mustafa Kemal'in halası Emine ve kardeşi Makbule'nin Mustafa Kemal'i İstanbul'dan İzmit'e gelerek ziyaret etmeleri ve başsağlığı dilemeleri.

 

19 Ocak 1923 – Atatürk'ün, annesinin ölümü nedeniyle başsağlığı dileklerini ileten Lâtife Hanım'a telgrafı: "Acıma bütün kalbinizle iştirak edeceğinize tamamen eminim. Annemin son saatlerini, sizin şefkatli bakım ve dikkatiniz altında geçirmiş olması cidden beni avutuyor. Çok teşekkür ederim."

 

19 Ocak 1925 – Atatürk'ün, Adana'da Liseyi, Kız ve Erkek Öğretmen Okullarını ve Cumhuriyet Halk Partisi Merkezi'ni ziyaretleri.

 

19 Ocak 1925 – Atatürk Adana Erkek Lisesi ve Adana Kız ve Erkek Muallim Mekteplerinde (Öğretmen Okullarında)

 

19 Ocak 1925 – Mecliste yol mükellefiyeti kanunu kabul edildi. 542 sayılı "Yol mükellefiyeti kanunu" çıkartıldı. Buna göre öğrenci, asker, malul ve çok çocuklu olanlar hariç 18-60 yaş arası erkekler yılda 6-12 gün yol inşaatında çalışacak yahut karşılığı parayı ödeyecekti. (Türkiye üzerine notlar, Metin Aydoğan)

 

19 Ocak 1927 – Atatürk'ün, Çankaya'da, Vali başkanlığındaki Ankara Şehir Meclisi Heyeti'ni kabulü ve mektep ve yol çalışmaları hakkında dikkatlerini çekişi.

 

19 Ocak 1929 – TBMM, Türkiye'nin Kellog Paktı'na katılmasını onayladı. (Kellog paktı 28 Ağustos 1928'de Paris'te ABD, Fransa, İngiltere, Almanya, İtalya, Belçika, Polonya, Çekoslavakya ve Japonya tarafından kurulmuştu. Paktın amacı 'savaşın, ulusal siyasetin aracı olarak kullanılmaması' ilkesiydi.)

 

19 Ocak 1931 – Karadeniz'de fırtına çıktı; Türk, Yunan ve Hollanda bandıralı üç vapur battı.

 

19 Ocak 1931 – Atatürk'ün, İsmet ve Kâzım (Özalp) Paşalarla beraber akşam, Ankara Türkocağı salonunda Fransız tiyatro sanatçılarının temsilini izlemesi.

 

19 Ocak 1932 – Atatürk'ün, öğleden sonra Dolmabahçe Sarayı'ndan otomobille hareket ederek Maslak ve Kağıthane yöresinde bir gezinti yapması.

 

19 Ocak 1933 – Atatürk'ün, Bursa'da İpekiş Fabrikası'nı ve Askerî Hastane'yi ziyaretleri ve İpekiş Dokuma Fabrikası'nın hatıra defterine yazdıkları: "İpekiş Fabrikası'nda gördüklerimden çok sevinç duydum."