Tarihte bugün Atatürk

 

20 MAYIS

 

20 Mayıs 1909 – Atatürk'ün, İstanbul'dan Selânik'e hareketi. [Kocatürk]

 

20 Mayıs 1910 (Mayıs) – Mustafa Kemal'in Mahmut Şevket Paşa'nın Kurmay Başkanı olarak Arnavutluk hareketlerinde bulunması.

 

20 Mayıs 1916 – Atatürk'ün, beraberindekilerle Kulp'tan Diyarbakır'a dönüşü (Dicle köprüsü civarında, 2. Ordu Kurmay Başkanı Albay İsmet (İnönü) Bey tarafından karşılanmıştır.

 

20 Mayıs 1916 – Atatürk'ün, Diyarbakır'da 2. Ordu Karargâhı'na giderek Ahmet İzzet Paşa ile görüşmesi.

 

20 Mayıs 1917 – Atatürk'ün, 4. Kolordu Komutanlığı'ndan 20. Kolordu Komutanlığı'na atanan Albay İsmet (İnönü) Bey hakkında verdiği ayrılış sicili: "Ciddî, faal, gayet zeki, yüksek fikirli, astlarına ve savaş ruhiyatına hâkim ve etkili, iyi bir görüşe ve süratli bir kavrayışa sahip. Kolordu'nun her türlü ihtiyacını düşünmekten ve sağlamaya çalışmaktan bir an uzak kalmaz ve başarır. Askerî bilgisi ve anlayışı güzel ve geniş; doğru, kesin ve tereddütsüz karar sahibi, cesur ve kişisel kararıyla hareket etmek kabiliyetine sahip. Ordu ve memlekette, üzerine alacağı mühim vatanî görevlerde kendisinden büyük hizmetler beklenir." [Kocatürk]

 

20 Mayıs 1919 – Milne Hattı. İtilâf devletleri tarafından Ege bölgesinde Yunanlıların işgal etmelerini öngördükleri bölge. İngiliz generalinin adı ile tanınır. Küçük Menderes nehri ağzından Aydın doğusu, Marmara gölü batısı, Soma doğusu, Ayvalık. kuzeyinde Edremit körfezine kadar çizilen hattın batışıdır. Yunanlılar bu hatta kadar Mondros barışına göre işgal edeceklerdi. Bu böyle olmadı. Yunanlılar 13 ay sonra bu hattı aştılar. Kaynak: Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Sözlüğü 1918-2000, M. Orhan Bayrak

 

20 Mayıs 1919 – Yunan kuvvetlerinin Torbalı'yı işgali.

 

20 Mayıs 1919 – İstanbul'da, Üsküdar Doğancılar'da İzmir'in işgalini protesto mitingi.

 

20 Mayıs 1919 – İngiliz Muhipleri Cemiyeti İstanbul'da kuruldu. (Yabancı himayesiyle çözüm arayan derneklerin en önemlisi İngiliz Muhipleri Cemiyetidir. Cemiyetin başında İngiliz haber alma örgütünün etkin görevlilerinden Rahip Frew ile Adalet Bakanlığı müsteşarı Sait Molla vardır. Resmen 20 Mayıs 1919‟da kurulan cemiyete saray, Hürriyet ve itilâf Fırkası mensupları özel bir ilgi göstermişlerdir. Cemiyetin amacı İngiliz mandasını sağlamak, İngiltere lehine kamuoyu yaratmaktır.)

 

20 Mayıs 1919 – Albay Bekir Sami, 17. Kolordu komutanlığına atandı.

 

20 Mayıs 1919 – Seydiköy Yunanlılarca işgal edildi.

 

20 Mayıs 1919 – Atatürk'ün, Samsun'dan Sadrazam Damat Ferit Paşa'ya telgrafı: "İzmir'in Yunan askerleri tarafından işgali hadisesi, yakından temasta bulunduğum milleti ve orduyu tasavvur ve tasvir edilemeyecek derecede üzmüştür. Ne millet ve ne ordu, mevcudiyetine karşı yapılan bu haksız tecavüzü kabul etmeyecektir!"

 

20 Mayıs 1919 – Atatürk'ün, İngilizlerin Samsun'a bir kısım asker çıkarmaları sebebiyle, bu gibi tecavüzlerin men'i ile siyasî vaziyetten gerektikçe haberdar edilmesi hakkında, Harbiye Nezareti'ne telgrafı.

 

20 Mayıs 1919 – Samsun'da görevli İngiliz askerî temsilci Yüzbaşı Hurst'un, Atatürk ile bölgedeki umumî durum hakkında görüşmesi. (Bu görüşmenin 19 veya 21 Mayısla yapılmış olması ihtimali de vardır). [Kocatürk]

 

20 Mayıs 1920 – Atatürk'ün, vatana ihaneti ispatlanmış bulunan Damat Ferit Paşa ve arkadaşlarının vatandaşlık hukukundan ve milletimiz arasından çıkarılmasına dair 19.5.1920 tarihli Büyük Millet Meclisi kararını bildiren genelgesi. [Kocatürk]

 

20 Mayıs 1920 – Damat Ferit Ertuğrul yatının direğine Sadaret forsu çektirdi. İstanbul'dan İzmit'e geldi. Kendisi gibi hainler tarafından törenle karşılandı. Milli hareketi yok etmek için kurdurduğu Hilafet Ordusunu teftiş etti. Türklere yapılan vahşeti yerinde izledi. (Damat Ferit bu orduyla sözde Türk'ü Türk'e kırdıracak, Ankara'yı basacak ve milli hareketin öncülerini de kurşuna dizdirecekti. Bu amaçla saray altınlarını cömertçe dağıttı. Kayınbiraderi Vahdettin de, kardeş kanı döken bu çapulculara madalya ve nişanlar verdi.)

 

20 Mayıs 1920 – Cemil Çeto kürt ayaklanması başladı. Bahtiyar aşireti lideri Cemil Çeto, diğer aşiretleri de kışkırtıp Garzan bölgesinde isyan başlattı ancak başarılı olamayarak 7 Haziran'da kendisi ve dört oğlu teslim oldu.

 

20 Mayıs 1926 – Atatürk'ün, Konya'dan trenle saat 10.00'da Bozüyük'e gelişi. Bozüyük Kereste Fabrikası'nı ziyareti ve konuşması: "…Cumhuriyet hükümetinin, namuslu, vatansever, cumhuriyetçi iş adamlarına daima yardımcı olacağına şüphe edilmemelidir!"

 

20 Mayıs 1926 – Atatürk'ün, öğleden sonra Bozüyük'ten otomobille Bilecik'e gelişi, akşama doğru Bursa'ya hareketi.

 

20 Mayıs 1926 – Atatürk'ün, akşam Bursa'ya gelişi. (Atatürk'ün. Sabiha Gökçen'i tanıması, 13 Haziran'a kadar kaldığı bu Bursa seyahatinde gerçekleşmiştir. O zamanlar 12-13 yaşlarında olan Sabiha Hanım, Atatürk'ün kaldığı -kendi evlerine komşu- köşke gelerek Atatürk'ün elini öpmüş, okuma isteğinde olduğunu söylemiştir. Küçük Sabiha, konuşması ve isteğiyle Atatürk'ün takdirini kazanmış; o günden itibaren Atatürk'ün yüksek himayelerine kavuşarak manevî kızı sıfatıyla yanında bulunmuştur. [Kocatürk]

 

20 Mayıs 1928 – Uluslararası rakamların kullanılmasına ilişkin 1288 sayılı yasa TBMM'nce kabul edildi.

 

20 Mayıs 1928 – Afgan Kralı Amanullah Han'ın Gazi Mustafa Kemal'i Ankara'da ziyareti.

 

20 Mayıs 1928 – Atatürk'ün, Ankara'ya gelen Afganistan Kralı Amanullah Han ve Kraliçe Süreyya'yı istasyonda karşılaması.

 

20 Mayıs 1928 - Afgan Kralı Amanullah Han ile Kraliçe İstanbul'da Gazi Mustafa Kemal tarafından kabul edildi.

 

20 Mayıs 1928 – Atatürk'ün, Afganistan Kral ve Kraliçesi'yle beraber, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki görüşmeleri izlemesi ve İstiklâl Madalyası takılışı töreninde hazır bulunması.

 

20 Mayıs 1928 – Atatürk'ün, Afganistan Kralı Amanullah Han ve Kraliçe Süreyya şereflerine Ankara Palasla verilen ziyafette konuşması: "…Geleceğin yüksek ufuklarından doğmaya başlayan güneş, asırlardan beri ıstırap çeken milletlerin talihidir! Bu talihin artık bir daha siyah bulutlara bürünmemesi, milletlerin ve onların önderlerinin dikkat ve fedakârlığına bağlıdır!"

 

20 Mayıs 1928 - Gazi Mustafa Kemal Sarayburnu'nda Türk Harfleri hakkındaki nutkunu söyledi.

 

20 Mayıs 1928 – Milletlerarası rakamların kullanılması hakkında Kanun'un kabulü.

 

20 Mayıs 1932 – Atatürk'ün, Çankaya'da Amerika Büyükelçisi General Sherrill ve Litvanya Elçisi Jurgis Baltrusaitis'in güven mektuplarını kabulü ve Elçilerin söylevlerine cevap konuşmaları.

 

20 Mayıs 1934 – Kayseri pamuklu bez kombinasının temeli atıldı. Bu fabrika beş yıllık sanayi planının ilk eseri olacaktı. (16 Eylül 1935'te büyük bir törenle işletmeye açıldı.)

 

20 Mayıs 1938 – Atatürk'ün, saat 13.00'te Hatay Sorunu nedeniyle Ankara'dan trenle Mersin'e gelişi, askerî birliklerin geçit törenini izlemesi ve geceyi Mersin'de Vali Konağı'nda geçirişi. (20 – 24 Mayıs 1938)

 

20 Mayıs 1938 – Atatürk Mersin'e gitti. (27 Mayıs 1938'de İstanbul'a döndü. Döndüğünde yorgun ve bitkindi.)