Tarihte bugün Atatürk

 

20 AĞUSTOS

 

20 Ağustos 1915 – Atatürk'ün, Anafartalar Grubu cephesinin genişletilmesi üzerine, gözetleme yerinden cepheyi yeniden tetkik ederek yeni bazı düzenlemeler yapması.

 

20 Ağustos 1915 – 1. Ordu Komutanı Mareşal von der Goltz'un, karargâhının bulunduğu Gelibolu'dan Anafartalar Grubu Komutanlığı Karargâhı'na gelişi, Atatürk'le görüşmesi, daha sonra onunla birlikte Anafartalar cephesine giderek gözetleme yerine çıkması. [Kocatürk]

 

20 Ağustos 1919 – Sivas Valisi Reşit Paşa'nın Atatürk'e, Sivas'ta bulunan Fransız Jandarma Müfettişi Brunot ile yaptığı görüşmeye dayanarak, kongrenin Sivas'ta toplanması hakkındaki endişelerini bildiren telgrafı: "Kongrenin mutlaka toplanmasına kesin gerek yoksa vazgeçilsin. Var ise, dört taraftan işgali pek kolay olan Sivas'ın toplantı merkezi olmasından vazgeçilerek işgal ihtimali pek uzak olan Erzurum'da veyahut uygun görülürse Erzincan'da toplanması girişiminde bulunulmasını, memleketin selâmeti namına rica ederim."

 

20 Ağustos 1919 – Atatürk'ün, Sivas Valisi Reşit Paşa'nın 20.8.1919 tarihli telgrafına cevabı: "Bendeniz ne Fransızların ve ne de herhangi bir yabancı devletin korumasına tenezzül eden şahsiyetlerden değilim. Benim için en büyük korunma noktası ve şefaat kaynağı milletimin sinesidir. Mösyö Brunot bilmelidir ki, Fransızların Sivas'ı işgale karar vermeleri kendilerine pek pahalıya mal olabilecek yeni kuvvetlerle ve çok paralarla yeni bir harbe karar vermelerine bağlıdır."

 

20 Ağustos 1919 – Sivas Valisi Reşit Paşa'nın, Atatürk'le telgraf görüşmesinden sonra Dahiliye Nazırı Adil Bey'e cevabı: "…Mustafa Kemal ve Rauf Beylerin yakalanmaları ve kongrenin açılışını men için girişimlerde bulunmanın imkânsız derecede müşkül ve zamansız olduğuna inanıyorum." [Kocatürk]

 

20 Ağustos 1919 – Atatürk'ün Sivas valisi Reşit Paşa'ya çektiği telgraf; "Ben ne Fransızların ne de herhangi bir yabancı devletin yardımına tenezzül edecek değilim. Benim için barınma yeri ve yardım kaynağı milletimin sinesidir." (Sinan Meydan, 1923, 3. Baskı, s.253.)

 

20 Ağustos 1919 – Sivas kongresi toplanacağı sırada Brunot adlı bir Fransız subayı Reşit Paşa'dan kongreye engel olmasını istemiş, eğer kongre toplanırsa şehrin işgal edileceğini bildirmiştir. Reşit Paşa durumu Mustafa Kemal'e bildirmiş, Mustafa Kemal bunu "kuru sıkı" olarak nitelendirmiştir.

 

20 Ağustos 1919 – Sivas valisi Reşit Paşa'nın telgraf başındaki Mustafa Kemal Paşa'ya ; "Cizvit papazlarıyla 19 Ağustos tarihinde Sivas'a gelerek, kendisini ziyaret eden Fransız Binbaşı (Jandarma müfettişi) Mösyö Brunot'un Sivas'ta kongre yapılması durumunda buraların 5-10 gün içinde işgal edileceğini bildirdiğini, keza 20 Ağustos 1919 günü sabah ikinci görüşmede itilaf devletleri aleyhine kışkırtma içermemek kaydıyla Sivas'ta kongreye müsaade edeceklerini söylediğini" bildirmesi. (Nutuk)

 

20 Ağustos 1919 – (Saat 13.00) Reşit Paşa'nın az evvelki telgrafına Mustafa kemal Paşa'nın cevabi telgrafı; "… bendeniz ne Fransızların ve ne de herhangi bir yabancı devletin yardımına tenezzül eden şahsiyetlerden değilim.  Benim için en büyük korunma yeri ve yardım kaynağı milletimin bağrıdır. Sivas kongresinin toplanma yer ve zamanı milletin kararıdır. Ve varsa değişiklik yetkisi sadece Heyet-i Temsiliye'de dir." (Nutuk)

 

20 Ağustos 1919 – Mustafa Kemal'in 13ncü Kolordu Komutanına "3 Temmuz emri ile bildirilen iki şahsın (Celadet ve Kamuran Ali) İstanbul'dan hareket ettiklerini bildiren, Mardin istasyonunda sıkı kontrol yapılmasını isteyen mesajı. (Nutuk)

 

20 Ağustos 1920 – Atatürk ün, Antep halkının düşmanla sonuna kadar savaşmaya karar verdiğini bildiren Antep Mutasarrıfı Sabri Bey'e cevabı: "…Antep halkının gösterdikleri kahramanlık ve vatanseverliğin son derece teşekküre değer bulunduğunun halka bildirilmesi ve söz konusu kararın yayın ve ilânı rica olunur."

 

20 Ağustos 1921 – Türk ordusunun gizli savaş emirleri, İngiliz istihbaratının eline geçti.

 

20 Ağustos 1921 – Bolvadin'in Yunanlılar tarafından işgali.

 

20 Ağustos 1921 – Sakarya Meydan Muharebesi. İlk küçük çarpışmalar. Yunan süvari birlikleri Türk süvarilerinin saldırılarından yılmaya başladı.

 

20 Ağustos 1921 – Salih Paşa'nın, Roma'dan Atatürk'e telgrafı: "…En elverişli barış şartlarını elde etmek için Avrupa'ya gönderildim, İngiltere'ye karşı direnip durmak gereksiz ve tehlikelidir. Rusya'ya yaklaşmak ve Batı'yı ihmal etmek ise felâket olabilir. Vakit geçirmeden barış arayalım. Bu amaçla Avrupa'dayım. Bir temsilcinizi bana gönderiniz, işbirliği yapalım." [Kocatürk]

 

20 Ağustos 1922 – Başkomutan Mustafa Kemal Paşa'nın Konya'dan cephe karargâhının olduğu Akşehir'e gelişi ve Cephe Komutanı İsmet Paşa'ya 26 Ağustos 1922 sabahı içintaarruz emri vermesi. Bugün çıkan Ankara gazetelerinde Paşa'nın Çankaya'da bir çay ziyafeti vereceği haberi yereldi.

 

20 Ağustos 1922 – Mustafa Kemal Paşa Batı Cephesi karargahı, Akşehir'de.

 

20 Ağustos 1922 – Hâkimiyet-i Milliye gazetesinde yayımlanan haber: "Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Başkomutan Gazi Mustafa Kemal Paşa Hazretleri Ağustos'un 21. Pazartesi günü öğleden sonra saat 16.00'da Çankaya'daki köşklerinde şehrimizde bulunan kordiplomatiğe bir ziyafet vereceklerdir. Ziyafette bütün elçiler ve siyasî kişiler hazır bulunacaktır. Birçok kişiye dün bu hususta davetiye gönderilmiştir." (Bu haber, Atatürk'ün cepheye gidişini duyurmama amacıyla yayımlanmıştır). [Kocatürk]

 

20 Ağustos 1922 – Atatürk, Konya Akşehir'de, Büyük taarruz öncesi son hazırlıkları kontrol etti.

 

20/21 Ağustos 1922 – Mustafa Kemal Paşa'nın 1 ve 2nci Ordu Komutanlarını cephe karargahına çağırması, genelkurmay Başkanı ve batı cephesi komutanında olduğu ortamda taarruz emrini savaş oyunu şeklinde açıklaması, taarruz emrini (harekat tasarısı şeklinde) tekrarlaması. (Nutuk)

 

20/21 Ağustos 1922 – Komutanlarla toplantı yapan Mustafa Kemal 26 Ağustos Cumartesi sabahı için taarruz emri verdi. Atatürk'ün, Akşehir'de Batı Cephesi Karargahı'nda I. Ordu Komutanı Nurettin ve II. Ordu Komutanı Yakup Şevki Paşalara, taarruz plânını harita üzerinde açıklaması ve taarruz emri verişi.

 

20/21 Ağustos 1922 – Gece, Batı Cephesi Karargâhı'nda Genelkurmay Başkanı Fevzi (Çakmak), Batı Cephesi Komutanı İsmet (İnönü), 1. Ordu Komutanı Nurettin ve 2. Ordu Komutanı Yakup Şevki (Subaşı) paşalarla bir toplantı yapan Gazi Paşa, taarruz hakkında harita üzerinde bilgi verip 26 Ağustos sabahı taarruz edilmesini emretti.

 

20 Ağustos 1922 – Başkomutan Mustafa Kemal Paşa'nın Konya'dan cephe karargâhının olduğu Akşehir'e gelişi ve Cephe Komutanı İsmet Paşa'ya 26 Ağustos 1922 sabahı içintaarruz emri vermesi. Bugün çıkan Ankara gazetelerinde Paşa'nın Çankaya'da bir çay ziyafeti vereceği haberi yereldi.

 

20 Ağustos 1922 – Mustafa Kemal Paşa Batı Cephesi karargahı, Akşehir'de.

 

20 Ağustos 1922 – Hâkimiyet-i Milliye gazetesinde yayımlanan haber: "Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Başkomutan Gazi Mustafa Kemal Paşa Hazretleri Ağustos'un 21. Pazartesi günü öğleden sonra saat 16.00'da Çankaya'daki köşklerinde şehrimizde bulunan kordiplomatiğe bir ziyafet vereceklerdir. Ziyafette bütün elçiler ve siyasî kişiler hazır bulunacaktır. Birçok kişiye dün bu hususta davetiye gönderilmiştir." (Bu haber, Atatürk'ün cepheye gidişini duyurmama amacıyla yayımlanmıştır). [Kocatürk]

 

20 Ağustos 1922 – Atatürk, Konya Akşehir'de, Büyük taarruz öncesi son hazırlıkları kontrol etti.

 

20 Ağustos 1930 – Atatürk'ün, Yalova'da gece sofrada arkadaşlarına söyledikleri: "Milletin, şahıslara kendini unutacak ve kendini kaptıracak kadar tutkun olması iyi netice vermez. Bunun tarihte misalleri çoktur."

 

20 Ağustos 1933 – Atatürk'ün, Sovyet Rusya'dan ithal edilen bazı malların yerli mallardan düşük fiyatla satılması üzerine, önlem alınması hususunda Başbakanlığa telgrafı: "…Aksi takdirde Rusların, Türk pazarından bir miktar mal satın almakla bize görünüşte temin ettikleri fayda, haksız rekabetle tamamen hiçe indirilmiş olur."

 

20 Ağustos 1933 – Atatürk'ün, Dolmabahçe'den motorla Büyükada'ya gidişi.

 

20 Ağustos 1934 – Atatürk'ün, öğleden sonra Dolmabahçe Sarayı'nda 2. Türk Dil Kurultayı çalışmalarını izlemesi.

 

20 Ağustos 1935 – Atatürk'ün, Florya'da denize girişi.

 

20 Ağustos 1937 – Atatürk'ün, öğleden önce, Çerkezköy yakınındaki askerî manevraları izlemesi, öğleden sonra Çerkezköy'den trenle Florya'ya hareketi, saat 17.30'da Florya'ya gelişi.

 

20 Ağustos 1938 – Atatürk'ün, Uluslararası 8. İzmir Fuarı'nın açılışı nedeniyle Başbakan Celâl Bayar'a telgrafı: "…Fuarın yıldan yıla ayrı bir gelişme eseri gösterdiğine dair olan haberinizden çok memnun oldum. Vazifelilere takdirlerimin ve sayın halka teşekkür ve sevgilerimin iletilmesini diler, gözlerinizden öperim."