Tarihte bugün Atatürk

 

20 HAZİRAN

 

20 Haziran 1907 – Mustafa Kemal'in kolağası (kıdemli yüzbaşı) olması. "Sene-i mezkûre eylülü gayesinde arıza-i vücudiyelerinden naşi atik 3 ncü Ordu'ya nakledilmişlerdir."

 

20 Haziran 1919 – Atatürk postanelere el konulmasını emretti. (İçişleri Bakanlığının telgraf yasağı nedeniyle)

 

20 Haziran 1919 – Atatürk'ün isteği ile Amasya Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti tarafından, yaklaşık 30.000 kişinin katıldığı büyük bir miting yapıldı. Mitingde konuşan Atatürk, milleti yine direnişe çağırdı.

 

20 Haziran 1919 – Atatürk'ün, Posta ve Telgraf Umum Müdürlüğü'nün, Redd-i İlhak ve Müdafaa-i Hukuk-u Milliye Cemiyetlerinin telgraflarının çekilmemesi emri üzerine Amasya'dan Sadaret'e, Harbiye Nezareti'ne, valiliklere, kolordulara, Posta ve Telgraf Başmüdürlüklerine genelgesi: "…Milletin sesini boğarak yasal hakkını istemekten menetmeye ve vatanın mahvına sebep olmaya yönelik bu emri hiçbir namuslu telgraf memurunun yerine getireceğini ümit etmem; fakat böyle bir namussuzluğa cüret edecek olanlar olursa derhal divan-ı harplere gönderilmesini ve durumdan bilgi verilmesini em¬rederim."

 

20 Haziran 1919 – Atatürk'ün, Amasya'dan Posta ve Telgraf Umum Müdürlüğü'ne telgrafı: "Posta ve Telgraf Umum Müdürlüğü'nün telgrafhanelere Müdafaa-i Hukuk-u Milliye ve Redd-i İlhak Cemiyetleri tarafından verilecek telgrafların çekilmemesi hakkında bir emir verdiğini haber aldım. Bu emrin hemen geri alınarak milletin itimat ve güvenine zerre kadar zarar getirilmemesi gereğini arz etmeyi vicdan vazifesi kabul ettiğimi bildiririm." [Kocatürk]

 

20 Haziran 1919 – Milli kuvvetlerin Nazilli'yi geri almaları.

 

20 Haziran 1919 – Yunan kuvvetlerinin Bergama'yı ikinci kez işgali.

 

20 Haziran 1919 – Amasya'da askeri komutanların Kemal Paşa Başkanlığında toplanması. Amasya'da başlayan görüşmelere Ali Fuat Paşa (Cebesoy), Rauf Bey (Orbay) ve Refet Bey (Bele) de katıldı. Üç gün devam eden Amasya görüşmeler sonunda vatanın tehlikede olduğuna dair dikkate çekilen Amasya Tamimi yayınlandı. Buna göre Sivas'ta bir milli kongre toplanması yolunda karar alındı. Kurtuluş mücadelesinin planları hazırlanmış, Erzurum Kongresi ve Sivas Kongresi'nin toplanmasına burada karar verilmiş, 22 Haziran 1919 tarihinde yayınlanan "Amasya Genelgesi" ile "Milletin İstiklâlini Yine Milletin Azim ve Kararı Kurtaracaktır" denilerek Milli Mücadele burada fiiliyata geçirilmiştir.

 

20 Haziran 1919 – Mustafa Kemal'in, Amasya'dan gönderdiği genelge ile milli kuvvetleri bir gaye ve bir teşkilat çevresinde toplamak amacıyla Sivas Kongresi'ni toplamaya çağırması.

 

20 Haziran 1920 – Çerkez Ethem kuvvetleri Yozgat Ayaklanması'nı bastırmak üzere Ankara'dan yola çıktı.

 

20 Haziran 1920 – Atatürk'ün, Sovyet Rusya Dışişleri Komiseri Çiçerin'in 3.6.1920 tarihli mektubuna cevabı: "..Biz batı emperyalistlerine karşı yalnız kurtuluş ve bağımsızlığımızı korumakla yetinmiyoruz. Aynı zamanda batı emperyalistlerinin kuvvetleri ve malûm olan her vasıtalarıyla Türk milletini emperyalizme vasıta olarak görmek istemelerine mâni oluyoruz. Bu suretle bütün insanlığa hizmet ettiğimize inanıyoruz."

 

20 Haziran 1920 – Atatürk'ün, ilgililere ve Sovyet Hükûmeti'ne bildirilmek üzere Kâzım Karabekir'e yazısı: "…Talât, Cemal, Enver Paşaların Büyük Millet Meclisi adına hiçbir siyasî girişimde bulunmaya yetkileri olmadığının ve bizimle hiçbir haberleşme ve ilişkileri bulunmadığının kendilerine bildirilmesi, Vekiller Heyeti kararı gereğidir."

 

20 Haziran 1920 – Atatürk'ün, Batı cephesini denetlemek üzere akşam, Ankara'dan Eskişehir'e hareketi. [Kocatürk]

 

20 Haziran 1920 – Yunan ordusuna taarruz emri verildi.

 

20 Haziran 1922 – Claude Farrere'in, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na İzmit'ten telgrafı: "Fransa'ya pek acele dönmek mecburiyetinde bulunduğumdan hür İzmit toprağından Büyük Millet Meclisi'ne ve onun Reisine en içten saygılarımı sunarken acele ve şerefli bir barış dilediğimi arz eylerim." [Kocatürk]

 

20 Haziran 1922 – Fahrettin Paşa, Ali İhsan Paşa'nın yerine vekaleten 1. Ordu komutanlığına atandı.

 

20 Haziran 1922 – Adapazarı Kız Numune Mektebi (Adapazarı Kız İlkokulu)'nde.

 

20 Haziran 1926 – Mustafa Kemal'e İzmir'de suikast girişimiyle ilgili tutuklamalar devam ediyor; eski Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası lider kadrosundan Ali Fuat (Cebesoy) tutuklandı; Kazım Karabekir Paşa da 22 Haziran günü tutuklandı.

 

20 Haziran 1926 – Atatürk'ün, İzmir'de "Suikast'ı Lanetleme Heyeti"ne hitabı: "…Ben ölürsem, soylu milletimizin beraber yürüdüğümüz yoldan asla ayrılmayacağına eminim; bununla müsterihim! Düşmanlarımız, düşünebildikleri iğrenç çarelere istedikleri kadar girişsinler. Onların boğazlanmışcasına hareketleri bizim inkılâp ateşimizi söndüremez!"

 

20 Haziran 1926 – İsmet Paşa'nın; suikast girişiminden sonra Atatürk'ün isteğiyle İzmir'e gelmesi, Ziya Hurşid'in mebus kardeşi Faik (Günday) ile görüşmesi, suikaste ikna olması.

 

20 Haziran 1927 – TBMM'den "Ziraat ve Baytar Enstitüleri ile Ali Mektepleri Tesisine ve Ziraat Tedrisatının Islahına Dair kanun" kabul edildi. Tarım Okulları kurulmasını öngören kanun kabul edildi.

 

20 Haziran 1927 – Memurların Maaş Kanunu kabul edildi.

 

20 Haziran 1928 – Atatürk'ün, Dolmabahçe Sarayı'nda Paris Büyükelçimiz Fethi (Okyar) Bey'i kabulü.

 

20 Haziran 1930 – İran sınırından geçen eşkıya çetelerinin kışkırtması sonucu Zeylan bucağında ayaklanmalar başladı. (1930 Doğu Ayaklanması)

 

20 Haziran 1930 – Atatürk'ün, Ertuğrul yatı ile Yalova'dan İstanbul'a dönüşü.

 

20 Haziran 1931 – Sakarya Köprüsü ulaşıma açıldı.

 

20 Haziran 1932 – Atatürk'ün, binası yanan Fenerbahçe Spor Kulübü'ne 500 lira bağışta bulunması.

 

20 Haziran 1933 – Maarif Vekaleti üniversitede Cumhuriyeti ve devrimleri genç kuşaklara öğretecek bir İnkılâp Enstitüsü açılmasını karar altına aldı. Milli Eğitim Bakanlığı, üniversitede bir İnkılâp Enstitüsü açılması hakkında karar aldı.

 

20 Haziran 1933 – Atatürk'ün, öğleden sonra Balgat köyü yöresindeki kazıları izlemesi.

 

20 Haziran 1934 – Atatürk'ün, İran Şahı Rıza Pehlevi ile beraber trenle Ankara'dan Eskişehir'e hareketi.

 

20 Haziran 1934 – Atatürk'ün, Dünya Uyuşturucu Maddelerle Mücadele Cemiyeti Başkanı Richmond P. Holison'a -Cenevre'de imzalanan "Uyuşturucu maddelerin üretim ve dağıtımını sınırlama Sözleşmesi"nin yıldönümü nedeniyle- mektubu: "…Türkiye Cumhuriyeti hükümeti, kendi ülkesi içinde uyuşturucu maddeleri kontrol için daha çok yasaklayıcı önlemler aldığı gibi Türkiye'nin dünyadaki yasadışı uyuşturucu madde ticaretine merkez oluşturması ihtimalini de kesin olarak ortadan kaldırmıştır. Ve Türkiye bu gayeye erişmek için samimî olarak çalışmaktan asla vazgeçmeyecektir"

 

20 Haziran 1935 – Atatürk'ün, Çankaya'da Çekoslovakya Elçisi Karel Halla'nın güven mektubunu kabulü.

 

20 Haziran 1937 – Atatürk'ün, akşamüzeri Baltacı ve Millet Çiftliklerine gidişi, akşam Yalova'daki köşke dönüşü.

 

20 Haziran 1937 – Ürdün Kralı Abdullah'ın, 30 Mayıs – 8 Haziran 1937 tarihleri arasında Türkiye'ye yaptığı ziyaret nedeniyle Atatürk'e teşekkür mektubu.

 

20 Haziran 1938 – Atatürk'ün, Hatay sorunu nedeniyle Savarona yatında Genelkurmay Başkanı Mareşal Fevzi Çakmak'ın da katıldığı dört buçuk saat süren Bakanlar Kurulu olağanüstü toplantısına başkanlık edişi

 

20 Haziran 1938 – T.B.M.M'de kabul edilen "Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkındaki 2739 Sayılı Kanuna Ek Kanun" ile 19 Mayıs günü "Gençlik ve Spor Bayramı" kabul edildi.

 

20 Haziran 1938 – 'Dağ Başını Duman Almış' marşı Gençlik ve Spor Bayramı marşı olarak kabul edildi.

 

20 Haziran 1938 – 19 Mayıs tarihi "Gençlik ve Spor Bayramı" olarak kabul edilirken, bu bayramın marşı da 'Dağ başını duman almış' marşı kabul edildi. (Akl-ı Kemal, c.1, Sinan Meydan)