Tarihte bugün Atatürk

 

20 NİSAN

 

19 – 21 Nisan 1911 – Mustafa Kemal'in, "Tâbiye Tatbikat Seyahatı" adlı kitabını 5'inci Kolordunun 19-20 Nisan 1911 günleri yaptığı ve Mustafa Kemal'in de katıldığı bir askeri tatbikat esnasında yazması (not ve krokilerinden oluşmuştur.) Daha sonra ay içinde Selanik'te yayımlanması.

 

20 Nisan 1916 – Atatürk'ün, Bitlis, Siirt, Silvan bölgesindeki askerî birlikleri denetlendikten sonra tekrar Diyarbakır'a dönüşü.

 

20 Nisan 1919 – Gürcü ordusunun, milli şura kuvvetlerini bozarak Ardahan'ı işgali.

 

20 Nisan 1919 – Adana'da "Kilikyalılar Cemiyeti"nin kuruluşu.

 

20 Nisan 1920 – Kuva-yı İnzibatiye'nin ilk alayı gemiyle İzmit'e gönderildi.

 

20 Nisan 1920 – Eski Harbiye nazırı Fevzi Paşa (Çakmak) Anadolu'ya geçmek istediğini Mustafa Kemal'e bildirdi.

 

20 Nisan 1920 – İstanbul'dan Anadolu'ya geçmekte olan Fevzi (Çakmak) Paşa'nın, Kuşçalı'ya gelişi ve makine başında Atatürk'le konuşması (Bu konuşmada Atatürk, Adapazarı'nda 24. Tümen Komutanı Yarbay Mahmut Bey'in kendisini karşılayacağını ve trenle Ankara'ya hareketine yardım edeceğini bildirmiştir.

 

20 Nisan 1920 – Atatürk'ün, İstanbul'dan Anadolu'ya geçmek üzere Kuşçalı'ya gelen Fevzi (Çakmak) Paşa'ya telgrafı: "…Milleti seçkin hizmetlerinize eriştireceğinizden ötürü hepimiz çok mutluyuz. Mümkün olan çabuklukla Ankara'yı şereflendirmenizi bekleriz!"

 

20 Nisan 1920 – Fevzi (Çakmak) Paşa'nın, Kuşçalı'dan kendisine gösterilen ilgi sebebiyle Atatürk'e teşekkür telgrafı: "…İstanbul'da vatanıma edemediğim hizmeti Anadolu'da telâfi edebilirsem, benim için en büyük saadettir."

 

20 Nisan 1920 – Atatürk'ün, Kâzım Karabekir'e yazısı: "…Harbiye eski Nazırı Fevzi Paşa, davetimiz üzerine beraberinde bazı kıymetli subaylarla birlikte hayatını kurtararak İstanbul'dan çıkmıştır. Ankara'ya gelişi hususu güven altına alınmıştır. Kendisinden manen ve maddeten azamî istifade için Büyük Millî Meclis'in kararı ile kurulacak icra Heyeti'nde Millî Müdafaa Vekili olmasını münasip zannediyoruz."

 

20 Nisan 1920 – Atatürk'ün, İnebolu'da kurulan Gençler Mahfili'nin Millî Mücadele ile ilgili haberlerin kendilerine de ulaştırılmasını isteyen 4 Nisan 1920 tarihli yazısına cevabı: "Anadolu'nun muhtaç olduğu havadis ihtiyacını Anadolu Ajansı tatmin ediyor. Vazifenin sizlerce de takdir edildiğinin memnuniyetle görülmesi sebebiyle, Ajans bildirilerinin mümkün olduğu kadar geniş bir sahada, hatta köylere varıncaya kadar ulaştırılmasına yardımcı olmanızı rica ederiz."

 

20 Nisan 1920 – Atatürk'ün, Samsun Mutasarrıflığına telgrafı: "Vatanın şu ölüm kalım savaşında, İstanbul'da düşman elinde ve emrinde olan İstanbul basınına karşı pek ciddi bir kontrol uygulanması zorunludur. Gerekli önlemlerin alınması." [Kocatürk]

 

20 Nisan 1923 – Atatürk, Rize Livası İdare meclisi üyelerinden Hüseyin Bey'in gönderdiği yazısı ile kendisine sunulan "Rizelilerin hemşerilik teklifini" kabul etti.

 

20 Nisan 1924 – II. Anayasa'nın kabulü. Yeni Anayasa kabul edildi.1924 Anayasası'nın yürürlüğe girmesi. Yasa önünde eşitlik, kişi dokunulmazlığı, din ve vicdan hürriyeti ve yargısal güvence gibi birçok önemli hakları içeren yeni Teşkilat-ı Esasiye (Anayasa) TBMM'de kabul edildi. 20 Ocak 1921 tarihli Anayasa'da bazı değişiklikler yapılarak hazırlanan 105 Maddelik yeni Anayasa'nın Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabulü. Çeşitli tarihlerde bazı değişiklikler yapılan 1924 Anayasası, 27 Mayıs 1960'a kadar yürürlükte kalmıştır). [Kocatürk]

 

20 Nisan 1924 – Teşkilat-ı Esasiye kanununun 87nci maddesi değiştirilerek "İlköğretim zorunluluğu" getirildi. (Türk kızlarının da öğretim eşitliğinin sağlanabilmesi için) (Atatürk ve CHP'nin saklı tarihi, Ali Kuzu)

 

20 Nisan 1925 – Bazı doğu illerindeki sıkıyönetim 7 ay uzatıldı.

 

20 Nisan 1926 – Kabotaj Kanunu kabul edildi. (1 Temmuz 1926 yürürlüğe girdi.)

 

20 Nisan 1926 – Atatürk'ün, Çankaya'da Bursa Heyeti'ni kabulü.

 

20 Nisan 1931 – Mustafa Kemal CHP'nin ilkelerini yeniden açıkladı.

 

20 Nisan 1931 – Atatürk'ün, Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı sıfatıyla Parti programını açıklayan bildirgesi: "Yapmak yeteneğinde olmadığımız işleri uyuşturucu, oyalayıcı sözlerle yaparız diyerek, millete karşı gündelik siyaset izlemek âdetimiz değildir." C.H.P. Genel Başkanı Gazi Mustafa Kemal imzası ile yayınlanan seçim bildirisinde 'Yurtta Sulh, Cihanda Sulh' ilkesi de yer aldı.

 

20 Nisan 1933 – İstanbul'da Razgrad Olayları başladı. İstanbul'da yüksek öğrenim gençliği, Razgrad'da Bulgarların, Türk mezarlığını yıkmaları üzerine (17 Nisan) İstanbul'daki Bulgar mezarlığına çelenk koyarak gösteri yaptı.

 

20 Nisan 1933 – Atatürk'ün, Çankaya'da Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti'nin toplantısına başkanlık yapması.

 

20 Nisan 1934 – Rusların Ankara'daki 29 Ekim 1933 törenlerine uçakla katılmaları nedeniyle 5 uçaktan oluşan Türk uçuş ekibi Sovyetler Birliği'ne iade-i ziyaret maksatlı gönderildi. Dönüşte uçaklar Romanya'yı da ziyaret etti. Atatürk uğurlamada heyete; "Kendinizi Ruslara iyi gösterin" demişti.

 

20 Nisan 1936 – Cumhuriyet Gazetesi: "Bu ne insafsızlık! Seferihisar'da tarihi bir cami ahır yapılmış!" (Haberin detaylarını okuduğumuzda, o camiyi (Kasım Çelebi Camii) Yunan işgal ordularının ahır yaptığını öğreniyoruz. Yunan işgal ordularının ahır yaptığı o camiyi, 1936'da CHP onarıp yeniden ibadete açıyor.)