Tarihte bugün Atatürk

 

20 OCAK

 

20 Ocak 1915 – 20 Ocak 1915 Tarihinde 3 ncü Kolordu'da yeni teşekkül eden 19 ncu Fırka Kumandanlığı'na tayin buyrulmuştur. Atatürk'ün, -Esat (Bülkat) Paşa komutasındaki- 3. Kolordu'ya bağlı olarak Tekirdağ'da teşkil edilecek 19. Tümen Komutanlığı'na atanması. [Kocatürk]

 

20 Ocak 1918 – Midilli Kruvazörü, İmroz açıklarındaki mayınlara çarparak battı.

 

20 Ocak 1920 – Maraş'ta kurtuluş mücadelesi başladı. Maraş'ta da direniş başladı, Fransız birliklerine yapılan saldırılar sonunda mühimmat ele geçirildi.

 

20 Ocak 1920 – Amacı savaşı önlemek olan Cemiyet-i Akvam (Milletler Cemiyeti) İsviçre'nin Cenevre şehrinde kuruldu.

 

20 Ocak 1920 – Albay İsmet (İnönü) Bey'in (birinci defa) İstanbul'dan Ankara'ya gelişi ve Atatürk'le beraber Erzurum'da bulunan Kâzım Karabekir'e gönderdikleri telgraf: "Ankara'dan samimî selâmlar göndererek gözlerinizden öperiz." İsmet Bey, 10 Şubat 1920 günü İstanbul'a hareket etmiştir. [Kocatürk]

 

20 Ocak 1920 – İstanbul'da İtilâf Devletleri Yüksek Komiserlerinin, Ali Rıza Paşa Hükûmeti'ne "Harbiye Nazırı Cemal Paşa ile Genelkurmay Başkanı Cevat (Çobanlı) Paşa'nın 48 saat içinde görevlerinden çekilmelerini bildiren" ortak notası. (Cemal Paşa, söz konusu notayı bir gün sonra Atatürk'e bildirirken, yanlış olarak "İngilizlerin notası" şeklinde ifade etmiştir. [Kocatürk] Esasen İngilizler, Meclisin açılmasından ve Ali Rıza Paşa Hükümeti'nin icraatından memnun değillerdi. Çok istedikleri halde, Damat Ferit Paşa'yı iş başına getirememişlerdi. Özellikle Harbiye Bakanı ve Genel Kurmay Başkanını Anadolu harekâtının destekçileri olarak görmekteydiler. Dolayısıyla 20 Ocak'ta Cemal Paşa ile Cevat Paşa'nın Kuvayı Millîye'yi destekledikleri gerekçesiyle, yirmi dört saat içinde istifalarını istediler. Adı geçen paşalar, kabinenin kalmasını tercih ile istifa ettiler.


20 Ocak 1921 – Teşkilât-ı Esasiye Kanunu (Anayasa)'nun TBMM'de kabulü. TBMM'nin oluşumunun ardından, 23 maddelik ilk anayasa kabul edildi. Mecliste bazı çevreler tarafından şiddetli eleştirilere maruz kalan Halkçılık Bildirisi ile benzeşen bir çok yanı olan Teşkilât-ı Esasiye Kanunu 1924' e kadar yürürlükte olacaktır.

 

20 Ocak 1921 – Teşkilat-ı Esasiye kanunu mecliste kabul olundu. (Bu kanun meclisin ve milli hükümetin durum ve yetkisini, şekil ve niteliğini tespit ve ifade eden ilk kanundur.) (Nutuk)

 

20 Ocak 1921 – Çerkez Ethem, eski arkadaşı Binbaşı Derviş Bey'in çağrısına rağmen yine teslim olmadı.

 

20 Ocak 1921 – Atatürk'ün, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde Anayasa görüşmeleri esnasında konuşması: "…Antlaşma ve barış yapma, vatan müdafaası ilânı, yani harp ilânı gibi yetkilerin, mevcut olan Kanun-i Esasî'de kime ait olduğu yüksek bilginiz içindedir. Halbuki zannediyorum ki milletin gerçek vekillerinden oluşan yüksek Meclis, artık bu yetkileri bir şahsa bırakmak istemiyor; kendi yapmak ve tamamen üzerine almak istiyor." [Kocatürk]

 

20 Ocak 1923 – Atatürk'ün, saat 15.00'te Bilecik'ten Bursa'ya gelişi, şehirde ziyaretleri, Bursa Belediyesi'nin Çekirge'deki bir köşkü kendilerine armağan edişi. (Bursa'da 4 gün kaldı.)

 

20 Ocak 1923 – Mustafa Kemal, Bursa'da kaplıcaları gezdi.

 

20 Ocak 1923 – İsmet Paşa'nın, Lozan'dan Atatürk'e, annesi Zübeyde Hanım'ın ölümü sebebiyle kendisi ve delege arkadaşları adına başsağlığı telgrafı.

 

20 Ocak 1923 – Ahmet Emin (Yalman), 20 Ocak 1923'te Hakimiyeti Milliye Gazetesi'nde "Hedefe Mutlaka Varılacaktır" başlıklı yazısında şöyle diyecekti: "Mustafa Kemal Paşa bizimle, toplam 12 saat konuştu. Bize karşı, 'Ben milli meseleler hakkında söz söylemek hakkına sizlerden bin defa fazla sahibim; benim sözlerimi hiç sorgulamadan doğrudan doğruya kabul ediniz' der gibi bir tavır takınmadı. Mustafa Kemal Paşa, Büyük Millet Meclisi'nin Reisi ve Türkiye'nin kurtarıcı kurucusu olduğunu bize unutturmayı başardı…"

 

20 Ocak 1925 – Atatürk'ün, Lâtife Hanım'la beraber öğleden evvel Adana'dan Tarsus'a hareketi.

 

20 Ocak 1925 – Atatürk'ün, Lâtife Hanım'la beraber Tarsus'tan Mersin'e gelişi.

 

20 Ocak 1925 – Atatürk'ün, Afgan Kralı Amanullah Han'a kardeşinin ölümü nedeniyle başsağlığı telgrafı.

 

20 Ocak 1932 – Atatürk'ün Ziraat Mezunları Kongresi'nin saygı ve bağlılık telgrafına cevabı: "Ziraat Mezunları Kongresi münasebetiyle hakkımda gösterilen hislere teşekkür eder ve çalışmalarınızın hayırlı ve başarılı sonuçlarını beklerim."

 

20 Ocak 1933 – Atatürk'ün, Bursa'dan Gemlik'e gelişi, akşam Gülcemal varupu ile Bandırma'ya hareketi.

 

20 Ocak 1936 – Ankara'da toplanan Birinci Sanayi Kongresi İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın esaslarını görüşmeye başladı. Ankara'da toplanan Endüstri Kongresinde İkinci Beş Yıllık Sanayi Planının esasları kabul edildi.

 

20 Ocak 1938 – Atatürk'ün, Yalova'ya gitmek üzere akşam Ankara'dan trenle Derince'ye hareketi.

 

20 Ocak 1938 – Atatürk Yalova da dinlenmek üzere Ankara'dan İzmit'e giderken 20 Ocak 1938 günü Eskişehir garında durdu.