Tarihte bugün Atatürk

 

21 AĞUSTOS

 

21 Ağustos 1914 – Atatürk'ün, Enver Paşa'nın 10 Ağustos 1914 tarihli telgrafına cevabı: "Sırbistan'a hızlı bir hareketin gerekliliği, emrinize göre, telkin edilmektedir. Ancak Bulgarların, hiç olmazsa Alman-Fransız muharebe sonuçları görülmeden, Rusları gücendirmemek ve Rusların istek ve öğütleriyle tarafsızlığı korumak kararında bulundukları görülüyor."

 

21 Ağustos 1914 – Atatürk'ün, Sofya'dan Harbiye Nezareti'ne Bulgaristan, Romanya, Sırbistan ve Yunanistan'ın Osmanlı Devleti ile karşılıklı ilişkileri hakkında raporu. [Kocatürk]

 

21 Ağustos 1915 – Mustafa Kemal, II. Anafartalar Zaferi'ni kazandı.Anafartalar Grubu Komutanı Mustafa Kemal 9-10 Ağustos'ta Anafartalar Zaferini kazandı. Bu zaferi 17 Ağustos'ta Kireçtepe, 21 Ağustos'ta II. Anafartalar zaferleri takip etti.

 

21 Ağustos 1915 – Mareşal Liman von Sanders'in, sabah, Çamlıtekke'de Anafartalar Grubu Komutanlığı Karargâhı'na gelişi ve Atatürk'le görüşmesi.

 

21 Ağustos 1915 – İngilizlerin, öğleden sonra Anafartalar bölgesinde 7. ve 12. Tümenler cephesine topçu ateşiyle başlayan taarruzu, ancak topçu ve piyadelerimizin karşı ateşi, askerlerimizin süngü hücumu ile Yusufçuk, İsmailoğlu, Kayacıkağılı tepelerine yönelttikleri taarruzların ağır zayiat verdirilerek püskürtülmesi (Atatürk, bugünkü muharebeleri de yaptığı düzenlemeler, tümen komutanlarına verdiği emirlerle kendisi yönetmiştir).

 

21 Ağustos 1915 – Albay Mustafa Kemal'in komutasında İkinci Anafartalar Zaferi kazanıldı.

 

21 Ağustos 1915 – Polonyalı bir gazeteci Mustafa Kemal'i II. Anafartalar zaferinin coşkusunu Kemalyeri'nde Mustafa Kemal ile birlikte yaşadı. (Cumhuriyet Tarihi Yalanları, Sinan Meydan)

 

21 Ağustos 1916 – 19 Ağustos'ta başlayan ve 20 Ağustos'ta da devam eden Rus taarruzu karşısında 3. ve 16. Kolorduların asıl mevzilerine çekilmeleri (16. Kolordu birlikleri, düşmanın bu taarruzu esnasında -7. Tümen ve 20. Alay'ın gerekli savunmayı gösterememesi nedeniyle- Masalla deresi yönünde geri çekilmeye mecbur olmuştur). [Kocatürk]

 

21 Ağustos 1920 – Atatürk'ün, Batı cephesindeki askerî faaliyetlerle Antep cephesindeki millî mukavemetler hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde konuşması: "…Ayıntap ve havalisi halkının vatan müdafaasında, onur ve namus ve bağımsızlık müdafaasında gösterdikleri hareket şekli cidden takdire değer ve örnek alınacak niteliktedir." [Kocatürk]

 

21 Ağustos 1920 – Yüksek Komiserler ilk kez Vahdettin'i ayrı ayrı ziyaret ederek Milli Hareket'in bastırılmasını istediler. O gün Vahdettin'le bizzat görüşen İngiliz Amiral de Robeck, İngiliz Dışişleri'ne şu bilgileri vermişti: "Vahdettin, Türkiye'nin ölüm fermanı demek olan Sevr Antlaşması'nın imzalanması için emir verirken gelecekte İngiltere'nin yardımına dayanacağı ümidi beslediğini… yaşayacak olduğu taktirde bir dost yardımına ihtiyacı olduğunu… belirtmiştir." (Gotthard Jaeschke, Kurtuluş Savaşı ile İlgili İngiliz Belgeleri, Ankara, 1991, s. 7.)

 

21 Ağustos 1920 – Padişah "Sèvres‟in Türkiye'nin ölüm fermanı olduğunun bilincindeydi. 21 Ağustos'ta İngiliz Yüksek komitesi ile olan görüşmesinde bu düşüncesini ifade ederken Kemalistleri "serüven peşinde koşan bir şebeke" olarak nitelendiriyor; İngiliz yardımına güvenilebilir ümidiyle anlaşmanın imzalanmasını istediğini ifade ediyordu.

 

21 Ağustos 1921 – Çay'ın Yunanlılar tarafından işgali.

 

21 Ağustos 1921 – Atatürk'ün, cepheden Kâzım Karabekir'e telgrafı: "…Bir dağ ve bir fedakâr kalsa bile bağımsızlık davamızın devam edeceği hakkındaki sarsılmaz kanaatin, Yunan ordusu ile meydan muharebesine tutuştuğumuz bir anda, tarafınızdan tekrarı ve doğrulanması büyük kalp huzuruna sebep oldu. Askerî harekât plânımız, düşündüğünüz gibi düşünülmektedir. Yalnız Ankara batısında ciddî bir muharebe vermeyi umumî düşünceye göre gerekli görmekteyiz. Fevzi, İsmet Paşalarla beraber Batı Cephesi Karargâhı'ndan selâmlarımızı sunarız." [Kocatürk]

 

20/21 Ağustos 1922 – Komutanlarla toplantı yapan Mustafa Kemal 26 Ağustos Cumartesi sabahı için taarruz emri verdi. Atatürk'ün, Akşehir'de Batı Cephesi Karargahı'nda I. Ordu Komutanı Nurettin ve II. Ordu Komutanı Yakup Şevki Paşalara, taarruz plânını harita üzerinde açıklaması ve taarruz emri verişi.

 

20/21 Ağustos 1922 – Gece, Batı Cephesi Karargâhı'nda Genelkurmay Başkanı Fevzi (Çakmak), Batı Cephesi Komutanı İsmet (İnönü), 1. Ordu Komutanı Nurettin ve 2. Ordu Komutanı Yakup Şevki (Subaşı) paşalarla bir toplantı yapan Gazi Paşa, taarruz hakkında harita üzerinde bilgi verip 26 Ağustos sabahı taarruz edilmesini emretti.

 

21 Ağustos 1922 – Yaver Mahmud Soydan'ın notlarından; "Paşa iki gündür çalıkuşu okuyor."

 

21 Ağustos 1922 – Gazetelerde Mustafa Kemal Paşa'nın Çankaya'da bir "çay partisi" düzenlediği şeklinde bir haber çıktı. Oysaki Mustafa Kemal Paşa, 20 Ağustos'ta Akşehir'de Batı Cephesi karargâhında idi. Konya'ya gelir gelmez postaneyi kontrol edip orada olduğunun duyulmamasını sağladı.

 

21 Ağustos 1922 – Atatürk'ün, Akşehir'den otomobille Konya'ya dönüşü.

 

21 – 22 Ağustos 1922 – Başkomutanlık karargâhında görevli Mahmut (Soydan)'ın anılarına göre Mustafa Kemal Paşa, 21 ve 22 Ağustos'ta iki gün Çalıkuşu romanını okudu ve çok beğendi.

 

21 Ağustos 1926 - Karadeniz vapuru Fransa, Marsilya'da.

 

21 Ağustos 1929 – Atatürk'ün, Ertuğrul yatı ile İstanbul'da Yalova'ya gidişi, buradan Bursa'ya geçişi.

 

21 Ağustos 1929 – Yalova köşkünün yapımına başlandı. (Tamamlanması: 12 Eylül 1929)

 

21 Ağustos 1933 – Atatürk'ün, Dolmabahçe Sarayı'nda eski Fransız Başbakanı Herriot'u kabulü ve 2,5 saat görüşmesi. (Atatürk, Dışişleri Bakanı Tevfik Rüştü (Araş) Beyin de hazır bulunduğu bu görüşme esnasında Herriot'ya Büyük Nutuklarından bir nüshayı imzalı olarak armağan etmişlerdir). [Kocatürk]

 

21 Ağustos 1934 – Atatürk'ün, öğleden sonra Dolmabahçe Sarayı'nda 2. Türk Dil Kurultayı çalışmalarını izlemesi.

 

21 Ağustos 1935 – Atatürk'ün, Florya Köşkünde saat 16.00'da Bakanlar Kurulu'na başkanlık edişi.

 

21 Ağustos 1935 – İsmet İnönü'nün Mustafa Kemal'e doğu raporu.