Tarihte bugün Atatürk

 

21 EKİM

 

21 Ekim 1904 – Mustafa Kemal, Kurmay Yüzbaşı olarak yemin etti. (11 Ocak 1905 tarihinde de mezun oldu.) (Dehanın kodları, Yrd. Doç.Dr. Ali Güler)

 

21 Ekim 1911 – Atatürk'ün, İstanbul'dan İskenderiye'ye gelişi. [Kocatürk]

 

21 Ekim 1915 – Atatürk'ün, Anafartalar Grubu Karargâhı'nda Esat Essefit Efendi başkanlığında Suriye edebî heyetini (yazar ve şairler) Kemalyeri'nde kabulü, heyet üyelerinin daha sonra cepheleri dolaşması.

 

21 Ekim 1919 – Mustafa Kemal'in, İstanbul'dan gelen Bahriye Nazırı Salih Paşa ile Amasya'da görüşmesi (Amasya Mülakatı).

 

21 Ekim 1919 – Atatürk'ün, Ermeni Patriği Vekili Zaven Efendi'nin Neologos gazetesinde "Ermeni ailelerinin göçe başladıklarını söyleyen ve millî hareketi bir azınlık aleyhtarlığı şeklinde gösteren" mektubu üzerine Amasya'dan basına gönderdiği cevabın gazetelerde yayımlanması: "Patrik Vekili Zaven Efendi'nin Neologos gazetesinde ne amaçla yayımladığı bizce bilinen mektubun içeriğine gereğinden fazla önem vermeyi lüzumsuz görürüz." [Kocatürk]

 

21 Ekim 1919 – Atatürk'ün, millî örgüte hizmetleri ve halkı aydınlatmadaki yardımları nedeniyle Eskişehir Mutasarrıfı Sabri Bey'e teşekkür telgrafı.

 

21 Ekim 1919 – Amasya Görüşmelerinde beş protokolden birinci protokolün tanzimi. (Birinci protokol, bütünüyle hükümetin tekliflerinden uygun/sakıncasız görülenlere aitti.) (Nutuk)

 

21 Ekim 1920 – Tevfik Paşa başkanlığında İstanbul'da son Osmanlı Hükümeti kuruldu.

 

21 Ekim 1920 – Tevfik Paşa Osmanlı sadrazamı oldu. Tevfik Paşa'nın kabine kurması.(Tevfik Paşa başkanlığında İstanbul'da son Osmanlı Hükümeti kuruldu). Damat Ferit'in istifasıyla boşalan sadaret mevkiine dördüncü kez Tevfik Paşa getirildi. Damat Ferit Paşa'nın istifası üzerine Tevfik Paşa'nın kabine kuruşu (bu kabine, son Osmanlı kabinesi olup 4 Kasım 1922 tarihinde istifa etmiştir).

 

20/21 Ekim 1921 – İşgal edilen Türk toprakları üzerinde başarı kazanamayacağını anlayan Fransız hükümeti, TBMM ile Ankara Antlaşması'nı imzaladı. Fransa adına Franklin Bouillon'un sürdürdüğü görüşmeler sonrasında Fransa işgal ettiği bölgelerden çekildi.

 

21 Ekim 1922 – Refet Paşa, 100 jandarmayla İstanbul'a geldi.

 

21 Ekim 1923 – Atatürk'ün, "Subay ve askerî memurların maaş ve fevkalâde ödenekleri hakkındaki Kanun" nedeniyle Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde konuşması: "…Memleketimiz ve milletimiz her ne vakit felâketlere maruz kaldıysa, hiç şüphesiz ki bütün vatan evlâdı, memleket evlâdı, en büyük fedakârlığa katlanmaktan çekinmemiştir. Yalnız, bütün bu memleket evlâdını, vatanın müdafaası için ölüme sevk etmek sorumluluğunu üzerine alan ve aynı zamanda onların ilerisinde göğsünü düşman kurşunlarına geren subaylardır, komutanlardır." [Kocatürk]

 

21 Ekim 1924 – Atatürk'ün, İstanbul'da Fransız Hastanesi'nde tedavi görmekte olan büyük Türk düşünürü Ziya Gökalp'e telgrafı: "Rahatsızlığınızdan çok üzüntü ile haberdar oldum. İyileştiğiniz haberi bütün memleketçe beklenmektedir. Süratle iyileşmeniz için Avrupa'da tedavinize ihtiyaç varsa gereken her şeyin yapılmasını üzerime alıyorum."

 

21 Ekim 1924 – Atatürk'ün, Fransa ile Türkiye arasında gerçekleştirilecek hava ulaşımı hakkında Fransa Cumhurbaşkanı Doumergue'e cevap mektubu: "…Memleketlerimizi birbirine bağlayan ilişkilerin daha fazla kuvvetlenmesini görmek hususunda en samimî temennilerimi arz ederim." [Kocatürk]

 

21 Ekim 1925 – Atatürk'ün, trenle Konya'dan Afyon'a gelişi ve Belediye Dairesi'nde şerefine verilen ziyafette konuşması: "…Ben vazifemin bitmediğini, yüklendiğim sorumluluğun da yüksek ve çetin olduğunu idrak ediyorum. Arkadaşlar! Bu vazife bitmeyecektir, ben toprak olduktan sonra da devam edecektir. Ben ise, sevine sevine bütün varlığımı bu kutsal vazifeme hasredeceğim ve onun yüksek sorumluluğunu yüklenmekle mesut olacağım. Vazifeye başarı ile devam edeceğim. Çünkü büyük milletimizin kalp ve vicdanında, bana karşı sarsılmaz bir güven ve itimat taşımakta olduğunu görüyorum. Bu benim için büyük kuvvettir, büyük yetkidir!"

 

21 Ekim 1925 – Atatürk Afyon'da; "Görevim bitmemiştir, bitmeyecektir. Ben toprak olduktan sonra da devam edecektir." (1923, Sinan Meydan, 3. Baskı., s.544)

 

21 Ekim 1925 – Atatürk'ün, öğleden sonra trenle Afyon'dan Ankara'ya hareketi.

 

21 Ekim 1926 – Atatürk'ün, Çankaya'da, Polonya Elçisi Wierusz Kowalski'nin güven mektubu kabulü ve Elçi'nin söylevine cevap konuşması.

 

21 Ekim 1928 – Atatürk'ün, Çankaya'da İran Elçisi Furugi Muhammed Ali'nin güven mektubunu kabulü.

 

21 Ekim 1928'de Uçak üretmek üzere kurulan fabrikanın ortaklarından Alman Jankers, anlaşmazlıklar nedeniyle hisselerini 520.000 TL karşılığında THK'ya devretti.

 

21 Ekim 1931 – Kıbrıslı Rumlar, Enosis için ayaklandı. İngilizler çok sert önlemler alarak ayaklanmayı bastırdı.

 

21 Ekim 1932 – Atatürk'ün, akşamüzeri otomobille Topkapı, Bakırköy, Yedikule yoluyla Beyoğlu'ndan Şişli'ye gelişi, Tünel, Tophane yoluyla Dolmabahçe Sarayı'na dönüşü.

 

21 Ekim 1933 – Atatürk'ün, Çankaya'da Macar Başbakanı Gömböş ve Dışişleri Bakanı M. De Kanya'yı kabulü.

 

21 Ekim 1935 – Çerkez Ethem ve kardeşlerinin Atatürk'e hazırladığı suikast üzerine İstanbul Üniversitesinde gençlik, protesto mitingi yaptı.

 

21 Ekim 1935 – Gençliğin, Atatürk'e suikast girişimini lanetleme amacıyla İstanbul Üniversitesi'nde büyük mitingi (Çerkeş Ethem ve kardeşi Resifin hazırlattığı düşünülen bu suikast girişimi elebaşlarından 5 kişi, Suriye sınırından yurda girmiş ve biri güvenlik kuvvetleri tarafından yakalanmıştı. Bu olayın meydana çıkışı memlekette büyük üzüntüye sebep olmuş, bu arada birçok şehirlerde suikastı lanetleme mitingleri düzenlenmiştir).

 

21 Ekim 1935 – Atatürk'ün, suikast girişimini lanetleyen kurum ve fertlere teşekkürü: "Büyük milletimin bana karşı gösterdiği derin ilgi ve sevgiden kıvanç duydum!" [Kocatürk]

 

21 Ekim 1936 – Atatürk'ün, Genelkurmay Başkanlığı'nı ziyareti ve doğu seyahatinden dönmüş olan Fevzi Çakmak'la iki saat kadar görüşmesi.

 

21 Ekim 1937 – Atatürk'ün, Çankaya'da Başbakan Vekili Celâl Bayar ve Dışişleri Bakanı Tevfik Rüştü Aras'ı kabulü.

 

21 Ekim 1938 – Atatürk'ün, saat 11.10'da Başbakan Celâl Bayar'ı kabulü ve 6 dakika görüşmesi.

 

21 Ekim 1938 – Atatürk'ün sağlığı hakkında yayımlanan iki bildiride "geceyi ve gündüzü rahat geçirdikleri ve umumî durumda iyiliğin devam ettiği"nin bildirilmesi.

 

21 Ekim 1938 – Dr. Nihat Reşat ve Neşet Ömer'in müşterek raporu; gazdan şikayet, ponksiyon isteniyor, Ankara'ya gidilmek isteniyor.