Tarihte bugün Atatürk

 

21 EYLÜL

 

17-21 Eylül 1910 Mustafa Kemal, Fransa'da yapılan Pikardi (Picardie) manevralarına Türk Ordusu temsilcisi olarak katıldı.

 

21 Eylül 1915 – Atatürk'ün, -kendisine- rahatsızlığı nedeniyle geçmiş olsun telgrafı çeken Başkomutan Vekili Enver Paşa'yı cevabı ve isteği: "…Bendenizi yakında meydana gelmesi muhtemel olaylar için hazırlanan kuvvetin basında bulundurarak daha büyük hizmetler görülmesine eriştirmekle taltif buyuracağınızdan eminim"

 

11/21 Eylül 1918 – Atatürk Türk kuvvetlerini İngiliz kıskacından kurtarmıştır. (Atatürk'ün Gizli Kurtuluş Planları, Sinan Meydan, 7. Baskı, s.23)

 

21 Eylül 1918 – Atatürk komutasındaki 7. Ordu birliklerinin, Şeria nehrinin doğusuna geçmek üzere çekilme hareketine başlaması.

 

21 Eylül 1919 – Balıkesir mutasarrıflığına atanmış olan Ahmet Anzavur, topladığı kuvvetlerle Kuva-yı Milliyecilere karşı harekât başlattı.

 

21 Eylül 1919 – Balıkesir kuzeyinde başlayan birinci anzavur ayaklanması. (Askeri güçler ve milli müfrezelerle bastırılmıştır.) (Nutuk)

 

21 Eylül 1919 – Heyet-i Temsiliye adına Atatürk'ün, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti örgütüne Damat Ferit Kabinesi'nin iktidardan çekilmesini temin için Padişah'a yazı yazılmasını bildiren genelgesi: "…Ferit Paşa kabinesi vatan hıyanetine devam etmektedir. Kabine'nin bu devam ve ısrarı memleket için her dakika ayrı bir zarar doğuruyor. Bunların iktidar mevkiinden çekilmelerine çalışmak, en büyük bir vatan vazifesidir. Bunun için Zat-ı Şahane'ye gereken maruzatta bulunulması gereği bildirilir."

 

21 Eylül 1919 – Atatürk'ün, Damat Ferit Paşa'nın Anadolu hareketini bolşevizm propagandası olarak göstermesi üzerine, Erzurum Vilâyeti'ne bildirgesi: "…Kalp ve vicdanını yabancı çıkarlarına satan birtakım kişilerin, ne olduğu milletimizce meçhul bir isim ve sebep uydurarak milletin bağımsızlık ülküsünü boğmaya ve milletin çok şükür kendi kuvvetiyle şimdiye kadar oluşturduğu hayırlı tesirleri bozmaya çalıştığı açıkça anlaşılıyor. Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Heyet-i Temsiliyesi, milletin kendi istekleri ve kendi görüşüne bütün kuvvetiyle ısrarlı ve bağlı kalacağını bütün uygarlık âlemine ilân eder."

 

21 Eylül 1920 – Trabzon Kaçakçı Müfrezesi kuruldu. Müfrezenin görevi Rus limanlarından Trabzon'a ve buradan Karadeniz'in diğer limanlarına yapılan silah ve cephane taşımacılığını yürütmekti. (Bu Vatan Böyle Kurtuldu, Erol Mütercimler)

 

21 Eylül 1921 – Atatürk'ün, Sakarya Zaferi nedeniyle kendisini kutlayan Ankaralıların telgrafına cevabı: "Soylu milletimizin hayat ve bağımsızlığını yok etmek isteyen Yunan ordusunu yirmibir günlük meydan muharebesinden sonra bozguna uğratan ordumuz ve şahsım hakkındaki tebriklerinize teşekkür ederim."

 

21 Eylül 1921 - Türk ordusu Sakarya Nehri batısına geçti.

 

21 Eylül 1921 – Franklin-Bouillon 21 Eylül'de Ankara'ya geldi.

 

20/21 Eylül 1922 – Ayvacık'ın kurtuluşu.

 

21 Eylül 1922 – Kocaeli tarafsız bölgesindeki İngiliz askerlerinin bölgeyi boşaltarak İstanbul'a hareketi.

 

21 Eylül 1922 – Atatürk'ün, Akşam gazetesi muharriri Falih Rıfkı (Atay) Bey'e İzmir'de, Büyük Taarruz ve Zafer hakkında demeci: "…Süvari tümenlerimizle, piyade kıtalarımız düşmanı ezip İzmir'e yürümekte birbirleriyle yarış etmişlerdir. İzmir rıhtımında süvarilerimizin kılıçları denizde şekillenirken, piyadelerimiz Kadifekale'de Türk bayrağını semaya yükselttiler."

 

21 Eylül 1923 – Bozcaada Yunanlılardan alındı.

 

21 Eylül 1923 – Atatürk'ün, Lâtife Hanım'la beraber, Ankara Türkocağı salonunda toplanan Himaye-i Etfal (Çocuk Esirgeme Kurumu) Kongresi'nin açılışını izlemesi.

 

21 Eylül 1924 – Mustafa Kemal Paşa, "Halk, köylüler bana her yerde iş programını şu iki kelime ile ihtar ettiler; Yol, mektep" dedi.

 

21 Eylül 1924 – Nemlioğlu Galip bey adlı bir Türk müteşebbisin imtiyazını aldığı Samsun – Çarşamba demiryolu hattının temel atma töreninde Mustafa Kemal konuşmasını takiben kazma küreği alarak demiryolu düzenleme işlerini kendi eliyle başlattı. (Akl-ı Kemal, c.3, Sinan Meydan)

 

21 Eylül 1924 – Atatürk'ün, Samsun-Çarşamba demiryolu hattının temel atma töreninde konuşması: "Memleket idaresinde cesaretle, kişisel belirsiz düşüncelerle ne yapılmak arzu ettiğini bilmeyenlere, halkın sağduyusuna başvurmayı tavsiye etmelidir. Halk, köylüler bana her yerde iş programını şu iki kelime ile ihtar ettiler: Yol, mektep!"

 

21 Eylül 1924 – Atatürk'ün, öğleden sonra Samsun'da Hükümet Konağı'nı, Komutanlığı, hastaneleri ve -Samsun'a ilk gelişinde kaldığı- Mıntıka (Mantika) Palas'ı ziyareti, akşam halk arasında tiyatro seyretmesi.

 

21 Eylül 1925 – Atatürk'ün, Ankara'dan trenle İzmit'e gelişi, Reşitpaşa vapuruna geçerek geceyi limanda vapurda geçirişi.

 

21 Eylül 1928 – Atatürk'ün, Kayseri'den Ankara'ya gelişi.

 

21 Eylül 1928 – Atatürk'ün, yeni harflerin kullanılışı nedeniyle gramerde yapılacak değişiklikler hakkında Başbakanlığa yazısı. Gazi Mustafa Kemal, başvekalete gönderdiği yazıda Türk Harflerinin kolaylıkla uygulanması konusunda direktif verdi.

 

21 Eylül 1929 – Atatürk'ün, Şişli Çocuk Hastanesi'ne giderek tedavi görmekte olan küçük çoban Sığırtmaç Mustafa'yı ziyareti.

 

21 Eylül 1931 – Atatürk'ün, İstanbul'da öğleden sonra Kâzım (Özalp) Paşa'nın oğlu Teoman'ın sünnet düğününü şereflendirmesi.

 

21 Eylül 1932 – Himayei Etfal Cemiyeti tarafından düzenlenen Alaturka Güreş müsabakaları Taksim Stadyumu'nda yapıldı.

 

21 Eylül 1934 – Atatürk'ün, İstanbul'dan Ankara'ya gelişi.

 

21 Eylül 1935 – Atatürk'ün, Dolmabahçe Sarayı'nda, Piatakof başkanlığında Sovyet Sanayi Heyeti'ni kabulü.

 

21 Eylül 1935 – Atatürk'ün, İsmet İnönü ve Fevzi Çakmakla beraber akşam trenle İstanbul'dan Ankara'ya hareketi.

 

21 Eylül 1937 – Atatürk'ün, Ekonomi Bakanı Celal Bayar'a mektubu: "Başbakan Malatya Mebusu İsmet İnönü, şiddetli sürmenaj [fazla çalışmanın sebep olduğu yorgunluk] neticesi olarak mutlak istirahat şeklinde izne ihtiyaç hissetmekte olduğundan bahisle tedavisini bitirebilmek üzere bir buçuk ay müddetle izin istemiş ve isteği uygun bulunarak Başbakanlık Vekâleti'ne sizin atanmanız uygun görülmüştür. Durum Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na ve kendisine bildirilmiştir."

 

21 Eylül 1937 – Atatürk'ün, öğleden sonra Dolmabahçe Sarayı'nda 2. Türk Tarih Kurultayı çalışmalarını izlemesi.

 

21 Eylül 1937 – Atatürk'ün, saat 19.00'da Acar motoruyla bir gezinti yapması, Florya'ya gelerek geceyi burada geçirmesi.