Tarihte bugün Atatürk

 

22 MAYIS

 

22 Mayıs 1909 – Atatürk'ün, İstanbul'dan Selânik'e dönüşü.

 

22 Mayıs 1912 – Atatürk'ün Derne'de Aynımansur Karargâhı'ndan Kerim Bey (Abdülkerim Paşa)'e mektubu: "… İstanbul'dan hareket tarihimiz olan 15 Ekim 1911'den bugüne kadar geçen 7-8 ay içinde size ancak bir iki ve pek kısa mektup göndermiştim. Bunların elinize geçip geçmediğini bilmiyorum." [Kocatürk]

 

22 Mayıs 1915 – Atatürk'ün Çanakkale'de Cesarettepesi'nden Fuat (Bulca), Salih (Bozok) ve İbrahim Beylere mektubu: "Telgrafınızı aldım. Duygu ve tebriklerinize teşekkürler ederim. Buralarda bugüne kadar komuta ettiğim kuvvetlerle yaptığım görevlere karşı Kolordu, Ordu ve Başkomutanlık tarafından gösterilen yüksek takdir cidden beni mahcup etmiştir. Savaşı yönettiğim yere "Kemalyeri", tümenimin düşmandan geri aldığı ve bu dakikada bulunduğum yere "Cesarettepesi" isimlerini verdikleri gibi gümüş savaş madalyasından sonra altın liyakat savaş madalyası da verdiler. Terfiim dahi konu oldu. Tabiî ben, terfi için çalışmadığımdan "sıram geldiği zaman" cevabını verdim."

 

22 Mayıs 1915 – Mustafa Kemal'in Salih Bozok, İbrahim Paşa ve Fuat paşaya mektubu; "Kumandanların şahsıma gösterdiği takdir, madalya ve iltifatlar beni mahcup etmiştir."

 

22 Mayıs 1915 – Atatürk'ün eniştesi (Makbule hanımın eşi) Kuleli Mektebinde katip olan Mustafa Mecdi'den ilk defa söz edişi.

 

22 Mayıs 1919 – İstanbul'da gösteriler devam ediyor. Tıbbiye öğrencilerinin çağrısına koşan binlerce kişi işgali lanetleyerek, tüm halkı direniş için örgütlenmeye çağırdı. Mitingde Halide Edip (Adıvar), Münevver Saime ve Hayriye Melek konuştu.

 

22 Mayıs 1919 – Diyarbakır'da, İzmir'in işgalini ve Doğu'da bir Ermeni devleti kurulması tasarısını protesto mitingi.

 

22 Mayıs 1919 – Genelkurmay Başkanı Cevat Paşa'nın (ÇOBANLI), Yunanlıların bazı yerlerde silah teslim almaları üzerine İzmir ve civarına genelgesi: "Devletin Yunanlılara kaptıracak ne bir silahı, ne de fişeği vardır. Silah teslimi gibi zilletlere meydan bırakılmamasını ehemmiyetle ilave ederim."

 

22 Mayıs 1919 – Kadıköy Mitingi düzenlendi ve Halide Edip, konuşma yaptı.

 

22 Mayıs 1919 – Balıkesir'de "Doğru Söz" adlı işgallere karşı gazetelerin yayıma başlaması.

 

22 Mayıs 1919 – Yunanlıların Selçuk'u işgali.

 

22 Mayıs 1919 – Mustafa Kemal Paşa, Sadaret'e raporunda "Millet tek vücut olup hâkimiyet esasını ve Türklük duygusunu hedef kabul etmiştir." dedi.

 

22 Mayıs 1919 – Atatürk'ün, İngilizlerin Hükümetin varlığına önem vermeksizin memleket içerisine kuvvetlerini sevk ettiklerine dair Genelkurmay Başkanlığı'na telgrafı: "…Bir gün, her tarafta oldubittiler karşısında kalınmasının pek ziyade muhtemel olduğunu arz eylerim."

 

22 Mayıs 1919 – Atatürk'ün, yanındaki birkaç kurmay subayı, Samsun'da görevli bazı İngiliz subaylarıyla bölge asayişi hakkında görüştürmesi.

 

22 Mayıs 1919 – Sadrazam Damat Ferit Paşa'nın, Samsun bölgesindeki asayiş ile ilgili raporlar hakkında Atatürk'e teşekkür telgrafı. [Kocatürk]

 

22 Mayıs 1919 – Damat Ferit İngiliz, Fransız, İtalyan ve ABD komiserlerine verdiği notada şöyle diyordu; "Yunan gitsin, siz gelin!" (Sinan Meydan, 1923, 3. Baskı, s.142.)

 

22 Mayıs 1920 – Sevr taslağı, 22 Mayıs 1920'de TBMM'de görüşüldü. Milletvekilleri antlaşma taslağını çok ağır sözlerle eleştirdiler.

 

22 Mayıs 1921 – Mustafa Kemal Paşa'nın Doğu cephesi Komutanı Kazım Karabekir Paşa'ya telgrafı: "Enver Paşa'nın karşınıza gelmesi veyahut isim ve kıyafet değiştirerek Anadolu'ya girmeye teşebbüsü mümkündür. Bölgenizde müessir önlem alınması uygun olur."

 

22 Mayıs 1922 - San Remo Konferansı kararları, TBMM'de reddedildi.

 

22 Mayıs 1926 T.B.M.M'de "Emlak ve Eytam Bankası Kanunu" kabul edildi.

 

22 Mayıs 1926 – Emlak ve Eytam Bankası'nın kuruluşu.

 

22 Mayıs 1926 – Atatürk'ün, Bursa'da Belediye'yi, Türk ocağını, Vilâyet'i ziyareti.

 

22 Mayıs 1926 – Mustafa Kemal Bursa Türk Ocağı'nda; (Din dilinin Türkçeleştirilmesinde yanlış yapılmaması konusunda yetkili ve bilgili olanlara) "Kur'an Türkçeye tercüme edilmeli midir?" diye sordu. (Akl-ı Kemal, C.4, Sinan Meydan)

 

22 Mayıs 1927 – Atatürk'ün, gece, göğsünde ve sol kolunda şiddetli ağrı ile seyreden bir koroner spazmı geçirmesi (Bu durumun 3 gün sonra tekrarlaması üzerine Berlin Tıp Fakültesi Dahiliye Kliniği Direktörü Prof. Dr. Kraus ile Münih Tıp Fakültesi Dahiliye Kliniği Direktörü Prof. Dr. von Romberg Ankara'ya davet edilmiştir). [Kocatürk]

 

22 Mayıs 1928 – Afganistan Kralı Amanullah Han ve Kraliçe Süreyya'nın, akşam Atatürk şerefine ziyafeti.

 

22 Mayıs 1928 Türkiye – Afganistan dostluk ve işbirliği antlaşması yapıldı.

 

22 Mayıs 1930 – TBMM'de Askeri Ceza Kanunu kabul edildi.

 

22 Mayıs 1930 – Gazi Mustafa Kemal'e T.B.M.M'nce altın bir alfabe levhası sunuldu. (Bu Levha, Anıt – Kabir müzesindedir.)

 

22 Mayıs 1930 – Atatürk'ün manevi kızı Rukiye Ergin Jandarmam yüzbaşısı Hüsnü Erkin ile Ankara Belediyesinde nikâhlandı. Düğünleri Dolmabahçe sarayında 22 Mayıs 1930 tarihinde yapıldı. (Atatürk törene katıldı ve Rukiye ile ilk dansı o yaptı.) (Benim Ailem, Yrd. Doç. Dr. Ali Güler)

 

22 Mayıs 1932 – Ağrı ayaklanmasına katılanların yargılanması sona erdi. 34 sanık hakkında idam cezası verildi. Adana Ağır Ceza Mahkemesi, Ağrı Dağı bölgesindeki ayaklanmaya katılanlardan 34 kişiyi idama mahkum etti.

 

22 Mayıs 1935 – Atatürk'ün, İstanbul'da Hürriyet-i Ebediye Tepesi'ne giderek, burada yapılan askerî manevraları izlemesi.

 

22 Mayıs 1938 – Atatürk'ün, akşamüzeri, motorla Mersin kıyılarında bir deniz gezintisi yapması.