Tarihte bugün Atatürk

 

22 TEMMUZ

 

22 Temmuz 1908 – Atatürk'ün Selanik'ten Üsküp'e gelişi, gece İttihat ve Terakki Cemiyeti Üsküp şubesinin toplantısında bulunuşu. [Kocatürk]

 

22 Temmuz 1909 – 1879 yılında kurulan Zaptiye Nezareti kapatılarak, İstanbul Vilayeti ve Emniyet Umumiye Müdüriyeti Teşkilatına dair kanun kabul edildi ve Dahiliye nezaretine bağlı Emniyet Umumiye Müdürlüğü kuruldu.

 

22 Temmuz 1913 – Bahr-i Sefid Boğazı Kuva-yi Mürettebe Komutanı Fahri Paşa'nın, aynı zamanda komutanlığını üstlendiği Bolayır Kolordusu'nun sevk ve idaresini adına yürütme yetkisini yazılı emirle -kolordunun kurmay başkanı- Atatürk'e bırakması.

 

22 Temmuz 1913 – Atatürk'ün emriyle Meric'in batısına geçen Bolayır Kolordusu Süvari Bölüğü'nün, Dimetoka'ya girişi.

 

22 Temmuz 1913 – Mustafa Kemal'in kurmay başkanlığındaki Behri Sefid Boğazı Kuva-yi Mürettebe Komutanlığı Bolayır Kolordusu Edirne'yi Bulgarlardan geri almıştır. (Atatürk'ün Gizli Kurtuluş Planları, Sinan Meydan, 7. Baskı, s.21)

 

22 Temmuz 1913 – Gelibolu Kolordusu'yla beraber Bolayır Kolordusu'na ait kuvvetlerin Edirne'ye girişi ve Edirne'nin Bulgarlardan geri alınışı. [Kocatürk]

 

22 Temmuz 1913 – Sırbistan 2. Balkan savaşından topraklarını genişleterek çıktı. Bükreş Anlaşması ile Osmanlı 1. Balkan savaşında yitirdiği Edirne ve Kırklareli'ni geri aldı.

 

22 Temmuz 1914 -  Harbiye nazırı (Savaş bakanı) Enver Paşa'nın Almanya'nın İstanbul Büyükelçisi Baron Von Wangenheim'a ittifak teklifinde bulunması. (Gelibolu, Erol Mütercimler)

 

22 Temmuz 1919 – Erzurum Kongresi toplandı.

 

22 Temmuz 1919 – Atatürk'ün, Erzurum'dan, Harbiye Nazırı Nâzım Paşa'nın kendisi İstanbul'a davet telgrafına cevabı: "…Hali, mazisi kirli şeylerle bulaşmış olanların satılmış vicdan ve mevcudiyetleri ancak kahredilmeye ve yok edilmeye lâyıktır. Siz ve arkadaşlarınız mevkilerinizi ne kadar çabuk namus sahiplerine bırakırsanız, belki o nispette milletin affına mazhar olursunuz."

 

22 Temmuz 1920 – Padişah Vahdettin'in başkanlığında toplanan Saltanat Şurası'nda Sevr Antlaşması kabul edildi. İstanbul'da, Padişah Vahdettin'in de iştirakiyle toplanan Saltanat Şûrası'nda İtilâf Devletlerinin Barış Antlaşması Taslağı (Sèvres Projesi)'nin kabul edilmesi. (22 Temmuz 1920 günü devlet erkanı meseleyi görüşmek üzere toplandı. Yalnız Topçu Feriki Rıza Paşa kabul etmemiştir). [Kocatürk]

 

22 Temmuz 1920 – Yıldız Sarayı'nda Padişah Vahdettin'in başkanlığında bir Saltanat Şurası toplandı. 50'ye yakın devlet adamı, komutan ve ulama mensubunun katıldığı toplantıda Sevr Antlaşması'nın kabulü için bulunan gerekçe İstanbul'un elden çıkmasını ve daha ağır şartları önlemekti. Damat Ferit'e göre "var olabilmek için" Sevr'i imzalamaktan başka çare yoktu; "Yokluğa varlığı yeğleyenler varsa söz aldıktan sonra görüşlerini sözlü veya yazılı kısaca belirterek tutanağı imzalayacaklar" dedi. Hadi Paşa'ya göre ise Sevr Antlaşması'nı imzalamamak demek "ölmek daha iyidir" demekti. Bu da "intihar" demekti. İntihar da günahtı! Konuşmalardan sonra Vahdettin, "Kabul edenler ayağa kalksın, kabul etmeyenler otursun" dedi. Herkes ayağa kalktı. Sadece Topçu Feriki Rıza Paşa, ayakta olduğu halde "çekimser" olduğunu söyledi. (Akşin, age, s. 184-185).Böylece, Sevr Antlaşması, bizzat padişah Vahdettin'in huzurunda, Saltanat Şurası'na davet edilen 43 kişinin 42'si tarafından kabul edildi.

 

22 Temmuz 1921 – Yunan Kralı Konstantin'in Eskişehir'e gelişi ve başkomutanlığı üzerine alışı.

 

22 Temmuz 1921 – Yunan donanması Sinop'u bombaladı.

 

22 Temmuz 1921 – Türk orduları, Atatürk'ün plan ve programı doğrultusunda, arkada artçılar bırakarak Sakarya'nın doğusuna çekildi.

 

22 Temmuz 1922 – İttihat Terakki önderlerinden Cemal Paşa, Tiflis'te Ermeniler tarafından öldürüldü. İttihat ve Terakki liderlerinden Cemal Paşa, Gürcistan'da uğradığı suikastta öldü.

 

22 Temmuz 1922 – Akşehir'de 1 nci ve 2 nci Ordu takımları arasında futbol final maçı oynandı.

 

22 Temmuz 1925 – Atatürk'ün, Başyaver Rüsuhi (Savaşçı) Bey'i yanına alarak trenle Yozgat yönünde hareketi, Lâtife Hanım'ın aynı gün İzmir'e hareketinden sonra geç vakit yine trenle Ankara'ya dönüşü (Atatürk'ün bu seyahatinden kimsenin haberi olmadığı için dönüşünde kendisini istasyonda, sadece -durumu bilen- İsmet Paşa, Salih Bozok ve Kılıç Ali karşılamışlardır.

 

22 Temmuz 1925 – Lâtife (Uşaklıgil) Hanım'ın -bir gün evvelki yakışıksız bir davranışı nedeniyle- Atatürk'ün direktifiyle Yaver Muzaffer (Kılıç) Beyin refakatinde öğleden sonra Ankara'dan İzmir'e gönderilişi, istasyonda İsmet (İnönü) tarafından uğurlanışı (Bugün Lâtife Hanım'a, Atatürk'ün direktifiyle -Siirt milletvekili Mahmut (Soydan) Bey tarafından- "Bir müddet İzmir'e gidip ayrı kalmalarının daha uygun olacağı" bildirilmiştir). [Kocatürk]

 

22 Temmuz 1925 – Latife Hanım'ın köşkten son kez ayrılarak trenle İzmir'e hareketi. (5 Ağustos 1925'de boşandılar)

 

22 Temmuz 1927 – Atatürk'ün, öğleden sonra Söğütlü yatıyla Boğaziçi'nde bir gezinti yapması, akşamüzeri Dolmabahçe Sarayı'na dönüşü.

 

22 Temmuz 1930 – Atatürk'ün, Yalova'da -Bulgar Basın Cemiyeti'nin Türk gazetecilerinden bir heyeti Sofya'ya daveti nedeniyle- Türk Basın Cemiyeti Başkanı Hakkı Tarık (Us)'a demeci.

 

22 Temmuz 1931 – İthalat sınırlamaları sistemine ilişkin kanun TBMM'de kabul edildi.

 

22 Temmuz 1931 – Atatürk'ün, İstanbul'dan Ertuğrul yatı ile Yalova'ya gidişi.

 

22 Temmuz 1932 – Atatürk'ün, Yalova yakınındaki Çınarcık'a gelişi, burada Çoban Mehmet ve diğer bazı pehlivanların güreşlerini izlemesi.

 

22 Temmuz 1935 – Atatürk'ün, akşamüzeri Florya'dan Dolmabahçe Sarayı'na dönüşü.

 

22 Temmuz 1936 – Atatürk'ün, Montrö Sözleşmesi'nin imzalanması nedeniyle İstanbul Valisi Muhittin Üstündağ tarafından -şehir adına- çekilen telgrafa cevabı: "Yurdumuzun Boğazlardaki güvenini belgeleyen Montrö Sözleşmesi münasebetiyle muhterem halkın coşkun heyecan ve sevinçlerini bildiren telgrafına samimî teşekkürlerimi bildiririm."

 

22 Temmuz 1936 – Atatürk'ün, akşam Başbakan İsmet İnönü'yü Haydarpaşa'dan Ankara'ya uğurlaması, tekrar Florya'ya dönüşü.

 

22 Temmuz 1936 – Tahsin Mayatek'in, Kuzey Amerika'da Texas eyaletinde yaşayan yerlilerin lisanında tespit ettiği 25 Türkçe kökenli sözcüğü bildiren 8 nci raporu.

 

22 Temmuz 1937 – Atatürk'ün, akşamüzeri Florya'dan hareketle Kılıç Ali'nin evine gidişi, akşam Florya Köşkü'ne dönüşü.