Tarihte bugün Atatürk

 

24 MART

 

24 Mart 1915 – Çanakkale cephesinin önem kazanması üzerine, Genelkurmay Başkanlığı'nca Gelibolu'da 5. Ordu'nun kurulması kararı ve komutanlığına Mareşal Liman von Sanders'in atanması. (Liman von Sanders 26 Mart 1915 günü komutayı ele almak üzere Gelibolu'ya gelmiştir.) Alman General Liman Von Sanders 5. Ordu Komutanlığı'na getirildi (Alman ordusunda general olarak görev yapan Liman von Sanders'e Osmanlı ordusunda mareşal rütbesi verilmiştir). Bu ordunun ihtiyatini oluşturacak 19. Tümen'in komutanlığına ise Kurmay Yarbay Mustafa Kemal getirildi. Liman von Sanders 24 Mart 1915'te görev alır, 31 Mart'ta görev bölgesine gider. Yanında Kolordu Komutanı Esat Paşa, 9. Tümen Komutanı Albay Halil Sami ve 19. Tümen Komutanı Yarbay Mustafa Kemal olmak üzere Kabatepe ve Alçıtepe'den muharebe sahasını görür.

 

24 Mart 1915 – Atatürk'ün, 25 Şubat 1915 tarihinden beri üstlendiği Maydos Bölgesi Komutanlığını Albay Halil Sami Bey'e devrederek 19. Tümen Komutanlığı'na dönüşü.

 

24 Mart 1915 – Mustafa Kemal bir aydır devam ettiği Maydos Bölge Komutanlığı görevini Albay Sami'ye bırakıp 19ncu Tümen Komutanlığına geri döndü. (Cumhuriyet Tarihi Yalanları, Sinan Meydan)

 

24 Mart 1916 – Atatürk'ün Resülayn (Ceylanpınar)'dan otomobille saat 15.00'de Mardin'e gelişi.

 

24 Mart 1918 – Ruşen Eşref (Ünaydın) Bey'in, Atatürk'le Anafartalar savaşları üzerine uzun mülakatına başlaması (Atatürk'ün, o zaman annesi ve kız kardeşi ile oturmakta olduğu Akaretler'deki evinde gerçekleşen bu görüşme, 24 Mart 1918 günü başlamış, iki günlük bir aradan sonra 27 ve 28 Mart günleri de devam etmiştir. Bu görüşme, aynı yıl Yeni Mecmua'nın Çanakkale Zaferi için hazırlanan fevkalâde sayısında "Anafartalar Kumandanı Mustafa Kemal ile Mülakat" başlığı altında yayımlanmıştır. [Kocatürk]

 

24 Mart 1919 - İngilizler, Urfa'yı işgal etti.

 

24 Mart 1919 – Hukuk-i Beşer adlı gazetede Mevlanzade Rıfat, I. Dünya savaşına katılan komutanlara ittihatçıların vagon vagon altın dağıttıklarını iddia ederek komutanlara "büyük alçaklar ve haydut başları" diye hakaret edince Mustafa Kemal, harbiye nezaretine bir dilekçeyle başvurarak bu yazıyı kaleme alan kişinin cezalandırılmasını istemiştir. Mustafa Kemal'in "O sefil iftiracı" diye hitap ettiği Mevlanzade Rıfat'ın cezalandırılmasına yönelik dilekçesi 25 Mart 1919 tarihli Vakit, Alemdar ve Yeni Gün gazetelerinde yayınlanmıştır. (Mustafa Kemal'in bu karşı duruşuna rağmen diğer komutan ve yöneticilerden yazık ki ses çıkmamıştır.)

 

24 Mart 1920 – Atatürk'ün, İstanbul'un işgali üzerine Anadolu'ya kaçan milletvekillerini İngilizlerin izlemesi üzerine Bandırma'da 14. Kolordu Komutanı Yusuf İzzet Paşa'ya telgrafı: "İngilizler, milletvekillerinin İzmit üzerinden Anadolu'ya kaçmakta olduklarını haber almışlardır. Verilen bilgiye nazaran bun¬dan sonra İzmit üzerinden kaçış imkânsız gösterilmektedir. …Önlemlere girişilmiştir." [Kocatürk]

 

24 Mart 1922 – Akşehir'de bulunan Mustafa Kemal, ateşkes önerilerini olumlu buldu. Ancak buna karşı sunulacak tezlerin ve önerilerin güçlü olmasını istedi.

 

24 Mart 1922 – Celal beyin mütareke teklifini bildirmesi. Cuma namazında hafızın Ulucami'de mevlit okuması. 24.00-04.00 saatleri arası Mustafa Kemal'in Ankara'dan giden heyetle haberleşmesi.

 

24 Mart 1922 – Atatürk'ün, cepheden, Vekiller Heyeti Başkanlığı'na direktifi: "Mütareke teklifini iyi karşılamak lâzımdır. Biz yalnız, onların teklif ettiği şartları kabul edemeyeceğimizden karşı şartları öne süreceğiz."

 

24 Mart 1922 – İtilaf Devletlerinin Paris'teki toplantılarında ateşkes sorunu görüşüldü. Lord Curzon ile Fransız Poincare arasında görüş ayrılıkları ortaya çıktı.

 

24 Mart 1922 – Dışişleri Bakan Vekili Celâl (Bayar) Bey'in, İtilâf Devletleri'nin mütareke teklifi notasını Akşehir'de bulunan Atatürk'e bildirmesi. [Kocatürk]

 

24 Mart 1922 – Cemal Paşa'nın, Paris'ten Atatürk'e mektubu: "Sizi temin ederim ki, Enver gerek Anadolu'nun zararını ve gerek Rusya ile Anadolu arasındaki ilişkilerin bozulmasını gerektirecek hareketlerde bulunmak istedikçe ona şiddetle karşı koyarak onunla katiyen işbirliği yapmayacağım. Bütün kudret ve kuvvetimle onun hareketlerine mâni olacağım! Son söz: Bütün ruhumla ve varlığımla sizinle beraber çalışmaktan başka bir fikrim yok!" [Kocatürk]

 

24 Mart 1923 – Atatürk ilk kez Time Dergisi'ne kapak oldu. (İkincisi 21 Şubat 1927 tarihinde.)

 

24 Mart 1923 – Atatürk'ün, Lâtife Hanım'la beraber Kütahya'ya gelişi ve Kütahya Lisesi'nde şerefine verilen çayda öğretmenlere seslenişi: "…Memleketimizi, toplumumuzu gerçek hedefine, saadet hedefine ulaştırmak için iki orduya ihtiyaç vardır. Biri vatanın hayatını kurtaran asker ordusu, diğeri milletin geleceğini yoğuran kültür ordusu!" [Kocatürk]

 

24 Mart 1923 – Atatürk Kütahya Sultanîsi (Lisesi)'nde

 

24 Mart 1923 – Atatürk'ün, Lâtife Hanımla beraber gece Kütahya'dan Ankara'ya hareketi.

 

24 Mart 1926 – Atatürk'ün, yeni Polonya Elçisi Bader'in güven mektubunu kabulü ve Elçi'nin söylevine cevap konuşması.

 

24 Mart 1926 - Türkiye'de petrol arama ve işletilmesinin devletçe yönetilmesini öngören kanun T.B.M.M.'de kabul edildi.

 

24 Mart 1927 – Eski Erzurum Belediye Başkanı ve Manisa milletvekili Nafiz (Dumlu) Bey tarafından, Erzurumluların saygı ve bağlılıklarını sunmak üzere Atatürk şerefine bir balo verilmesi.

 

24 Mart 1930 – Atatürk'ün, Ankara'ya gelen Macar Dışişleri Bakanı Walko'yu kabulü

 

24 Mart 1931 – Mustafa Kemal Paşa Türk Ocakları'nı CHP ile birleştirme kararı hakkında demeç verdi.

 

24 Mart 1931 – Atatürk'ün, Türkocakları'nı Cumhuriyet Halk Partisi ile birleştirme kararı hakkında demeci: "…Kurtuluş tarihinden beri ilmî sahada halkçılık ve milliyetçilik ilkelerini yaymaya sadakatle ve imanla çalışan ve bu yolda memnuniyeti gerektiren hizmetleri geçmiş olan Türkocaklarının, aynı esasları siyasî ve pratik sahada gerçekleştiren partimle bütün manasıyla tek vücut olarak çalışmalarını münasip gördüm. Bu kararım ise, millî kuruluş hakkında duyduğum itimat ve güvenin ifadesidir!"

 

24 Mart 1933 – Atatürk'ün, gece Çankaya'da film izlemesi.

 

24 Mart 1934 – Atatürk'ün, Çankaya'da Danimarka Elçisi Axel Noergaard'ın güven mektubunu kabulü.

 

24 Mart 1934 – Atatürk'ün, akşamüzeri Dışişleri Bakanı Tevfik Rüştü (Araş) ve Bolu Milletvekili İsmail Hakkı (Uzmay) Beylerin evlerine uğrayışı, akşam Çankaya'ya dönüşü.

 

24 Mart 1936 – (Heinrich Krippel imzalı) Afyonkarahisar'daki ünlü Büyük Utku Anıtı açıldı.

 

24 Mart 1938 – Devlet tarafından Cumhurbaşkanı için satın alınan Savarona yatına, İngiltere'nin Southampton limanında bayrak çekme merasimi. Törende Londra Büyükelçimiz Fethi Okyar da hazır bulunmuş, yat teslim alınışını takiben Hamburg'da inşa edildiği fabrikada bakımdan geçirilip bazı değişiklikler yapıldıktan sonra 22.5.1938 günü buradan hareketle 1.6.1938'de İstanbul'a gelmiştir. [Kocatürk]

 

24 Mart 1938 – Atatürk'ün, Çankaya'da Başbakan Celâl Bayar'ı kabulü.