Tarihte bugün Atatürk

 

25 ARALIK

 

25 Aralık 1905 – Mustafa Kemal'e beşinci dereceden mecidiye nişanı verilmesi.

 

25 Aralık 1906 – Mustafa Kemal'e, Suriye bölgesindeki üstün hizmetlerinden ötürü Beşinci Rütbeden Mecidî nişanı verilmesi.

 

25 Aralık 1908 – Türk Derneği kuruldu (Türkçülük hareketinde örgütlenmenin başlangıcıdır).

 

25 Aralık 1919 – İngiliz baştercümanı Ryan; "Biz, gerçek ideali din imiş gibi davranacak çıkarcı bir grubu (Osmanlıya) yönetici olarak sunmaya çalışacağız." (Sinan Meydan, 1923, 3. Baskı, s.202.)

 

25 Aralık 1919 – Atatürk'ün Kırşehir'den hareketle Kaman'a gelişi ve geceyi burada geçirmesi.

 

25 Aralık 1920 – Atatürk'ün, Çerkez Ethem'in Batı Cephesi Komutanı İsmet (İnönü) Bey'in bilgisi olmaksızın Kuvve-i Seyyare'den bir kısım kuvvetleri Gediz ve Kütahya'da toplaması üzerine, Kütahya'da bulunan milletvekili heyetine durumun aydınlatılmasını isteyen telgrafı.

 

25 Aralık 1920 – TBMM, ermeni kıyımı iddiasıyla idam edilen Bayburt eski kaymakamı Nusret Bey'in ailesine maaş bağlanmasını kararlaştırdı. (Cumhuriyet tarihi yalanları, Sinan Meydan)

 

25 Aralık 1921 – Gaziantep'in kurtuluşu. Antep ve Nizip'i de terkeden Fransızlardan sonra buralara Türk güçleri yerleşmeye başladı.

 

25 Aralık 1921 – Meclisin gizli oturumunda veliaht Abdülmecit Efendi'nin Anadolu'daki hareketi destekleyen ve başarı dileyen mektubu okundu.

 

25 Aralık 1922 – Celal Nuri Bey (İleri) tarafından Kurtuluş Savaşımızın ilk tarihçesi yazıldı, İleri gazetesinde yayınlandı.

 

25 Aralık 1922 – Atatürk'ün, "Le Journal" muhabiri Paul Erio'ya Çankaya'da demeci: "…Türkler, kapitülâsyonların devamının kendilerini pek az bir vakitte ölüme sevk edeceğini pek iyi anlamışlardır. Türkiye, esir olarak mahvolmaktansa, son nefesine kadar mücadeleye karar vermiştir!" (Bu demeç, gazetenin 1.1.1923 tarihli sayısında yayımlanmıştır). [Kocatürk]

 

25 Aralık 1922 – Mustafa Kemal, Le Journal muhabiri Paul Herriot'a patrikhaneyle ilgili olarak söyledikleri; "Bir fesat ve ihanet ocağı olan, ülkede ayrılık ve uyuşmazlık tohumları saçan, Hristiyan hemşerilerimizin huzur ve refah içinde uğursuzluk ve felaket simgesi olan Rum Patrikhanesini artık topraklarımızda barındıramayız."

 

25 Aralık 1922 – TBMM'nin gizli oturumunda Başbakan H. Rauf Orbay'ın Lozan Konferansı hakkındaki açıklamaları ve görüşmeleri yapıldı.

 

25 Aralık 1922 – Atatürk; "Kapitülasyonların Türk milleti için ne derece iğrenç bir şey olduğunu size anlatamam. Bunları başka biçim ve adlar altında gizleyerek bize kabul ettirmeyi başaracaklarını düşünenler ve hayal edenler, bu konuda pek çok aldanıyorlar. Zira Türkler kapitülasyonların devamının, kendilerini pek az bir zamanda ölüme sürükleyeceğini anlamışlardır. Türkiye esir olarak mahvolmaktansa, son nefesine kadar mücadeleye ve savaşmaya azmetmiştir." (1923, Sinan Meydan, 3. Baskı., s.309)

 

25 Aralık 1925 – Vecihi Hürkuş'un İzmir Seydişehir'de yapıp bitirdiği "Vecihi K-VI" model uçağı ile başarılı bir deneme uçuşu gerçekleştirmesi. (Akl-ı Kemal, C.4, Sinan Meydan)

 

25 Aralık 1927 – İlk kadın avukat Süreyya Ağaoğlu göreve başladı.

 

25 Aralık 1929 – Çıkartılan kararname ile "Türk köylüsüne işleyebileceği kadar toprak dağıtılması" kabul edilmiştir. (Akl-ı Kemal c.2, Sinan Meydan)

 

22-25 Aralık 1930 – Atatürk Edirne'de.

 

25 Aralık 1930 – Atatürk'ün, sabah Edirne Türk Ocağı'nı ziyareti, gençlerle görüşmesi, gösterdikleri içten duygu ve sevgi gösterileri nedeniyle Edirnelilere teşekkürü.

 

25 Aralık 1930 – Atatürk Edirne müzesini ve Selimiye camisini ziyaret etti.

 

25 Aralık 1930 – Atatürk'ün, öğleden sonra Edirne'den ayrılışı ve akşam İstanbul'a dönüşü.

 

25 Aralık 1930 – Atatürk, Edirne'den otomobille hareketini takiben Havsa'da 15 dakika kadar Cumhuriyet Halk Partisi binasını ziyaret etmiş, daha sonra Babaeski'ye gelerek, Belediye'yi ziyaretini takiben İstanbul'a dönmek üzere trenle ayrılmıştır.

 

25 Aralık 1931 – Atatürk'ün, akşam Yeni Sinema'ya giderek film izlemesi.

 

25 Aralık 1932 – Atatürk'ün, saat 15.00'de Başbakanlığa gelerek kabine toplantısı'na başkanlık yapışı.

 

25 Aralık 1935 – TBMM'de Tunceli Vilayeti'nin İdaresi Hakkında Kanun kabul edildi. "Tunceli Kanunu" olarak bilinen kanuna göre eskiden Elazığ'a bağlı bir ilçe olan Dersim, il yapıldı ve adı Tunceli olarak değiştirildi.

 

25 Aralık 1935 – 2884 sayılı "Tunceli ilinin idaresi hakkında kanun " adlı özel kanunun çıkarılması. (Tunceli'ye genel müfettiş yetkisine sahip, korgeneral rütbesinde vali atanmıştır.)

 

25 Aralık 1935 – 2883 sayılı, "İkinci Umum Müfettişlik ve Müşavirlerinin Teşkilat Kadroları Hakkındaki Kanun'un kabul edilmesiyle Köy Büroları, kurulmuştur.

 

25 Aralık 1936 – Şark Demiryolları hükümet tarafından satın alındı.

 

25 Aralık 1936 – Atatürk'ün, Gaziantep'in 15. kurtuluş yıldönümü nedeniyle Gazianteplilere telgrafı: "…Türküm diyen her şehir, her kasaba ve en küçük Türk köyü, Gazianteplileri kahramanlık misali olarak alabilir! En eski çağlardan beri tarihî Türk yurtlarında, Türklüğün yüksek varlığını kahramanlıkla tespit etmiş olanlarla, şahsen beraber olduğumu ifade etmekten duyduğum zevk ve mutluluk yücedir."

 

25 Aralık 1937 – Atatürk'ün, Gaziantep'in kurtuluşunun 16. yıldönümü nedeniyle gece Ankara Halkevi'nde düzenlenen toplantıyı şereflendirmesi ve Gazianteplilere telgrafı: "…Eğer bir gün millet, vatan ve Cumhuriyet'in yüksek menfaatleri gerektirirse, o çevre kahramanlarının geçmişte olduğundan daha yüksek kahramanlıklar göstermeye hazır bulunduklarına da şüphem olmadığı bilinmelidir!"