Tarihte bugün Atatürk

 

26 ARALIK

 

26 Aralık 1918 – 2. Ordu birlikleri, Pozantı'ya değin Adana'yı boşalttı.

 

26 Aralık 1919 – Atatürk'ün, Kaman'dan hareketle Beynam köyüne gelişi, buradan da Ankara yönüne hareketi, ancak yolların karla kapalı oluşu nedeniyle geceyi, geri dönerek Beynam'da geçirmesi.

 

26 Aralık 1919 – İngiliz Yüksek Komiseri Amiral J. de Robeck'in General Milne'e söyledikleri: "Mustafa Kemal hareketinin bastırılması, şüphesiz pek çok istenir; fakat çok büyük bir kuvvet gerekmektedir. İğneleme politikası büsbütün akılsızlık olur." [Kocatürk]

 

25/26 Aralık 1920 – Atatürk'ün, -Vekiller Heyeti kararıyla gelişigüzel gönüllü er toplanmasının yasaklanması üzerine- askerî ve mülkî memurlara, belediyelere ve Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti şubelerine bildirgesi: "Hiçbir kimse hiçbir sebep ve suretle hükümet merkezinin bilgisi olmaksızın kuvvet toplamaya yetkili değildir. Bu bildirgenin bildirilişi tarihinden evvel bu yolda girişimde bulunmuş olanlar varsa derhal kendilerini ve girişim amaçlarını doğrudan doğruya bana haber vereceklerdir." [Kocatürk]

 

26 Aralık 1920 – İstanbul'da İngilizlerin denetimi altındaki Büyük postane altında Ankara ve Anadolu ile bağlantıyı sağlamak üzere gizli telgraf merkezi kurulması.

 

26 Aralık 1920 – Ankara'dan Kütahya'ya gelen milletvekili heyetinin, Çerkeş Ethem ve kardeşi Tevfik'le görüşmesi ve 26/27 Aralık'ta görüşme sonucunu telgrafla Atatürk'e bildirmeleri (Çerkeş Ethem ve kardeşleri bu görüşmede bazı şartlar ileri sürmüşler, özellikle Albay Fahrettin (Altay) ve Refet (Bele) Beylerin cepheden uzaklaştırılmalarını istemişlerdir(!) [Kocatürk]

 

26 Aralık 1920 – Mebus heyetinin Kütahya'da Çerkez Ethem ve kardeşi Tevfik ile görüşmesi. (Çerkez Ethem ve kardeşleri bu görüşmede bazı koşullar ileri sürmüşler, özellikle de Albay Fahrettin Bey ve Refet Paşa'nın cepheden uzaklaştırılmalarını istemişlerdir.)

 

26 Aralık 1920 – Mustafa Kemal Paşa'nın Reşit Bey ile Ethem'e gönderdiği heyetin Ethem kuvvetlerince tutuklanması. (Mustafa Kemal Paşa bunu sezmiş ancak duyurmamıştır.) (Tutuklular Ankara'ya dönüp mecliste kamuoyu oluşturmak vaadiyle Ethem'den kurtulmuşlardır. Reşit Bey ise kardeşi Ethem ile kalmıştır.)  (Nutuk)

 

26 Aralık 1921 – Atatürk'ün, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin gizli oturumlarında, ordunun kuvvetlenmesi, muhtaç olduğu araç ve gereçlerin tamamlanması hakkında soru ve gensorular sebebiyle açıklamaları: "…Amacımız mutlaka, karşımızda bulunan Yunan ordusunu mağlup edecek derecede kuvvetli ve donanmış ordu meydana getirmektir." [Kocatürk]

 

26 Aralık 1921 – Atatürk'ün, Refik (Saydam) Bey'in yerine Sıhhiye Vekilliği'ne seçilen Rıza Nur'a, Sinop'a telgrafı: "Hastalığınızdan pek müteessirim. Vekiller Heyeti'nde göreceğiniz vazifeyi önemli ve bugünkü vaziyetimizde hizmet ve yardımınızı gerekli gördüğümden, Ankara'da mümkün olan her türlü tedavi ve istirahatinize, kabinece yardım edilmek üzere, hareketinizin makine başında bildirilmesi."

 

26 Aralık 1921 – 12 Ağustos 1922 – Bu tarihler arası Hindistan'dan gelen yardım parası 14 seferde ve farklı miktarlarda olmak üzere toplam 106 bin İngiliz lirası veya 675 bin Türk lirasıdır. (Bu para Atatürk'ün emrinde, hazine dışında tutuldu ve Osmanlı bankasında saklandı.(Bu paranın 220 bini orduya, 45 bin lirası muhtaçlara verildi. Bu paradan Atatürk'ün elinde kalan sadece 445 bin liraydı ve kalan bu parada ülke imarı için harcanmıştı.) (Mısır eski hıdivi Abbas Hilmi Paşa'nın CHP'ne bağışladığı 900 bin lira ile Hindistan'dan gelen paradan kalanların (445 bin lira) (harcananlar çıkılınca) toplamı 1 milyon 345 bin liraydı. Bu para İş bankasında 2 numaralı hesapta tutuldu. Kişisel harcama yapılmadı.(445 bin lira; 120 bin lira örnek çiftlikler, 250 bin lira İş bankası, 75 bin İşbank ve Maden TAŞ hisse senedi için kullanıldı.) (900 bin lira; İş bankası 2 numaralı hesabındaydı ve hisse senedi alımında kullanıldı.)

 

26 Aralık 1922 – Atatürk'ün, İsmet Paşa'nın 19.12.1922 tarihli mektubuna cevabı: "…Aynı özlem derecesiyle seni ne kadar göreceğim geldiğini bilmem tahmin edebilir misin? Parlak bir başarı sonucuyla şerefli dönüşünüzü düşünerek avunmaktayım. Orada kazandığın saygın yeri ve cihana gösterdiğin kudret, zekâ ve liyakati mutlu bir şekilde seyrediyorum." [Kocatürk]

 

26 Aralık 1922 – Bihar'daki Gaya'da toplanan Hindistan kongresi, Atatürk'ü başarılarından dolayı kutlayıp, İngiliz hükümetinden Türkiye'nin bağımsızlığını ve özgürlüğünü tanımasını istedi. (Sinan Meydan, 1923, 3. Baskı, s.49.)

 

26 Aralık 1922 – 26 Aralık 1922 tarihli bir belgede "Düşmandan kurtarılan yörelerdeki cami, hayrat ve vakıflarda meydana gelen zararın tespiti için kurulan komisyonun hazırladığı raporun ilgililere sunulduğu" belirtiliyor. (BCA, S.606, D.13712, F. 30.10, Y. 140.4.12.)

 

26 Aralık 1923 "Zafer ve Barış Şerefine" kimi suçlar dışında "Aff-ı Umumi Kanunu" T.B.M.M.'nde kabul edildi. (Cumhuriyet'in ilânı şerefine 26 Aralık 1923‟te bazı suçlar hariç, genel af çıkarıldı.)

 

26 Aralık 1925 – Milletlerarası saat ve takvimin kabulü hakkında Kanun kabul edildi. Günün 24 saate bölünmesine (Evrensel saat diliminin uygulanmasına) ilişkin 697 sayılı yasa TBMM'nce kabul edildi.

 

26 Aralık 1925 – Uluslararası saat ve takvim'in kullanımı TBMM'de kabul edildi. Saat, takvim ve zaman ölçüleri konusunda uluslar arası standartları getiren kanunlar kabul edildi. Hicri takvim yerine miladi takvim alınmıştır: Miladi takvim, Türkiye'de 1927 yılında kullanıma giren Gregoryen takvimine verilen isim.

 

26 Aralık 1925 – Miladi takvimin kabulüne ilişkin 698 sayılı yasa TBMM'nce kabul edildi.

 

26 Aralık 1931 – Atatürk'ün, saat 10.00'da Kılıç Ali Bey'in evine gidişi, saat 14.00'de Çankaya'ya dönüşü.

 

26 Aralık 1932 – Atatürk'ün, gece Ankara Orduevi'ndeki müsamereyi şereflendirmesi.

 

26 Aralık 1934 – Menemen'de yapılan Kubilay anıtı törenle açıldı.

 

26 Aralık 1938 – CHP 1. Olağanüstü Kurultayı. Cumhuriyet Halk Partisi olağanüstü kurultayı toplandı. Kurultay İsmet İnönü'yü değişmez genel başkan seçti.

 

26 Aralık 1938 – Atatürk'ün vefatı üzerine toplanan olağanüstü kurultayda Cumhurbaşkanı İsmet İnönü, "değişmez genel başkanlığa" seçildi. Kurultay ayrıca, Atatürk'ü "Ebedi Şef" ilan ederken, İnönü'ye de "Milli Şef" unvanını verdi. Partinin Genel Başkan Yardımcılığına Başbakan Celal Bayar, Genel Sekreterliğine İçişleri Bakanı Refik Saydam getirildi.