Tarihte bugün Atatürk

 

27 MAYIS

 

27 Mayıs 1915 – Yer Değiştirme (Tehcir) Kanunu çıkarıldı.

 

27 Mayıs 1918 – Atatürk'ün, İstanbul'dan Viyana'ya gelişi ve Cottage Sanatoryumu'nda tedavi altına alınışı (Atatürk'e burada böbrek rahatsızlığı nedeniyle 3 haftalık bir tedavi uygulanmıştır). (Atatürk'ün İstanbul'dan Viyana'ya geliş tarihi belli değildir; ancak 27 veya 28 Mayıs tarihi olayların akışına uygun düşmektedir). [Kocatürk]

 

27 Mayıs 1919 – Reuter ajansının "Toplanan saltanat şurasında Türkiye'nin bir büyük devlet himayesine girmek istediğine dair ortak kanaat vardır" haberi. (Nutuk)

 

27 Mayıs 1919 – Atatürk'ün, Yıldırım Kıtaatı Müfettişliği'ne "İzmir Müdafaa-i Milliye ve Redd-i İlhak Cemiyeti Merkez Heyeti'nin halen nerede bulunduğu"nu soran telgrafı.

 

27 Mayıs 1919 – Yunan kuvvetleri bir gün önce işgal ettikleri Manisa'dan sonra bugün de Aydın'a girdi.

 

27 Mayıs 1919 – Atatürk'ün Havza kaymakamlığına gönderdiği gizli ve özel kayıtlı yazısıyla 'Havza'daki İngiliz ve Amerikan görevlilerin kimlerle görüştüklerinin, amaçlarının belirlenmesini istemesi." (Nitekim Atatürk 5 Haziran 1919'da Başbakanlığa gönderdiği telgrafında bu kişi ve eylemleri listeleyerek bildirmiştir.) (Sinan Meydan, 1923, 3. Baskı, s.221.)

 

27 Mayıs 1919 – Mustafa Kemal Paşa'nın Havza'dan gönderdiği telgrafla 20nci Kolordu Komutanına ve bu kolordunun Konya'daki Ordu müfettişliğine "Afyon'daki tümeninin durumunu ve Konya'da vatan ordusu adıyla teşkil edilen kuvvetin mahiyetini" sorması.

 

27 Mayıs 1919 – Sultanahmet meydanında İzmir'in işgalini protesto etmek için miting düzenlendi. (Halide Edip Adıvar, Türk ocakları reisi Hamdullah Suphi Tanrıöver, şair Mehmet Akif Ersoy konuşmacıydı.) (Bu Vatan Böyle Kurtuldu, Erol Mütercimler)

 

27 Mayıs 1920 – Batı Trakya Hükümeti kuruldu.

 

27 Mayıs 1920 - Bolu, isyancıların elinden alındı.

 

27 Mayıs 1920 – New York Times; "İstanbul limanında gizli bir el tarafından, milliyetçilere karşı yüklenen gemiler batırılıyor, direniş aleyhine emirler kayboluyor, devlet dairelerinde yangınlar çıkıyor… Pek çok insan Mustafa kemal etrafında toplandı, hala toplanıyor."

 

27 Mayıs 1921 – Ahmet İzzet Paşa'nın, Atatürk'e telgrafı: "Fransa eski nazırlarından Franklin Bouillon bazı görüşmelerde bulunmak üzere Ankara'ya gelmek arzusundadır."

 

27 Mayıs 1927 – Atatürk, üçüncü defa (bazı kaynaklarda ikinci) kalp spazmı geçirdi.

 

27 Mayıs 1928 – Afganistan Kralı Amanullah Han'ın, Ankara'dan ayrılırken Hâkimiyet-i Milliye gazetesi muhabirine demeci: "…Gazi, dünyanın en büyük adamı ve en önemli bir askeridir. Kendileriyle haberleşiyor, tanışıyor ve seviyordum. Fakat görüştükten sonra kıymetinin büyüklüğünü daha iyi anladım."

 

27 Mayıs 1933 – Atatürk'ün, gece İsmet Paşa'nın köşküne gidişi, bir süre kaldıktan sonra Çankaya'ya dönüşü.

 

27 Mayıs 1935 – Ulusal bayram ve genel tatiller hakkında Kanun TBMM'de kabul edildi. Haftalık resmi tatil, cuma gününden pazara alındı. TBMM'de hafta sonu tatilini, ulusal ve dini bayramların tatil sürelerini düzenleyen kanun kabul edildi. Buna göre hafta sonu olarak Pazar günü kabul edildi. Tatil ise Cumartesi saat 13'ten başlayıp, Pazartesi sabahına kadar sürecek biçimde belirlendi.

 

27 Mayıs 1935 – Atatürk'ün, Dolmabahçe Sarayı'nda Amerikalı kadın gazeteci Gladys Baker'in sorularına cevapları: "Yeni Türkiye'yi görmüş ve tanımış olanlar bilirler ki, Türk Cumhuriyeti topluluğu kendisine hedef olarak insanlığı ve kültürü almıştır. Türk'ün yeni gittiği yol ve varmak istediği nokta kültür hayatında yükselmek, insanlık yolunda ilerlemek ve elinden geldiği kadar barışa ve insanlığa hizmet etmektir." "…Türkiye'de bolşeviklik olmayacaktır. Çünkü Türk Hükûmeti'nin ilk gayesi, halka hürriyet ve mutluluk vermek, askerlerimize olduğu kadar, sivil halkımıza da iyi bakmaktır!" [Kocatürk]

 

27 Mayıs 1935 – Atatürk'ün, Birinci Türk Basın Kurultayı'nın saygı telgrafına teşekkürlerini bildiren cevabı.

 

27 Mayıs 1935 – Atatürk'ün, Türk Hava Kurumu Altıncı Kurultayı'nın sevgi ve bağlılık telgrafına teşekkürlerini bildiren cevabı.

 

27 Mayıs 1936 – Atatürk'ün, Dolmabahçe Sarayı'nda İngiliz Lortlar Kamarası üyelerinden Lord Loyd'u kabulü.

 

27 Mayıs 1937 – TBMM 4. Dönem 46. Birleşiminde Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün bütçesi konuşulurken söz alan İçel Milletvekili S. Fikri Mutlu, yaptığı konuşmada ilginç bilgiler veriyor: "Suriye'de yaşayan bazı kötü niyetli kişilerin güya Türkiye'de camiler kapatılıyor, camiler yıkılıyor diye sürekli propaganda yapmakta olduklarını çok yakından işittik. Yeni Türkiye, memleketin imarı, irfanı ve daha birçok yenilikler uğrunda birçok para harcamak ihtiyacında olduğu bir devirde bulunuyor. Böyle bir devride görüyor ve anlıyoruz ki, 300 küsur bin lira yalnız camilerin tamirine (…) sarf ediliyor. Oradaki hain düşüncenin havayı bulandırmak istediği gibi Türkiye'de camilerin kapatılmamış olduğunu buradan aydınlatmak istiyorum."Vakıflar Genel Müdürü Rüştü B. ise konuşmasında, aralarında Mimar Sinan'ın eseri Manisa'daki Muradiye Camii'nin de olduğu camilerle birlikte 4000 küsur tarihi eseri tamir ettiklerini, ancak yeterli ödenek olmadığından tamirlerin istenilen düzeyde iyi olmadığını belirtti. Kütahya Milletvekili Neşit Uluğ ise şöyle dedi: "Vakıflar Genel Müdürlüğü, sayın başbakanımızın pek yakından gösterdiği alaka ile son senelerde hakikaten çok faydalı işler gördü. Memleketin milli eserlerini teşkil eden çok kıymetli camilerimizi ve daha bazı abidelerimizi tamir etti…" (TBMM Zabıt Ceridesi, S.6. C. 18, 27 5 1937, s. 292). CHP, tarihi camilerin gelişigüzel tamir edilmemesi için 1936'da bir "fenni şartname" hazırlatmıştı. Cami tamirleri bu şartnameye göre yapılıyordu. 1935'te Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün bütçesine, cami tamirleri için, 1 milyon liralık ek bütçe ayrılıyor ve bu bütçeyle öncelikle tarihi camiler tamir ediliyordu.

 

27 Mayıs 1938 – Atatürk'ün, Ankara'dan İstanbul'a gelişi (ölüm tarihine kadar İstanbul'da kalmıştır). [Kocatürk]